Z Dariuszem Stanuchem, byłym łyżwiarzem szybkim, trenerem Szkoły Mistrzostwa Sportowego w Zakopanem, trenerem AZS Zakopane oraz kadry narodowej juniorów rozmawia Paweł Pełka.

- Jak zaczęła się pana przygoda z łyżwiarstwem szybkim?

- Jestem rodowitym zakopiańczykiem ze sportem byłem związany od najmłodszych lat. W szóstej klasie szkoły podstawowej trener Eligiusz Grabowski przyszedł na lekcję wychowania fizycznego w Szkole Podstawowej nr 1 przy ul. Orkana i zaproponował udział w reaktywowanej sekcji łyżwiarstwa szybkiego. Poszedłem na pierwszy trening z kolegą właściwie z ciekawości. Spodobało mi się na tyle, że zostałem na kolejne zajęcia i tak zaczęła się moja sportowa droga.

Wcześniej próbowałem różnych aktywności – jeździłem na nartach, grałem w piłkę, marzyły mi się nawet skoki narciarskie. Jednak to właśnie łyżwiarstwo okazało się sportem, który mnie pochłonął na dobre.

- Jak wyglądała pana kariera zawodnicza?

Trenowałem przez 17 lat. Zdobywałem medale mistrzostw Polski juniorów i seniorów, reprezentowałem kraj na Uniwersjadzie i Akademickich Mistrzostwach Świata. Zdobyłem sporo medali. Specjalizowałem się głównie w średnich i dłuższych dystansach. Jak każdy sportowiec marzyłem o igrzyskach olimpijskich. Tego celu nie udało mi się osiągnąć jako zawodnik, ale mam nadzieję, że uda się to kiedyś jako trener.

- Kiedy przeszedł Pan z roli zawodnika do trenera?

- Ukończyłem Akademię Wychowania Fizycznego w Krakowie na kierunku wychowanie fizyczne ze specjalizacją trenerską w łyżwiarstwie szybkim. W 2014 roku pojawiła się możliwość rozpoczęcia pracy w Szkole Mistrzostwa Sportowego w Zakopanem. Chociaż planowałem jeszcze kilka lat startować, uznałem, że takiej szansy nie można zmarnować. Praktycznie płynnie przeszedłem z kariery zawodniczej do pracy szkoleniowej i co ważne cały czas jestem związany ze szkołą sportową, kiedys jako uczeń, dziś w roli trenera.

- Co jest trudniejsze, bycie zawodnikiem czy trenerem?

- Trener odpowiada nie tylko za siebie, ale za rozwój wielu zawodników. Jako sportowiec wykonuje się plan przygotowany przez szkoleniowca. Można powiedzieć, że jest się sterowanym, działa się według schematu przygotowanego przez szkoleniowca. Jako trener trzeba ten schemat, plan stworzyć, analizować proces treningowy, śledzić nowe metody i stale się rozwijać, no i odpowiadać za innych. To zawód, w którym człowiek uczy się przez całe życie.

- Obecnie pełni pan kilka funkcji jednocześnie.

- Tak. Pracuję w Szkole Mistrzostwa Sportowego, prowadzę zawodników w klubie AZS Zakopane, UKS ORŁY Zakopane  oraz od kilku lat jestem trenerem kadry narodowej juniorów. To dla mnie ogromne wyróżnienie i wzywanie. Myślę, że ta praca przynosi efekty, bo w ostatnich sezonach nasi juniorzy regularnie zdobywają medale mistrzostw świata, a wśród nich są również zawodnicy szkoleni przeze mnie w Zakopanem.

- Łyżwiarstwo szybkie uchodzi za bardzo wymagającą dyscyplinę. Jak zachęcić do niej młodzież, szczególnie w czasach, gdy młodzież tak wiele czasu spędza z telefonami komórkowymi w dłoniach?

- Wbrew pozorom trening w łyżwiarstwie szybkim nie jest monotonny. Przez większą część roku przygotowujemy się poprzez bieganie, jazdę na rowerze, rolki, ćwiczenia siłowe czy trening motoryczny. Dopiero zimą głównym środkiem treningowym stają się łyżwy.

To sport wymagający ogromnej wytrzymałości, siły i doskonałej techniki. Jedzie się bardzo nisko, utrzymując równowagę na płozie szerokiej zaledwie na dwa milimetry. To trudne, ale właśnie dlatego tak fascynujące. Z pewnością treningi są o wiele bardziej urozmaicone niż w wielu innych sportach, na przykład w biegach narciarskich.

