Miasto Zakopane

Zamknij

Powódź stulecia

Zbigniew Sikora 23:01, 08.07.2015
Treść artykułu pod wideo ↓
17 Powódź stulecia

W lipcu tego roku mija 81 lat od jednej z najtragiczniejszej powodzi w Polsce, której początek i najbardziej gwałtowny przebieg miał miejsce na Podhalu.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"28303"}

W połowie 1934 roku polska gospodarka powoli podnosi się z wielkiego światowego kryzysu wywołanego przez załamanie finansowe w USA.  Rolnicy szykują się do zbiorów zbóż, które w tym roku obficie obrodziły.  W pierwszym tygodniu lipca nikt nie ma pojęcia, że na dalekim południu formuje się potężny niż,nazywany przez meteorologów „genueńskim” od włoskiego miasta Genua skąd, najczęściej nadchodzą nad środkowe regiony Europy. Jak podają meteorolodzy niż genueński, który dotarł na Podhale 13 lipca 1934 roku był wyjątkowo obfity w wodę i został zablokowany przez wyż stacjonujący w tym czasie na południu Polski. Wirujące i ścierające się fronty atmosferyczne spowodowały gwałtowne deszcze, które od 13 do 15 lipca wyniosły średnio 55 litrów wody na 1 m 2 w ciągu doby. Górskie rzeki z każdym dniem opadów podnosiły swój stan wód i z wielką szybkością przemieszczały się ku dolinom oraz położonym w pobliżu miejscowościom. Apogeum opadów przypadło jednak na 16 lipca. W Tatrach w okolicach Hali Gąsienicowej spadło 255 litrów deszczu na 1 m 2 i do dzisiaj jest niepodbitym rekordem opadów na tym terenie. W tym dniu na całym Podhalu poziom opadów wyniósł średnio 85 mm. Namoknięta ziemia nie jest w stanie pochłaniać tak wielkiej masy wody. Z gór do Zakopanego z impetem zlewają się masy wody, występując ze swych koryt i przelewają się ulicami miasta niszcząc mosty, drogi i domy. Pomimo podejmowanych przez mieszkańców rozpaczliwych prób ratunku, gwałtowny nurt porywa wiele  budynków. Im dalej tym,sytuacja staje się bardziej dramatyczna. Rzeka Zakopianka zasilana dopływami spotyka się w Poroninie z potężnie wezbranym Porońcem i zalewają znajdujące się po drodze miejscowości: Poronin, Biały Dunajec, Szaflary niszcząc po drodze budynki oraz mosty kolejowe i drogowe. Rzeka Biały Dunajec w Nowym Targu łączy się z rzeką Czarny Dunajec, którą płyną już masy wody z zachodniej części Podhala. Zniszczyły one już między innymi most kolejowy w Czarnym Dunajcu i zalały położone w pobliżu miejscowości. Utworzony z tych dwóch rzek Dunajec siał zniszczenia w Nowym Targu. Kiedy fala powodziowa dotarła w rejon Szczawnicy miała już 7 metrów wysokości i jej ofiarą  przeciągu kilku minut stał się pensjonat „Biały Dom” z którego w ostatniej chwili udało się uciec wszystkim gościom.

Gwałtowne opady spowodowały powódź nie tylko w dorzeczu Dunajca, ale także Raby, Skawy i znacznej części dorzecza Wisłoki. Setki miejscowości znalazło się pod wodą między innymi: Nowy Sącz, Żywiec, Tarnów i Rzeszów. 19 lipca fala kulminacyjna wystąpiła na dwustu kilometrowym odcinku górnej Wisły, gdzie na skutek licznych pęknięć wałów oraz ogromnych wylewów fala powodziowa uległa znacznemu obniżeniu i osłabieniu. Dzięki temu 22 lipca, kiedy fala kulminacyjna dociera do Warszawy, pomimo bardzo wysokiego stanu wód stolicę Polski udaje się obronić przed zalaniem.

