O presji, wywieranej na pracowników przez deweloperów, opowiada Jan Kęsek, powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, w rozmowie z Rafałem Gratkowskim.

- Nie wyrzuci mnie pan, tak jak reporterów z Polsatu?

- Nie. Ale co by pan zrobił, jakby panu tak weszli z kamerami, roztrącając klientów, żądając odpowiedzi na pytania nie w oparciu o fakty, ale tak, by potwierdzić z góry założone przez nich tezy?

- No to jak to jest z tym hotelem "Belvedere", dobudowana część działa nielegalnie?

- Hotel dostał pozwolenie na budowę. Ale inwestorzy odstąpili od tego pozwolenia. Strony odwoływały się od tej decyzji. To przedłuża procedury. W razie użytkowania bez zezwolenia nakłada się kary administracyjne. I taka kara została nałożona. Bo to działanie naganne.

- Wszyscy powtarzają, że na Podhalu prawo budowlane się nie przyjęło, to po co nam nadzór budowlany?

- Przesada. W innych częściach Polski też się nie przyjęło, lecz o tym się nie mówi. Przecież to się ciągnie od wieków. Zaborcy nie pozwalali Polakom budować, stąd słynny Wóz Drzymały. Potem krótki okres 20-lecia międzywojennego. A po wojnie do 1990 r. mieliśmy kompletnie inny ustrój. Pozwolenia na budowę wydawało się ze względów społecznych. Dlatego za komuny oszukiwano urzędników. Do tej pory rozpatrujemy sprawy z lat 60.-70., gdy ludzie chcą zalegalizować samowolne budowy. Mamy jedną miejscowość, gdzie cała ulica zabudowana jest nielegalnymi budynkami.

- Gdzie tak jest?

- Nie chcę ich stygmatyzować. Niedawno gmina stworzyła tam tereny budowlane, żeby mogli zalegalizować domy. Średnio legalizujemy 20-30 takich budynków rocznie. O Zakopanem jest głośno, ze względu na jego atrakcyjność, która powoduje, że wszyscy o wydarzeniach tutaj mówią. Na to nakłada się napływ celebrytów, aktorów, słynnych osób.W skali roku przerabiamy około 1000 wniosków. Jeśli w mediach pojawiają się 2-3 sprawy, to jest promil tego, co robimy.

- Dochodzą nas słuchy o brakach kadrowych, ilu teraz inspektorów jest zatrudnionych?

-  Obecnie jestem ja i dwóch inspektorów. W krótkim czasie odeszło 7 pracowników,

- Czemu ludzie odchodzą?

- Zarobki nie przekraczają 2,2 tys. zł, a fachowcy budowlani są rozchwytywani. Naliczyliśmy, że przez 15 lat pracowało tu 60 inspektorów. Po kilku latach, gdy nabierają doświadczenia, odchodzą. Poza tym są nagabywani przez inwestorów, nie wytrzymują presji.

- Są próby korumpowania inspektorów?

- Ja takiej wiedzy nie mam. Ale są wywierane naciski, żąda się od inspektora, by rozpatrywał sprawy na korzyść inwestora. No, chyba że chodzi o działkę sąsiada, wtedy ma stosować wszelkie rygory prawne. To są te naciski. Dodatkowo przeciwko nam stają kancelarie prawnicze reprezentujące inwestorów, profesorowie praw. Dlatego odchodzą, nie wytrzymują presji. A wykształcenie dobrego inspektora trwa około 5 lat.

- Czemu dochodzi do paradoksów, gdy wydaje pan nakaz rozbiórki zabytkowego "Morskiego Oka", a z drugiej strony po wielu latach w samowolnie postawionym pensjonacie na Małem Żywczańskim udaje się zdemontować tylko płot?

- Inwestor w "Morskim Oku" prowadził samowolne prace budowlane, daliśmy mu możliwość uzupełnienia dokumentacji, nie przedstawił projektu. A strona postępowania dopominała się szybkiego działania. Dlatego musieliśmy wydać nakaz rozbiórki. Inaczej sądy administracyjne nakładają na nas kary grzywien. Co do pensjonatu na Małem Żywczańskim, potrzeba 400 tys. na rozbiórkę, to przekracza budżet roczny naszej placówki. Rozebrany płot musimy trzymać w magazynie przez 3 lata. Dopiero wtedy można go będzie zezłomować. Rozbierając budynek, nie wolno nam doprowadzić do zniszczenia mienia. Osobno trzeba oddać tej pani okna, blachę z dachu.

- A ludzie pamiętają, że za PRL-u jednej nocy przyjechały spychacze i zrównały z ziemią 11 nielegalnych budynków.

- Wtedy naczelnik miasta miał potężny aparat, kilkuset urzędników i na wezwanie milicję. To był aparat przemocy, a my działamy w warunkach demokracji. Jak rozebraliśmy dwa pawilony pod Gubałówką, to przez dwa lata chodziliśmy po sądach. Gdy policja łapie pijanego kierowcę, to przepada mu prawo jazdy, ale nie można pozbawić go jego mienia, jakim jest samochód.