Niedotrzymywanie terminów, lekceważenie spraw petentów, łamanie Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Do tego radosna twórczość radnych, która zamiast ułatwiać życie mieszkańcom, sprawia, że coraz większe grono poszkodowanych poważnie myśli o sądowej walce.

Ładna działka, dobry projekt i pieniądze na budowę domu – podstawa, która w wielu wypadkach okazuje się niewystarczająca. Każda inwestycja to teraz prawdziwa droga przez mękę, bowiem budowlaną rzeczywistość pod Giewontem kreują urzędnicy.

– Na warunki zabudowy czekałem 2,5 roku. Chodziło o prosty projekt czterech budynków. Władze poprzedniej kadencji działały niejednokrotnie na wyniszczenie firm. Przecież myśmy wtedy mieli kilkudziesięciu zatrudnionych, współpracujące firmy. Skoro zatrzymuje się proces budowlany, wszystko zaczyna się rujnować. Poza tym człowiek staje się niewiarygodny dla kontrahentów. Dlatego ja będę się starać o odszkodowanie od urzędu miasta w Zakopanem. I to będą grube miliony – zapowiada jeden z developerów.

Podobnie jak inni inwestorzy, nie chce ujawnić swojego nazwiska, bo wtedy w urzędach, na które jest skazany, byłby spalony.

Trzy \"wuzetki\" tygodniowo

Po wyborach samorządowych w 2006 roku było inaczej. Magistrat w Zakopanem, wstrząśnięty przegraną ekipy Piotra Bąka, pracował w innym tempie. – Urzędnicy się wystraszyli, pracowali jak należy. Na warunki zabudowy czekało się praktycznie do czterech miesięcy. Ale nie cieszyliśmy się długo. Teraz znowu wszystko wróciło do normy. Na \"wuzetkę\" trzeba czekać po osiem i więcej miesięcy – podkreślają w jednej z firm spoza Zakopanego.

Złe doświadczenia inwestorów pod Giewontem są pewną normą, do której zdążyli się przyzwyczaić. Tym bardziej zaskakuje ich przychylna i otwarta postawa urzędów z innych miejscowości. – Przygotowaliśmy inwestycję w Żywcu. Zupełnie inny świat. Stały kontakt, poczta elektroniczna zamiast listów poleconych. To przecież też wymierne oszczędności dla urzędu. A jak wszystko przyspiesza. Ale co tu daleko szukać. Nawet urząd w Nowym Targu to jak niebo a ziemia w porównaniu do Zakopanego. Tam sam naczelnik wydziału architektury potrafi zadzwonić, że zezwolenie na budowę jest już gotowe, żeby sobie odebrać. U nas to nie do pomyślenia. Na moją uwagę, że bardzo długo czekam na warunki zabudowy, urzędniczka mnie poinformowała, że przecież nie ma się co dziwić, skoro jest tak mało pracowników. A ona wydaje co najwyżej trzy tygodniowo - opowiada inny z inwestorów.

Przy takim tempie pracy terminy odwlekają się w nieskończoność. Gminy, jako organu wydającego warunki zabudowy, nikt nie ściga za długie terminy.
Kary za niedotrzymane terminy przy załatwianiu spraw petentów płaci starostwo. Jeden dzień zwłoki kosztuje pięćset złotych. Niby niewiele, ale jeśli sprawa przeciąga się z winy urzędu o dziesięć dni – to już pięć tysięcy. Miesiąc w takim przypadku kosztuje starostę ok. 15 tysięcy. Sporo, gdy chodzi o jedną sprawę. A takich przewlekłych spraw są dziesiątki. Jeśli nic się nie zmieni na lepsze – będą ich setki.

Urlopowa Bukowina

– Tam nigdy nikogo nie ma. Przychodzisz rano – pusto. Umawiasz się na konkretny dzień – nic nie załatwione. Trzeba przyjść za dwa dni. Mnie tak zwodzą z wydaniem warunków zabudowy już dwa lata – mówi o inwestycyjnych przygodach w Urzędzie Gminy Bukowina jeden z mieszkańców – Naczelnik albo jest na chorobowym, albo na urlopie, to jak wydział ma dobrze funkcjonować? Nasz Czytelnik podkreśla, że urzędnicy są nie tylko niesłowni. W wielu przypadkach, tłumacząc się natłokiem spraw, brakiem czasu na ich załatwienie – wynoszą urzędowe dokumenty do domu. Łamią tym samym podstawowe zapisy Kodeksu postępowania administracyjnego. – Jeden z urzędników się tłumaczy, że nie ma możliwości załatwienia wszystkiego w urzędzie, że musi brać papiery do domu. A w domu jego własne dzieci pomagają mu adresować urzędowe pisma - twierdzi.