Powódź z lipca 1934 roku była dla Polaków szokiem. Głównie z powodu  nieprzygotowania regionu na tego typu zdarzenia. Na nieszczęście katastrofa dotknęła jednych z najbardziej nierozwiniętych gospodarczo i najbiedniejszych terenów Polski. Setki miejscowości zostało zniszczonych i odciętych od zaopatrzenia. Szczególnie ciężka sytuacja panowała na Podhalu, gdzie pędzące w wielką szybkością masy wody dokonały wielkich spustoszeń. W pierwszych dniach zaopatrzenie dostarczane było tylko samolotami, a mieszkańcy rozpoczęli budowy prowizorycznych przepraw. ówczesna prasa rozpisywała się o panującym głodzie, rozpaczy i akcji pomocy powodzianom oraz o skali problemów z jakimi musiał zmierzyć się polski rząd. Przede wszystkim wielkim problemem było ulokowanie tysięcy rodzin, które w powodzi straciły cały dobytek. Zdarzały się przypadki okradania resztek ocalałego majątku w opuszczonych zabudowaniach. Zdecydowanie działał wymiar sprawiedliwości, a złapani złodzieje byli natychmiast surowo osądzani. Władze błyskawicznie postępowały  także ze wszystkimi, którzy uchylali się od udzielenia pomocy. Jak z pewnym dzierżawcą majątku w Wierzchosławicach, który rano odmówił przyjęcia do stajni uratowanych z powodzi chłopskich koni, a już tego samego dnia po południu został przetransportowany przez policję do obozu internowania w Berezie Kartuskiej.
Z upływem czasu można było oszacować straty. Powódź z 1934 roku zabrała ze sobą 55 istnień ludzkich. Woda zalała łącznie teren o powierzchni 1260 km 2, a w jej wyniku zostało uszkodzone bądź uległo zniszczeniu 22.059 budynków,blisko 170 km dróg i 78 mostów. Szczególnie duże straty ponieśli rolnicy,którym woda zalała pola akurat w trakcie żniw. Łącznie powódź spowodowała straty, na niebagatelną jak na tamte czasy kwotę 60 milionów złotych (około 12 mln ówczesnych dolarów).

Władze bardzo szybko wyciągnęły wnioski z tej katastrofy. Przede wszystkim brakowało zbiorników retencyjnych. Przyspieszono budowę zbiornika w Porąbce na Sole, który oddano do użytku w 1936 roku. W porównaniu do czasu dzisiejszego w niewyobrażalnie krótkim czasie podjęto decyzję natychmiastowej budowy jako pierwszego na Dunajcu zbiornika w Rożnowie. Następny miał być zbiornik z zaporą usytuowaną w Niedzicy, dla którego dokumentację przygotowano w latach 1938-1939. Jej budowę przerwał wybuch Drugiej Wojny Światowej. W okresie PRL-u wspomnienie o tej wielkiej powodzi było wciąż żywe i w 1964 roku władze podjęły decyzję o usytuowaniu tamy w Niedzicy, której budowa rozpoczęła się 1969 roku.Inwestycja ciągnęła się latami i została ukończona po 28 latach w 1997 roku. Oficjalne przekazanie zbiornika do użytkowania zbiegło się z ulewani, które rozpoczęły także wielką powódź. W tym czasie tama przeszła swoisty „chrzest bojowy” przyjmując spływające z gór masy wody i uchroniła położone poniżej miejscowości przed powtórką tragedii z 1934 roku.

(Zbigniew Sikora)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (17)

turystapieszyturystapieszy

0 0

W 1997 roku zbiornik w Niedzicy był tylko częściowo napełniony wodą, więc z łatwością zatrzymał powódź. Tylko, że był to zbieg okoliczności... Prawdziwego "chrztu bojowego" jeszcze nie przeszedł.

Na Odrze i jej dopływach (w Polsce i Czechach) mamy całkiem sporo zbiorników retencyjnych, a jednak w 1997 wszystko popłynęło...

W 2010 na Wiśle poniżej ogromnych Goczałkowic też wszystko popłynęło...

