Miasto Zakopane

Zamknij

Doktor Danuta Haczewska wspomina, jak 70 lat temu sowieci napadli na Polskę

Paweł Pełka 13:40, 17.09.2009
Treść artykułu pod wideo ↓

17 września 1939 r. wspomina mieszkająca w Zakopanem Danuta Haczewska, lekarz pediatra, twórca oddziału pediatrycznego w zakopiańskim szpitalu, członek Towarzystwa Przyjaciół Lwowa.

1939 rok, cudowne wakacje na Huculszczyźnie, w Poleśniowie koło Tatarowa, w paśmie Czarnohory. Spotykamy się z oficerami węgierskimi na szczycie Howerli. Nawiązujemy z nimi, naszymi kamratami,  serdeczne stosunki. Obiecujemy sobie spotkanie za rok na wspólnej granicy. W tych przepięknych i ciągle dzikich górach, gdzie nie ma jeszcze schronisk – oprócz Hovernii i Pop Iwana. Noce spędza się w szałasach, u pastuchów pasących tu bydło i owce. Pełna swoboda i obcowanie z wciąż jeszcze dziką naturą. Nic nie zapowiada tak bliskiej hekatomby II Wojny Światowej.

Koniec sierpnia, narasta niepokój, związany z zaostrzeniem stosunków międzynarodowych między mocarstwami. Nie mamy się przecież czego obawiać, jesteśmy silni, zwarci, gotowi – jak twierdzą nasze władze. Wracamy do Lwowa z końcem sierpnia. Pierwszy piątek września, godziny ranne, wracamy z kościoła i słyszymy odgłosy wybuchów artyleryjskich. Z radia dowiadujemy się, że Niemcy bombardują lotnisko w Skniłowie.

Skaczemy pod niebiosa. Wojna! Będziemy bić Niemców, którzy się ostatnio rozpanoszyli. Informacje o naszej gotowości do wojny utwierdzają wiarę w nasze siły. Kopiemy rowy, układamy zasieki. Pomagają dzielni żołnierze i oficerowie pełni optymizmu i chęci walki. Nie dostali się do swoich jednostek wojskowych na skutek panującego wówczas bałaganu. Po klęsce naszych wojsk i ucieczce przez południową granicę na Węgry polskiego rządu i wyższych władz wojskowych, zapanował chaos wśród żołnierzy.

Lwów bronił się dzielnie i stawiał opór nacierającym wojskom niemieckim. Nagle uderzył grom z jasnego nieba. Od rogatki Łyczakowskiej wkracza do Lwowa Armia Czerwona. Z karabinami na sznurkach, prawie boso albo w rozwalających się butach, horda zarośniętych, brudnych skośnookich ludzi, ubranych w nieobrobione mundury. Tak wyglądali nasi oswobodziciele. Zamarliśmy. Radio podaje wiadomość, że wchodzą Rosjanie. Nie zdawaliśmy sobie sprawy z tego, co się dzieje. Nie było polskiego rządu. A to przecież był czwarty rozbiór Polski. Z wszystkich ciężkich przeżyć, które czekały nas podczas wojny, był to wstrząs największy.

Na początku wojny informacje, które do nas dochodziły, były raczej optymistyczne. Wierzyliśmy, że pomogą nam państwa zachodnie, z którymi mieliśmy układy. Wszystkie zawiodły.

Byłam po maturze. Miałam 18 lat. Byłam harcerką i wspólnie z koleżankami organizowałyśmy punkty z gorącymi posiłkami dla polskich żołnierzy. Potem zgłosiłam się do szpitala, do pomocy w klinice chirurgicznej. Samego wejścia Rosjan do Lwowa nie widziałam, mieszkałam wtedy z rodzicami i siostrą w pięknej dzielnicy na obrzeżach miasta. Mój tatuś być wicedyrektorem banku polskiego. Wcześniej „halerczykiem”. We wrześniu 1939 roku nie służył już w wojsku, bo był w takim wieku. Rok później zginął we Lwowie pod kołami ciężarówki, prowadzonej przez pijanego sowieckiego żołnierza.

