Dlaczego amerykańskie władze boją się uzdolnionych, góralskich dzieci? Tego nie wiemy. Wiemy natomiast, że amerykański konsulat odmówił wydania wiz młodym artystom z zespołu Zawaternik.

Na 43 złożone wnioski wizy dostało tylko 12 osób, w tym 11 dzieci. – Nie wiedziałam, dlaczego konsul nie zgodził się na ich wyjazd. Przecież to jeszcze dzieci, nie będą tam pracować na czarno. Poza tym to już nie te czasy – denerwuje się Maria Dudek, kierownik zespołu „Zawaternik”. Małych górali z Leśnicy i Gronia do Chicago zaprosił Zarząd Główny Związku Podhalan Ameryki Północnej. Mieli uczestniczyć w listopadowym Festiwalu „Na Góralską Nutę”. Podczas 2-tygodniowego pobytu mieli nie tylko występować na scenie, ale także zobaczyć trochę Ameryki. Koszty przejazdu pokryli rodzice, w Chicago mieli mieszkać u rodzin. Prawie każdy w tych miejscowościach ma jakichś krewnych za Oceanem.

– Zwiedziliśmy już kawał Europy, w sumie występowaliśmy w 15 krajach – między innymi w Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii. Dzieci przyzwyczajone są już do udziału w różnych zagranicznych wyjazdach, festiwalach. Wszędzie za granicą robią furorę – opowiada Maria Dudek. – Ten wyjazd miał być szczególny. Wiadomo, jak się góralom kojarzy Ameryka. Każdy ma tam też jakąś rodzinę, wujków, ciotki, dziadków, niewidzianych często od lat – opowiada kierownik zespołu. Dodaje, że swoich podopiecznych przywiozłaby w komplecie z powrotem. – To przecież dzieci i co najwyżej młodzież, wszyscy w wieku od 6 do 17 lat, – dziwi się Maria Dudek. – A pracy górale szukają dziś bliżej, w Europie. O co więc chodziło konsulowi? – powtarza pytanie.

43-osobowa grupa górali pojechała po wizy do konsulatu jeszcze w maju. Oprócz członków zespołu (32 dzieci) o wizę starali się także członkowie muzyki, która zawsze przygrywa Zawaternikowi, lekarka i 7 rodziców, którzy mieli stanowić opiekę. W sumie na 11 dorosłych, „przepustkę” do Ameryki dostała tylko lekarka. Wizy nie dostał żaden z muzykantów.

– Próbowałam od razu interweniować w konsulacie, ale nic się nie dowiedziałam. Związek Podhalan w Ameryce napisał odwołanie poparte przez kongresmana Lipińskiego. Trzy razy telefonowałam do konsulatu, ale zostałam bardzo niemiło potraktowana. Za trzecim razem usłyszałam, że konsul ma dużo pracy i na odpowiedź możemy czekać do 2 miesięcy. Do września nie przyszła żadna odpowiedź, więc pofatygowałam się osobiście. Podczas wizyty w konsulacie dowiedziałam się, że odpowiedź na odwołanie otrzymał kongresman Lipiński. Związek Podhalan nie dostał żadnego pisma – opowiada Maria Dudek.

- Liczyłam, że uda się wyjechać przynajmniej 30 dzieciom, wtedy moglibyśmy pokazać tam jakiś ciekawy program. Wizę dostało tylko jedenaścioro. Z tymi co już wcześniej mieli wizę, na festiwalu Zawaternik będzie reprezentowany przez 15 osób. Będziemy musieli dokooptować byłych członków Zawaternika, którzy mieszkają w USA i przygotować na szybko jakiś wspólny występ. Ale to już nie będzie to samo – mówi kierownik. Zespół wylatuje 4 listopada.

Maria Dudek nie ukrywa, że bolą ją także stracone pieniądze.- Tylko, żeby zapisać całą grupę w konsulacie i podać ich wszystkie dane, straciliśmy kilka stówek. Minuta rozmowy z konsulatem kosztuje ok. 5 zł – oburza się. – Każda z 43 osób musiała wpłacić na ich konto ponad 300 zł opłaty wizowej. W sumie uzbierała się pokaźna kwota, pieniędzy, które przepadły, a w zespole potrzebny jest każdy grosz, ciągle szukamy sponsorów – dodaje.

Próbowaliśmy skontaktować się z konsulatem USA w Krakowie. Od pani w centrali usłyszeliśmy, że rzecznika prasowego konsulatu nie będzie przez najbliższych pięć tygodni i nikt nie został upoważniony do zastąpienia go w kontaktach z mediami. Kiedy pani usłyszała, że chodzi o sprawę odmowy wiz dla dzieci z góralskiego zespołu, dowiedzieliśmy się, że nawet pani rzecznik nie rozmawiałaby z nami na ten temat.

Beata Zalot