Trzeba też pamiętać jak zaczynał wyglądać Dunajec w Krościenku w maju 2014. I wystarczyło do tego kilka rzeczek i potoków poniżej zapory.

Więc lepiej nie utwierdzać się w "złudnym" poczuciu kontroli. Tym bardziej, że rekordy opadów z 1934 roku jeszcze się na Podhalu nie powtórzyły.

11:06, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

wiem/wielewiem/wiele

0 0

Budowa zapory w Niedzicy bardzo sie przedłużała oczywiście z winy ekologów, bo dla nich jak zawsze wazniejsze są roslinki i zwierzątka niż dobro ludzi więc blokowali budowę.. Na szczeście w pore ją ukonczono tuz przed powodzia 1997 i tym samym ocaliła życie i dorobek wielu ludzi. Jak widac w tej sytuacji zwycieżył czyjś rozsądek bo nie dał się sterroryzować zielonym oszołomom.

11:29, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Wiem/wiele a wiesz że znalazłeś doskonałe wytłumaczrnie czemu tak długo budowano zapore.

12:20, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

a ja uprzejmie proszę o zmianę tych szalonych skrótów 1 m 2 lub km 2 na poprawne. Wystarczy m kw. czy km kw. bo w sposob jaki zostały napisane budzi emocje zw z ich "poprawnoscią":P

12:29, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

spsp

0 0

@uorcyk - mozesz sugerowac a nie wymagac...kim ty myslisz ze jestes ?

14:40, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Bardzo ciekawy artykuł i wstrząsające zdjęcia powodzi na Podhalu. Doskonale czuje się wodny żywioł szalonej, wezbranej rzeki płynącej u stóp Gubałówki, nie daj Bożej płynąć w canoe czy kajaku, i groźnych górskich potoków. Ale to było dawno, prawie 80 lat temu, przed globalnym ociepleniem klimatu. Teraz w centralnej Polsce jest straszliwa susza, umierają drzewa, schną lasy, pustynnieją łąki, bociany głodują, wyrzucają młode z gniazd i odlatują, zaprzyjaźnionym żurawiom padło młode, bo bagna wysychają. W województwie warmińsko-mazurskim i na Mazowszu jest zakaz wstępu do lasów, bo płoną. Ludzie w kościołach ślą modlitwy o deszcz, bo zboże wysycha, umierają drzewa, a krajobrazy robią się pustynne, jesienne. Z roku na rok susza nasila się i jest coraz groźniejsza.

19:32, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@sp: jestem czytelnikiem którego to zwyczajnie razi ..
Co do Bystrej, to nadal jest cholernie groźna. Pamietam jak podczas ostatnich powodzi szalała z korycie wyrywając kamienie i podmywajac brzegi ..

19:46, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

czesterczester

0 0

Zdjęcie 14 to nie jest zdjęcie mostu kolejowego w Czarnym Dunajcu

20:15, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

dociekliwy_trolldociekliwy_troll

0 0

cersko pises ze Bystra nadal jest cholernie groźna. To nojlepsy argument cobyś siy stela wyniesła.

20:29, 09.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Matko Bosko!!!....@majachogori to przepowiednia nadchodzącej apokalipsy???...ja mieszkam na Mazowszu i nic takiego nie zaobserwowałam... kapkę mi tylko trawa pożółkła ...:D

13:15, 10.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@ ana, może mieszkasz na ulicy Marszałkowskiej w betonowej dżungli i nic nie widzisz. Rusz się w plener, to zobaczysz. Ja ciągle wędruję z północy na południe i dokładnie widzę co się dzieje. A nad jeziorem łąki wyschły, obowiązuje zakaz wstępu do lasu, niemalże na całym Mazowszu i muszę podlewać hektary sadu, bo drzewa usychają.