Radziliśmy sobie, jak umieliśmy. Po żywność chodziło się na wieś. Modny wtedy stał się handel wymienny. Pamiętam dobrze wymianę dowodów osobistych na takie, w których jako miejsce urodzenia wpisywano nam Ukrainę. Nadawali nam nowe obywatelstwo. W lutym 1940 roku zaczęły się pierwsze wywózki w głąb Rosji, do Kazachstanu. Zaczęli od rodzin urzędników sądownictwa. Mimo tego nie myślałyśmy wtedy od ucieczce. Ciągle trzymała nas tu nadzieja, że wojna szybko się skończy. Po wkroczeniu do Lwowa wojsk niemieckich byłyśmy zmuszone z mamą i siostrą przeprowadzić się do domu babci, przy Kopernika 48. To była kamienica bankowa. Byłam tam parę lat temu. Ogród bardzo zaniedbany, tam, gdzie miałyśmy mały basenik, teraz jest jakieś rumowisko.

Lwów był miastem zadbanym, życzliwym. Jak ktoś był smutny i szedł ulicą, zawsze ktoś zapytałta czego ty taki smutny? I pomagał. Sama taka byłam. Pamiętam, jak spotkałam polskiego żołnierza. Siedział przygnębiony, a ja do niego – ta czego ty taki smutny? Okazało się, że nie ma gdzie mieszkać. I to nie sam, a z kilkoma kolegami. Pobiegłam do domu. Tatuś oczywiście, że jest wojna i oddam im jeden pokój. Mamusia była większą realistką, od razu zaczęła martwić się, co będą jedli i czy dla wszystkich starczy.  Ostatecznie przeżyłam tu dwukrotne wejście do miasta Rosjan i jeden raz Niemców. We Lwowie byłam aż do 1945 roku. 

Danuta Haczewska

(Paweł Pełka)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (29)

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

No to cud, że pani we Lwowie przeżyła całą wojnę.

14:49, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

ta joj... :-))

15:03, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Semper Fidelis

17:48, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

semper fidelis - a co to jest?

19:06, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

\"zawsze wiemy\":)

19:15, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

\"wierny\" miało być - odznaczenie:)

19:19, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

No rozumiem, ale komentarza Wuja nijak - kto zawsze wierny i komu? Co to ma do historii pani doktor?

19:46, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

No też bardzo nie wiem o co Wujowi chodzi ale wstydziłam sie zapytać....
pomyśli że głąb jaki albo co.....:):):)

20:04, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Wujo tłumaczy ;) \"Semper Fidelis\" czyli \"Zawsze wierny\".W roku 1658 dewiza ta została nadana przez papieża Aleksandra VII miastu Lwów skąd pochodzi Pani Doktor.Leopolis było miastem zawsze wiernym Rzeczypospolitej,aż do tragicznego września 1939 i późniejszego powojennego podziału Europy.Na szczęście serce Lwowa jest choć częściowo jeszcze Polskie.

21:47, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

P.S.Napis \"Semper fidelis\" znajdował się w przedwojennym herbie miasta Lwów po bokach tarczy na wstęgach czerwonej i błękitnej.U dołu zaś widniał order Virtuti Militari nadany miastu za bohaterską obronę w 1918 r.Lwów to spora część naszej historii,która uległa dużym przemianom po 17 września 1939 roku.

21:59, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Jureś, powiedz to ukraińcom.... to w naszych sercach jest polskie , ale dl anich ichniejsze :)

22:01, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Wuju, to widzę, że jesteś za pan brat z historią czarnego mocarstwa. Zelek peweni pełen podziwu dla ciebie. Proszę proszę, czarne mocarstwo nawet Lwów odzanaczyło - pewnie za co łaska:)

22:19, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

A może tak pomyślelibyście o pamięci i wspomnieniach naszych Kresowiaków rozsianych po Pomorzu,Śląsku...i tych pod Tatrami.17 września 1939 dla nich to data często tragiczna.Co do zainteresowań historią związaną z Kresami,a szczególnie związaną z Korpusem Ochrony Pogranicza powiem,że interesuje mnie od dawna ze względów rodzinnych.Gdyby przypatrzeć się uważnie to Kresami tyle,że południowymi można nazwać również Pohdale.A jak to mówił Marszałek Józef Piłsudski:\"Polska jest jak obwarzanek - to warta, co po brzegach\"...

