Nie docenia się obiektów, które posiadają wartość historyczną. Podhale stało się krainą bez charakteru. To wnioski po konferencji \"Zakopane - przywracanie świetności\".
\"W Zakopanem część historycznych budynków została rozebrana, inne czekają na swoją kolej. Czy należy je ratować za wszelką cenę, czy uratować wybrane, czy pozostawić je losowi? Czym Zakopane jest dziś? Dokąd zmierzamy?\" - zastanawiała się Agata Nowakowska-Wolak z Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddziału Podhalańskiego, które w Zakopanem z okazji Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków zorganizowało konferencję.
Pierwszą część sesji \"Przeszłość kluczem do przyszłości\" rozpoczął senator Janusz Sepioł, który zajął się tematem \"Przyszłość dziedzictwa Zakopanego\". - Degradacja, która rozpoczyna się w momencie ukończenia każdego dzieła, dotyczy również architektury. Dzieła dosięga nie tylko patyna czy grzyb, ale zmieniają się również nasze gusta. Ale sztuka pradziadów zaczyna być znowu doceniana - rozpoczął Janusz Sepioł i dodał, że w przypadku architektury dochodzi jeszcze czynnik funkcjonalności i użyteczności, a także zmieniające się standardy. - Obiekty architektoniczne są najbardziej zagrożone rozpadem. Im szybszy rozwój społeczeństwa, tym większa degradacja starej zabudowy - przekonywał i podkreślił, że z czasem cena obiektu jest znacznie niższa, niż działki, na której stoi. - Najlepszym konserwatorem jest bieda - dodał.
Poszukać pomnika historiiJanusz Sepioł, architekt, urbanista i historyk sztuki z wykształcenia, tłumaczył, że dziedzictwo architektoniczne Zakopanego jest bardzo złożone. W zabudowie spotyka się wielość stylów - od prostej chałupy góralskiej i architektury witkiewiczowskiej, przez modernizm międzywojenny, styl alpejski, po rozmaite, nawet modernistyczne inspiracje stylem zakopiańskim. - Trzeba myśleć o tym jako całości. Ma to też wymiar kulturowy, ponieważ wiele obiektów jest związanych ze znanymi postaciami historycznymi - wyjaśniał. W Polsce niewiele jest zespołów architektonicznych, które nie byłyby zdewastowane, łącznie z otaczającym krajobrazem. Są tylko pojedyncze obiekty, które mogą trafić na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. - Panuje doktryna swobody budowlanej - mówił prelegent. Polski system planowania przestrzennego dopuszcza gigantyczną zabudowę. Dąży się do przekształcania terenów niebudowlanych w budowlane, nawet na dużych przestrzeniach. - Dopóki będzie doktryna swobody budowanej, będzie panował chaos urbanistyczny. A Zakopane szczególnie jest narażone na taką presję - stwierdził. Krajobraz \"zaśmiecony\" jest reklamami. Wyjaśniał, że jest już projekt na opodatkowanie reklam na rzecz gmin, dzięki temu byłaby szansa na znaczne zmniejszenie ich liczby w terenie.
Janusz Sepioł proponował, żeby dla niektórych obiektów starych lub zabytkowych szukać nowego przeznaczenia. Apelował też, aby w Zakopanem wytypować obiekt lub grupę obiektów, które mogłyby być pomnikiem historii. - Taki obiekt byłby pod opieką ministra kultury i na jego utrzymanie środki pochodziły z budżetu państwa - mówił. - Zakopane powinno być przygotowane na taką ewentualność - dodał. W najbliższych latach największe szanse na środki finansowe będą mieć programy rewitalizacyjne. Przekonywał, że powinien być uruchomiony miejski program pomocowy dla właścicieli prywatnych budynków, a na Muzeum Tatrzańskim spoczywa obowiązek promocji dziedzictwa kulturowego. Powinien też powstać atlas architektoniczny Zakopanego. - Zakopane jest wyjątkowe, ale równocześnie typowe. Zarządzanie dziedzictwem to ważna dziedzina rozwoju miast - zakończył prelegent.
