Kilkanaście lat temu maturzyście w jednej ze szkół w Zakopanem na koniec egzaminu dojrzałości zadano pytanie: Co to była Rzeczpospolita Zakopiańska? Mimo że kilka poprzednich odpowiedzi poszło mu śpiewająco, na to pytanie nie umiał wiele powiedzieć. Dziś większość zakopiańczyków nie powinna z tym już mieć kłopotów.

30 października 1918 Zakopane jako pierwszy skrawek w Polsce ogłosiło niepodległość i proklamowało utworzenie Rzeczpospolitej Zakopiańskiej. Jej prezydentem został Stefan Żeromski. Polscy żołnierze rozbroili zaborców. O tym fakcie przez lata mało się mówiło. Dziś w Miejskim Parku pod Pomnikiem Grunwaldzkim uroczyście obchodziliśmy 90 rocznicę tamtych wydarzeń.

Minister Mariusz Kamiński odczytał słowa prezydneta RP Lecha Kaczyńskiego napisane specjalnie do uczestników uroczystości.

\"Pod Tatrami odradzała się niepodległa Polska. Wspominamy tamte wydarzenia ze wzruszeniem. Składamy hołd twórcom i obrońcom
Rzeczpospolitej Zakopiańskiej\" - napisał prezydent. Minister Kamiński cieszył się z powodu tego, że mógł przyjechać do Zakopanego na uroczystości, bo od dziecka ma sentyment do stolicy Tatr.

21 brygada Strzelców Podhalańskich oddała salwę honorową. Aktorzy Teatru Witkacego odczytali historię tych kilkunastu dni, gdy w Zakopanem rodziła się niepodległość. Burmistrz Janusz Majcher od żołnierzy z Brygady Podhalańskiej dostał nominację na honorowego podhalańczyka.

- Nasza skromna uroczystość przypominająca ten mało znany epizod w naszej historii, ma znamienne znaczenie dla tego miejsca. Okazało się, że Zakopane, jak zwykle było pępkiem świata, w którym musiało się coś wydarzyć. Pamiętajmy jednak, że wolność nie jest nam ofiarowana na zawsze - mówił burmsitrz Janusz Majcher.

Po uroczystościach banderia konna z narodowymi flagami i dorożki z oficjelami, wśród których byli: wojewoda małopolski Jerzy Miller, senator Tadeusz Skorupa i poseł Andrzej Gut Mosotwy przejechała Krupówkami pod przejście podziemne przy zbiegu Nowotarskiej i Kościeliskiej.

Tam w kaskach delgacja zwiedzała podziemne przejście. Zakończenie prac jest tu zaplanowane na koniec października, a otwarcie na połowę listopada.

Paweł Pełka