22:37, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Juraj, moaj matk ajest \"tajojka\" tzn była :-))

22:53, 17.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Spokojnie sie im zyło
Ka góry, ka przyroda
Tak straśnie ik ciesyło
Ze siła jes i zgoda
Kajsik culi niepokój
Choć siłe swojom znali
Ukradli Niemcy spokój
Za wojne sie zabrali
Kamratom uwierzyli
Na pomoc ik cekali
Syćka ik łostawili
Bez nik tak byli mali
Jesce by moze dali
Jakosik wygrać rady
Cyrwoni najechali
Dlo całyj tyz przesady
Grabili skozdej strony
Na kawołki sarpali
Choć cłek był tu zrodzony
Wywozić go zmusali
Nie myśleli uciekać
Nie scyndzili pomocy
Wybawienio docekać
Ze wartko ktosik wkrocy
Nie syćka docekali
Walcyli w słusnyj sprawie
Zastrasyć sie nie dali
Łokrutnyj tyj łobławie
Bocymy o Wos stale
Swom wolność zawdziencomy
Prowdziwe som medale
Pokłony Wom składomy
I Bogu Panu chwała
Ze Krzesno Danka z nami
Za to ze łopedziała
Jak było przed rokami

00:40, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Eminecjo, i co z tego że Jurajczyk jest za pan brat z czarnym mocarstwem.
Ale popatrz tylko jak innym jest człowiekiem! Chociaż bym szukała jednego obrażliwego postu skierowanego do kogo kolwiek /a był też zaczepiany/ to bym nie znalazła!! Napewno na nikogo by nie napluł ani poniżał wyzwiskami typu \"gnoju\" itp. Człowieka nie ocenia się po tym w co wierzy tylko jakim jest CZŁOWIEKIEM .....tak Panie Zelku. Masz tego przykład! Dzięki Jurajczyku za wyjasnienia.:):):):)

11:08, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Nie jestem za pan brat z \"czarnym mocarstwem\" jak nazywa je \"Eminencja\",ja tylko staram się szanować nasza wspólną historię,a co do stosunku do ludzi to każdemu polecam słowa ks.Jana Twardowskiego: \"Śpieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzą,zostaną po nich buty i telefon głuchy...\"
Szczególne podziękowania składam na ręce Ani, komentarzowej mojej \"adwokatki\"...;) ;) ;)

11:25, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Ej Boze ta pocies i poratuj! Straśne casy dohtórka przyboco nom scyńściozom co wojny nie zaznali. Coby sie to nigdy nie wrociło, coby my musieli opuscać łojcowizne. Hej!

12:13, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

emi, na forum mamy od dawna wojne \"domowa\" wiec widzisz , ze nei dużo brakuje zeby się powadzić ...ot wystarczy wejcie smoka, czyli mariolki :-))

12:58, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

No właśnie nie ma mariolki makówki wirnika ???
Smutno.
Twardowskiego nie lubie i nie dlatego nie lubię bo to był zołnierz czarnego mocarstwa. Akurat w jego przypadku nie ma to znaczenia. Po prostu uważam że te wiersze które tak obficie cytują (jak widac na załączonym obrazku) to grafomaństwo straszne. Może i niegłupie ale takie trochę naiwne. Zdecydowanie ze współczesnych poetów wole Szymborską.

13:33, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

A tutaj co ś a propos wyszperałem dla naszego kochanego Zelka:
Żydzi związani byli ze Lwowem przez wieki. Już w 1387 r. księgi miejskie notują ulicę Żydowską1. Mniejszość żydowska wywierała silny wpływ na wiele dziedzin życia miejskiego, także na rozwój prasy. Początki prasy Żydów lwowskich przypadają na XIX w., pierwsze pisma wydawane były w języku hebrajskim i niemieckim. Po uzyskaniu przez Galicję autonomii w 1867 r. nastąpił szybki proces polonizacji. Ukazują się pierwsze asymilatorskie czasopisma Żydów lwowskich w języku polskim: „Zgoda\" (1877-1878) wydawana przez Towarzystwo „Zwiastun Pojednania\" i „Ojczyzna\" (1881-1891). Ten sam kierunek reprezentowała „Jedność\" (1907-1912) i „Zjednoczenie\" (1912-1918). Przeciwstawną asymilacji orientacją był syjonizm. W 1887 r. powstaje we Lwowie towarzystwo „Syjon\", które opublikowało broszurę „Jakim powinien być program młodzieży żydowskiej\", upowszechniający hasło emigracji do Palestyny. Inteligencja żydowska włącza się w tworzenie kółek syjonistycznych, organizuje odczyty i uroczystości.