Stare z nowymKrzysztof Markiel, dyrektor Departamentu Kultury Małopolskiego Urzędu Marszałkowskiego, opowiadał o dziedzictwie kulturowym i działaniach samorządowych w zakresie ochrony zabytków w Małopolsce. Mówił, że opieka nad dziedzictwem jest obowiązkiem samorządów. Gminy i miasta muszą czuwać nad planami zagospodarowania przestrzennego. - Do dobrych praktyk należy zmiana funkcji użytkowych budynków. Dopuszczalne jest też łączenie starego z nowym - tłumaczył. Przekonywał, że są takie miejscowości, które zniosły podatek od nieruchomości dla właścicieli budynków z zachowaną elewacją zewnętrzną. Podkreślał, że jednocześnie należy myśleć o dziedzictwie kulturowym w połączeniu z krajobrazem, który w wielu miejscach jest już nie do uratowania lub odtworzenia.
Bożena Pietras-Goc z Fundacji Partnerstwa dla Środowiska wygłosiła referat o \"Możliwych modelach finansowania programu ratowania dziedzictwa kulturowego Zakopanego, m.in. z udziałem środków strukturalnych. Prelegentka stwierdziła, że istnieje wiele możliwości finansowania ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego, a także łączenia tych środków. Należą do nich środki europejskie, granty z programów regionalnych, środki pochodzące z ministerstwa kultury oraz minigranty dla organizacji samorządowych. Proponowała, żeby miasto starało się o dedykowany Zakopanemu program, który zapewni stabilne finansowanie.
Maciej Pinkwart zastanawiał się, jak ocalić legendę Zakopanego, \"zanim przyjedzie buldożer\". - Zabytkiem nie jest to, co jest stare. Większość obiektów to budynki użytkowe. Nie podlegają one odpowiedniej ochronie. Będzie rosła liczba pożarów - mówił. Zauważył też, że dużo obiektów posiada wartość historyczną, chociaż nie ma zbyt dużej wartości artystycznej. W wielu miejscach, m.in. na \"Turni\" czy \"Limbie\", znikły tabliczki informacyjne o budynkach. Przy wielu obiektach powinny być umieszczone informacje dotyczące historii budynków, a wyeksponowane są rozmaitej treści reklamy. Maciej Pinkwart nie oszczędził nawet Muzeum Tatrzańskiego czy właścicieli znanych obiektów, m.in. Domu pod Jedlami czy budynku Palace. Za dobry przykład podał Paryż, gdzie tablice informacyjne są już z daleka widoczne i można się z nich dowiedzieć - w zwięzłej i czytelnej formie - niemal wszystkiego o obiekcie i ludziach z nim związanych.
Kraina bez rodowoduDrugiej część spotkania towarzyszyło hasło \"Zabytki - duma czy uprzedzenie?\" Architekt Piotr Gajewski z Politechniki Krakowskiej był autorem wykładu dotyczącego architektury i urbanistyki Zakopanego. Przekonywał, że Zakopane jest szczególnym miejscem, bo nie jest monokulturowe. - Zderzyły się dwie kultury - góralska i ludzi, którzy tu przyjechali z różnych stron. Dzięki temu powstał styl zakopiański, który urósł do rangi stylu narodowego - przypomniał. Często ludziom wydaje się, że wpisanie budynku do rejestru zabytków obniży jego wartość, bo nie można w nim niczego zmieniać. Tymczasem w wielu krajach jest to atutem.