Okazuje się, że notoryczne spóźnienia do pracy to nie jest wcale domena jedynie bukowiańskiego urzędu. – Ostatnio spotkałem znajomego, który pracuje w jednym z kluczowych wydziałów w starostwie – mówi inny inwestor. – Było nieco przed dziesiątą, szedł sobie wolnym krokiem do pracy. Zapytałem żartem, czemu tak późno do roboty, a on na to, że jaka płaca, taka praca.

W Kościelisku nie lepiej

10 marca weszła w życie uchwała Rady Gminy Kościeliska, zgodnie z którą na działce można budować, pod warunkiem, że stosunek wielkości działki do kubatury projektowanego obiektu wynosi 1:1. Ni mniej, ni więcej. Więc skoro na działce o powierzchni 3,5 tys. m. kwadr. chcesz budować garaż, to ma on mieć także 3,5 tys. metrów kubatury. Zabrakło jednego słowa, że chodzi o proporcje kubatury obiektu do powierzchni działki \"maksymalnie\" 1:1.

– Przecież tę uchwałę przygotowywali rok temu, nie dali jej nawet do sprawdzenia. Nie dość, że puścili knota, to na dodatek stosują ten przepis wstecz, wobec projektów złożonych w ubiegłym roku. Teraz cała masa budynków nie mieści się na działkach. Inwestorzy się wkurzają, stosując ten przepis wstecz, narzuca się konieczność wykonania dodatkowego, nowego projektu. Strata czasu i pieniędzy – denerwuje się właściciel firmy budowlanej. W marcu w takiej sytuacji znalazło się w Kościelisku kilkudziesięciu autorów projektów. Inwestorzy zwracają uwagę na kolejną nieścisłość, jaka znalazła się w przepisowym knocie: w uchwale zabrakło rozgraniczenia na kubaturę nadziemną i podziemną, co do tej pory odgrywało w zaleceniach planu zagospodarowania przestrzennego bardzo istotną rolę. – Kolejne kuriozum to zapis o budynkach mieszkalno-pensjonatowych. Czegoś takiego nie ma, a przynajmniej nadzór budowlany nie odbierze takiego budynku. Może być albo mieszkalno-usługowy, albo pensjonat. Znów trzeba zmieniać pozwolenia, powtarzać całą procedurę – łapią się za głowę projektanci.

Interpretacyjna uznaniowość

Podstawowym problemem urzędów we wszystkich tatrzańskich gminach są braki kadrowe. – Jeśli zatrudnia się w urzędach głównie swoją najbliższą rodzinę, to takie są potem efekty. Obecnie w wielu wydziałach brakuje ludzi kompetentnych. Ale nie ma się co dziwić. Kto odpowiedzialny chciałby pracować osiem godzin dziennie, czasem więcej, gdy natłok spraw powoduje konieczność pracy po godzinach? Skoro urzędnicza pensja jest niska, a poprzeczka wymagań ustawiana wysoko, nic dziwnego, że ludzie odchodzą z urzędniczej posady – komentuje inwestor, który od wielu lat przedeptał niejedną urzędową ścieżkę.

Inna bolączka, to uznaniowość w interpretacji przepisów. A co za tym idzie, mniejsze lub większe wymagania wobec petenta. – Miałem taki przypadek. Jeden i ten sam projekt. Najpierw trafił do jednego urzędnika. Znalazł mi osiem poprawek. Przekazałem projektantowi. Ten, jak mógł najszybciej, naniósł wymagane zmiany. Projekt wrócił do urzędu. Ale już na inne biurko, bo akurat prowadząca osoba była nieobecna. No i po poprawkach drugi urzędnik \"odkrył\" że trzeba wprowadzić dwadzieścia dwie zmiany.

Więc jak to jest? – pyta inwestor. Nie ukrywa, że w wielu przypadkach urzędnicy \"dorabiają\", handlując danymi, jakie mają w posiadaniu. Na taki proceder wskazują jego doświadczenia z wiernymi klientami. – W przypadku kolejnej inwestycji wydawanie \"wuzetki\" trwało już blisko rok. Mój zleceniodawca zgłosił się do mnie po pewnym czasie i zaskoczony poinformował o dziwnej ofercie. Otóż rozmawiał z nim jeden z projektantów, który oferował swoje urzędowe usługi. Obiecał załatwić warunki zabudowy w miesiąc, góra dwa miesiące, pod warunkiem, że mój klient zerwie ze mną kontakty i przejdzie do jego biura – zdaniem naszego rozmówcy jest to ewidentny przykład na to, że w wielu przypadkach z urzędów wyciekają ważne informacje. Służą one budowaniu nieuczciwej konkurencji.

Rafał Gratkowski

Za tydzień – \"Urzędnicza riposta\", czyli jak z codziennych nieprawidłowości tłumaczą się nasi włodarze.