15:14, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Pseudonim: ana 2009-08-21 18:02:00
Słuchaj no ty dupku \"zelek 68\" Nie mów mi , że jak byłes nastolatkiem to byłeś święty! Niejednokrotnie pisałam tu na forum, że jestem katoliczką ale wierze tylko w Boga nie w jakiś tam kk!!!! Zakłamany i gromadzący w swoich murach większość takich żmij jak ty!! ...


Czyż to nie twoje słowa Ano, popatrz na datę, przeczytaj jeszcze raz , i pomyśl z kogo robisz idiotę.. Raczej idiotkę -Z SIEBIE !!!!! Po tych słowach (pod moim adresem) z czystym sumieniem mogę stwierdzić, nie musisz robić, Po prostu nią JESTEŚ. Jakbyś nie była. po prostu ze wstydu,że jako kobieta używałaś , i używasz takich słów, nie pisała byś dziś cyt. ,, ... Napewno na nikogo by nie napluł ani poniżał wyzwiskami typu \"gnoju\" itp. Człowieka nie ocenia się po tym w co wierzy tylko jakim jest CZŁOWIEKIEM .....tak Panie Zelku. ...

Wobec powyższego juz cię oceniłem, po tym jakim jesteś człowiekiem .A jak cie oceniłem, to przeczytaj powyżej..

Tak pani ano,, przytoczyć więcej twoich złotych myśli ?

I na koniec, -milcz,jak do,mnie mówisz.

19:15, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Słuchaj no ty sklerotizm bezmózgotizm, to co ci napisałam to po twej zaczepce!!! Pisałeś o lekach na serce.......wiem że kazdy lek ma działanie uboczne...ale zeby aż takie?!!!! Zacznij się też leczyć na nogi bo na \"łeb\" za pózno!!!! Taaak, a refleks to ty masz jak rozciągnieta guma od majtek......chłopie ty chyba coś chlapnąłeś przy weekendzie i szukasz znów zaczepki?! Tobie leszczu można obrażac kazdego ale na wielmożnego imć zelka ani mru mru....a idy ty bidnemu na łopate!!!!! Jak żyję 52 lata to pierwszy raz mam do czynienia z takim .....jak to nazwac?...sama nie wiem!!! Przy tobie to człowiek schodzi do tego samego poziomu ale ty inaczej nie zrozumiesz dewocjancie jeden!!!! Głupiemu to trzeba odpowiedzieć jego stylem! Żegnam cie ziemniaczany pysku, nigdy wiecej nawet literki nie napisze w twoim kierunku a ty .....i tak będziesz wirował jak perszing po forum!

21:43, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Anuś uśmiechnij się i nie denerwuj.Z uśmiechem Ci bardziej do twarzy.:) :) :)

22:11, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Wiem jak komu trzeba odpowiedzieć, nie musisz mnie pouczać., i temu tak właśnie tobie odpowiedziałem , wedle twego stylu...

I fajnie , że powołujesz sie na sposób bycia Jurajczyka,bo zaiste, cnót Mu nie brakuje, szkoda tylko ,że powielasz ministranta,..

22:22, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Dajcie spokój z tymi bezsensownymi kłótniami.Tutaj poważny artykuł,a Wy najeżdżacie na siebie niepotrzebnie...Panie Reżyserze,Panie Reżyserze,Pan ich salomonowym wyrokiem pogodzi może czy jak? ;)

22:36, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

mam grac??

23:00, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

A to się Ana nam wku...ła

23:08, 18.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

etam...Anuś, ka ześ??

21:02, 19.09.2009
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%