- Zakopane od lat czeka na ukończenie hali lodowej, które opóźni się o przynajmniej trzy lata. Jak bardzo ukończenie hali wpłynie na rozwój dyscypliny?

- To będzie ogromna zmiana. Od sześciu lat nasi zawodnicy regularnie wyjeżdżają do Tomaszowa Mazowieckiego, gdzie znajduje się jedyny pełnowymiarowy kryty tor w Polsce. To utrudnia szkolenie i funkcjonowanie szkoły. Praktycznie przez pół roku trzeba dzielić czas między wyjazdy z Zakopanego do Tomaszowa, a naukę. To bardzo utrudnia szkolenie.

Nowa hala w Zakopanem ma szansę stać się jednym z najszybszych obiektów w Europie. Dzięki nowoczesnym rozwiązaniom technologicznym stworzy warunki do treningu na światowym poziomie. Skorzystają z niej nie tylko łyżwiarze szybcy, ale również zawodnicy short tracku i łyżwiarstwa figurowego. To inwestycja, która może przyciągnąć do Zakopanego największe imprezy sportowe i ponownie uczynić miasto centrum polskiego łyżwiarstwa. Co ważne lód w niej ma być o wiele szybszy niż w Tomaszowie, do tego dojdzie wysokość. Wiadomo, że najlepiej trenować w warunkach, gdy osiąga się na lodzie najwieksze prędkości. 

- Czy trener ma czas na odpoczynek?

- Najwięcej oddechu pojawia się po sezonie, który kończymy mniej więcej w połowie marca. Wtedy jest czas na roztrenowanie, regenerację i bardziej wszechstronne zajęcia. Jednak już od czerwca zaczynają się przygotowania do kolejnej zimy i w ten okres wchodzę właśnie teraz.

- W wolnych chwilach biega pan po górach. Ostatnio odniósł pan spektakularny sukces w Wiedniu, w troche nietypowej konkurencji?

- Bieganie to moja pasja. Lubię aktywność i ruch, dlatego gdy tylko mam czas, wybieram się w góry albo startuję w różnych zawodach. W ostatnich latach razem z Irkiem Kubinem, również trenerem, zainteresowały mnie biegi po schodach.

Niedawno wystartowałem w prestiżowych zawodach w Wiedniu. Trasa prowadziła na szczyt 58-piętrowego wieżowca i liczyła około 1400 schodów. Udało mi się wygrać rywalizację, pokonując blisko 700 uczestników. Na pokonanie całej trasy potrzebowałem 7 minut i 6 sekund.

Wcześniej brałem udział w tego typu zawodach w Polsce, w Warszawie czy Wrocławiu. To bardzo specyficzna konkurencja. Trzeba odpowiednio rozłożyć siły, bo po trzydziestym piętrze zaczyna się prawdziwa walka z narastającym zmęczeniem. Dla mnie to jednak przede wszystkim świetna odskocznia od codziennej pracy trenerskiej i możliwość sprawdzenia siebie w zupełnie innych warunkach. Wiadomo, że przy takim szybkim biegu po schodach wyprzedza się kolejnych zawodników, co też nie jest łatwe technicznie. Nie będzie to oczywiście moje stałe zajęcie, ale taka odskocznia od codziennej pracy. 

- Jakie są pana najbliższe cele?

Przede wszystkim dalsza praca z młodzieżą i rozwój łyżwiarstwa szybkiego w Zakopanem. Mamy utalentowanych zawodników, odnosimy sukcesy na arenie międzynarodowej i wierzę, że wraz z ukończeniem nowej hali stworzymy warunki, które pozwolą kolejnym pokoleniom walczyć o medale największych imprez sportowych świata. Myślę zresztą, że gdyby hala w Zakopanem była gotowa w terminie, to z Igrzysk Olimpijskich przywieźlibyśmy więcej medali. Trochę dziwią te problemy z halą, nie wiadomo dlaczego od początku nie zaproszono do współpracy specjalistów chociażby z Holandii, tak jak stało się teraz. Miejmy nadzieję, że teraz wszystko już jest na dobrej drodze. 

- Dziękuję za rozmowę.

Rozmawiał Paweł Pełka