Architekt Marek Kowicki z Politechniki Krakowskiej uważa, że: - Podhale stało się krainą bez rodowodu i charakteru, a wiele obszarów Polski tak samo wygląda. To, co dzieje się na Podtatrzu, skonfrontował z różnymi regionami Europy. Ogromne zespoły architektoniczne małomiasteczkowe i wiejskie zostały zachowane w Szwajcarii, Niemczech, Austrii, Słowacji, a nawet w Danii i Holandii. - Na Podhalu stare domy góralskie zostały osaczone obiektami z innego świata. Nowa zabudowa odcina je od krajobrazu, z którym powinny korespondować - mówił.
Zagadnienia konserwatorskie w kontekście ulicy Kościeliskiej omówił Andrzej Pietraszkiewicz, kierownik nowotarskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Stwierdził, że w planie zagospodarowania przestrzennego źle została wytyczona granica otoczenia zabytkowych domów. Dotyczy to m.in. Starego Cmentarza na Pęksowym Brzyzku.
Tę część konferencji zakończył Zbigniew Moździerz z Muzeum Tatrzańskiego, który podawał przykłady udanych remontów konserwatorskich, m.in. w ostatnich latach willi Oksza, Radowitu czy Stamary.
Na koniec zostali nagrodzeni - wytypowani przez TOnZ - właściciele obiektów zabytkowych, którzy w minionym dziesięcioleciu przeprowadzili wzorową rewaloryzację bądź modernizację obiektów lub utrzymują zabytkowy budynek w należytym stanie.
Jolanta Flach
0
0
0
0
0
0
0 0
Kto policzył ile chałup rozebrano by zrobić z nich wnętrza karczm na czele z \"Sabałą\".
0 0
a TTOnZ zapomniał o willi Wojciechowo, dawnym Sfinksie , który tez po pozaze został odbudowany w starym stylu :)
0 0
Jaki konserwator miejski takie i konserwowanie .
0 0
Cały ciężar utrzymania zabytkowego charakteru budowli łaskawie scedowaliście na właściciela.To nie dziwcie się ,że właściciel zamiast prawdziwego gonta dach przykrywa blachą trapezową.
0 0
Ale za to mamy nowoczesne apartamenty i inne cuda na kiju.
Jakie miasto ma np takie krupówki ze schodami na pół ulicy?
0 0
Te schody w obecnym kształcie to mi całkiem pasują.Zajmują akurat tyle miejsca co ten stary,poprzedni budynek z dywanami.On też mocno wcinał się w Krupówki do sklepu obok trzeba było mocno skręcić.Pamiętasz to?
0 0
Jakimi kochana dywanami?
Tam firany i tkaniny były oraz poduszki i koce - nawet ładylene z pierza gęsiego.
Natomiast budynek się wcinał tyle ile obecny bez schodów, poza tym wcinał się okapem więc nie zajmował tyle miejsca i w razie deszczu można było przucupnąć pod nim.
Jak wiesz inne kamienice nie mają okapów więc to był duży plus starej chałupy
0 0
Nie dla psa kiełbasa-jestem kochany nie kochana.To widocznie byłem wtedy strasznie mały jak wydawało mi się ,że za tym budynkiem jest głęboko sklep Foto-Optyka i Ruch.
0 0
Nie wiem co było za sklepem. Pewnie chlali wódę, ciągnęli i szczali na budynek.
Nie wiem czy jesteś kochany, bo cię nie znam, ale widzę, że skoro tak o sobie mówisz to megalomania pełną buzią :)
0 0
moze jeszcze rozbiora kosciolek na peksowym brzyzku i wogole cala ul koscieliska i w to miejsce dobuduja troche mieszkan dewelpoerzy bo malo w zakopanem wlodarze miasta zajechali to miasto mysle ze wszystko trzeba zburzyc i wybudowac wszystko z betonu i odgrodzic miasto od tatr wielkim betonowym murem to taka mala podpowiedz mysle ze bylo by fajnie i bezpiecznie zyc w getccie:) buhahahaha
0 0
bo tam był wewnetrzny dziedziniec; zajrzyj Dosrywki na Krakowską i zobacz jaki piekny zabytek na Cyrhli powstał ...Mikudy zielony bloczek wysiada :(
0 0
cos jak galeria krakowska połączona z koszarami poaustriackimi :)
0 0
Nie wiem jak znaleźć ich na krakowskiej :(
0 0
na gk; dział podhale i zakopane :)
0 0
Dzięki...