10:37, 11.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

To skąd wodę @ majachogori czerpie na tyle hektarów jak wszystko wyschło ?;)aż taka dama to ja nie jestem żeby mieszkać na Marszałkowskiej ... mieszkam w miejscu gdzie wokół otaczają mnie lasy a co dziwniejsze od kilku lat pojawia się w nich coraz więcej bagien... może majachogori przemierzalo jakieś afrykańskie Mazowsze? ;)...ale czuje ze jabłka bedą w cenie w tym roku ze względu na susze i @ majachogori już zaciera ręce... :D

14:29, 11.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

hahhahahha

0 0

super artykul i ciekawie sie czyta radze nie sluchac uorcyka bo ona czyta po to zeby sie doczepic a nie wspomniec te tragiczne chwile .....ja jej artykulów juz dawno nie czytam za duzo zawieraja konspiracji wypuszczania przeciw drugiemu ,...glupote sie omija ...pozdrawiam :)

21:25, 11.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@ana czyżby skończył się temat niszczenia fijakrów do Morskiego Oka, stąd ta frustracja? W Polsce od ośmiu lat pogłębia się susza i z roku na rok jest coraz większa. Widać to gołym okiem, nie trzeba prowadzić badań naukowych. Pustynnieje gleba, wysychają studnie, obniżają się wody gruntowe, są coraz łagodniejsze zimy bez pokrywy śnieżnej, wymierają lasy iglaste, malaria przenosi się na północ Europy. Naukowcy szacują, ze niedługo klimat w Polsce będzie taki, jak w Toskanii. Przewidujący zakładają winnice i farmy solarne. Są to skutki globalnego ocieplenia klimatu. I będzie więcej monsunowych deszczy, nawałnic i powodzi.

04:51, 12.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

do majado maja

0 0

niszczenie gorali i fiakrow trwa nadal na feceboku Plaszczykowa sie wije i skreca strasznie oburzona ze fiakrzy smia sie bronic..wrecz twierdzi ze sa bezczelni

taka to juz u niej mentalnosc Kalego

07:27, 12.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

z bokuz boku

0 0

przenomumdrzyjso uczonoscie wielgo. Woda ma wlasnie to do siebie ze wyrywa kamienie po drodze dlatego ze jest ....bystra. Brzegi tez sa po to zeby trzymaly wode w korycie a ze woda wyrywa kamienie to tymsamym podmywa brzegi w Brzegach tez.. Mozna by bylo wykopac row na 10 m gleboki wybetonowac a moze nawet zabetonowac ale czy jest sens. A jak zatka na wlocie??niestety z woda mozna walczyc uformowac troche ale nikt nigdy jeszcze wody nie poskromil w 100 % . To tak jak z motyka na slonce albo z idiotyzmami na Fiakrow. Zajmij sie swoim zdrowiem nie udzielaj sie piszac takie bzdety,wyjdzie ci to na zdrowie. Pochwalilabys autora ale tego nie zrobisz bo ciebie nikt nigdy za nic nie pochwali. Dlaczego?? bo nic nie zrobilas jeszcze dobrze.

00:56, 14.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

malgorzata1934malgorzata1934

0 0

Do autora dot. Szczawnicy:
proszę chociaż trochę przyłożyć się do faktów, a nie pisać bzdety, Wystarczyło skonsultować się z muzeum w Szczawnicy, gdzie maja dane odnośnie powodzi w 1934 r. Bowiem pisze Pan , że gościom w ostatniej chwili udało się uciec z Białego Domku przed 7 m falą, jakby sobie z cypla ( na którym stał pensjonat ) przeskoczyli Dunajec i znaleźli się na brzegu. Uratował wszystkich, narażając swoje życie flisak ze Szczawnicy Kapłaniak, zanim pensjonat porwała z cypla rzeka. Za ten czyn bohaterski flisak dostał medal od ówczesnego rządu polskiego- zdjęcia z powodzi i medal znajdują się w szczawnickim muzeum.

06:21, 14.07.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • domy

    14.05.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • LAS

    21.05.2026

    Sprzedam DOM i LAS - Spytkowice. 732 810 638.

  • praca

    14.05.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • budowy

    14.05.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • biznes

    14.05.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%