No też wymyśiłaś galerię krakowską...
Ja powiem tak, ani mi to na galerie nie wygląda, ani na koszary, ani na hotel...
Nawet na piekarnie nie wygląda...
Mi się to kojarzy ze stodołą...
Tylko jakie barany tam będą strzyżone?
Czarne czy białe?
Bo ja tylko tak to widzę.
Oczywiście elewacja będzie turkusowa, mam nadzieje?
0 0
a może jednak róż?
Bardziej się będzie ze skarpetkami pani właścicielki komponował.
0 0
galeria krakowska bo taka imponujacych i monstrualnych wymiarów jak i ta budowla :)
0 0
ciekawam nazwiska architekta :)
0 0
A nie czasem Karpiel Bułecka?
On bardzo płodny.
Nie ustosunkowałaś się do koloru jaki obstawiasz?
0 0
Poza tym wiesz... jak inwestor dobrze zapłaci i się uprze to architekt może conajwyżej się nie podjąć, no ale zawsze się znajdzie taki co się podejmie i jeszcze będzie w dodatku się zachwycał genialnym pomyślunkiem i gustem pani M
0 0
A gdzie mi się cepculki zapodziały?
Szukam i znaleźć ich nie mogę...
0 0
wara wom od nasych domow dziadkow i niek reka boska broni tych co sie odwozom je lozbierac to ino cepry ni maja szacunku do ojcowizny a my winni ze ja sprzedajemy mowie stop cepry w zokopanem ziemia dlo gorali
0 0
polaniorka -wiem ,że w Kościelisku to oprócz cmentarza wszystko sprzedaliście ceprom.Pasowało by ci teraz pewnie w Zakopanem czymś pohandlować,co?
0 0
A Biedronka Jasia Macugi to też część dziedzictwa? Wiecie kto jest inwestorem? Pewnie myślicie, że Jeronimo Martins Distribution? Otóż nie - inwestorem jest guru Jan K. - mówi wam to coś?
0 0
do poloniarki- kieby nie cepry , to do dziśka jedli by ma sićka warmuz z jarmuzem ,casem zimborom okrasone ! Po zagonak telo wielkik co kot nabecoł sadziła beś gróle- cy jako fces *rzepe* bo nie widno z kiela ,tutok pod Tatry sie twoi przodki zwlekli? Terozki sie opamiyntałaś co ziymia dlo góroli?-jakoz pryndzyj jom za lepsom miske ** socewicy** ci Honorni (pozol sie Boze) wyprzedali! - jako Judos Jezusa za srybnika!!
0 0
No Poloniarka widzę że historia Podhala jest Pani obca. Polecam lekturę książek \" 400 lat Zakopanego\" o gdyby było za ciężko ( dwa opasłe tomy) to lżejszą \" Księgę Tatr\" Jalu Kurka ( też dwa ale mniejsze) .
Wszystko co piękne w tym mieście zrobili ludzie z zewnątrz zauroczeni Tatrami. I tak jest nadal, choć są wyjątki ( budownictwo) . Tylko \"nowa krew\" w tym środowisku daje napęd. Skansen już był. Choć jestem za zachowaniem tradycyjnego budownictwa podhalańskiego. Ale sądzę że jako jeden z nielicznych usłyszałem od konserwatora z UM w Zakopanem ( lata 90 ubiegłego wieku) że nieprawdą jest że dachy skośne są typowe dla tego regionu. W Zakopanem większość stanowią dachy płaskie. ??????. A projekt ze skośnym dachem \"uwaliła\" MKU ( Miejska Komisja Urbanistyczna) z przyczyn wiadomych- brak podpisu zakopiańskiego architekta.
0 0
Jak K czyli ten muzykant i radny? nie jestem zdziwiona, bo pieniadze nie smierdzą wiekszosci ...WIdzialam jak blisko Rzemieslnika stoi i parkindżek taki maluteńki bedzie ...
0 0
tyulko , litwor , teraz sie konteskt zmienił: aktualnie napływa kapitał spekulacyjny który ma w du-pie fascynacje regionem a chce szybko zainwestowac i wyciagnac zyski - patrz nowy domek na Cyrhli ...
0 0
a kto odrestaurował dwa budynki drewniane na jagiellonskiej które dostały nagrody. zdradze ciekawostke. młody bułecka co buduje biedronke. Gały wyszły coooo
0 0
A może te schody na Krupówkach zostawić i wpisać do księgi zabytków jako symbol przekrętów III RP.
0 0
ale na Jagiellonskiej to młoda Bułecka wykonywał prace ale nie jest wlascicielem? o ile wiem, to Konstantynowka jest w rekach biznesmena z Wołomina czy pruszkowa , bo był na liscie nagrodzonych przez TTOnZ , tylko nie dojechał:)
0 0
do janosika ja mam co sprzedac bo jeszczer nic nie sprzedalam wiec nie twoja glowa o moja miedze a do pana litwor ksiazke czytalam ale bardziej cenie tworczosc zofi gracy a tacy jak ty do zakopanego przyszli za droga i jak czytales to wiesz jak cie okreslaja , wiec o wiedze to ty dbaj ale u siebie .a jak o wiedze panie litwor proponuje w siąpawicach dziejow na 103s ustepu drugiego jest muj rod opisany podejrzewam ze pan tam siebie nie znajdzie..jestes tym kim byli twoi przodkowie...
0 0
a do zgredzika jak zes jod trowe z pokolenia na pokolenie to ja i bedzies jod a na ceprak cie nie dorobis bo jak gazdostwa po dziadkach ni mos ino bajcorzenie to warmus bedzies warzyc a dzieciom godac ze to szpinak.jo sie w zokopanem urodzila to my sie napewno w wagonie nie spotkali w tym ktorym tu przyjecholes.
0 0
@polaniorka-Kościelisko to zasiedlali całkiem inaczej.W Mieście zebrano najgorszych przestępców i zapakowano ich do aeroplanu.Polecieli nad te wasze polany i zaczęli ich zrzucać po kolei.Który spod na nogi to się wyleczył i uciekł stąd a który na głowę to został.
0 0
janosik cos z toba nie tak mylisz pojecia bo ta historia wydarzyla sie naprawde ale to osiedle to olcza sie zwie glupich szukaj wsrod swoich a jak cos piszesz to masz neta wiec poczytaj pseldo janosik hahaha
0 0
polaniorka olcza powie ze cyrlo albo harenda itd robicie zwade miedzy swoimi a potam cepry sie z nos smieja -a janowsik za torami przysel
0 0
A ja się jeszcze zastanawiam na d jednym i wielce mnie dziwi gdzie tez ZACNY KOMITET OBRONY PODHALA?!!!
Dlaczego nic w tej materii nie robi?
Dlaczego nie protestuje przeeciw budowom koszmarów vide Jagiellońska czy teraz szopa pani M na Cyrhli? Jak widać im tylko chodzi o zakopiankę żeby była koslawa a nie o żadną obronę czegokolwiek!
0 0
a wiesz ze Chomikowa ma szanse na wybór siłacza roku ? zaraz po Babiczem, zdystansowala Majchra nawet :)
0 0
aha, z foty w TO widac, ze ten budyneczek na Cyrhli to wysokosci koscioła postawili ; tylko ze kosciól mniejszej kubatury zdecydowanie :P
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz