Dzieje Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego ukazuje wystawa, którą można obejrzeć w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym Tatrzańskiego Parku Narodowego w Zakopanem.

Węgierskie Towarzystwo Karpackie było węgiersko-niemiecką organizacją turystyczną, odpowiednikiem działającego po północnej stronie Tatr Towarzystwa Tatrzańskiego. Istniało w latach 1873-1945 i działało nie tylko na terenie Tatr, ale też w innych regionach Karpat. Jego celem miał być rozwój turystyczny tego pasma górskiego, ponieważ po węgierskiej stronie nie było szlaków turystycznych i działało tylko jedno niezagospodarowane schronisko turystyczne w Dolinie Zimnej Wody, obecnie znane jako Rainerowa Chata na Staroleśnej Polanie. W owym czasie po południowej części Tatr istniały tylko dwie ścieżki pasterskie oraz drogi służące do zwózki drewna.

Węgierskie Towarzystwo Karpackie – podobnie jak Towarzystwo Tatrzańskie – budowało szlaki turystyczne, ścieżki, altany, schroniska, organizowało przewodnictwo, szkoliło przewodników, stworzyło i finansowało Muzeum Karpackie w Popradzie, prowadziło działalność wydawniczą. Jego członkowie zajmowali się ochroną przyrody w Tatrach i Karpatach.

Początkowo siedzibą Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego był Kieżmark, ponieważ najwięcej członków organizacji pochodziło ze Spisza. Później kierownictwo przeniosło siedzibę do Lewoczy, a następnie do Nowej Spiskiej Wsi. Na terenie Węgier powstały sekcje terenowe. Była też jedna sekcja zagraniczna, która mieściła się we Wrocławiu i należała do najaktywniejszych. Jej członkami byli głównie mieszkańcy Górnego i Dolnego Śląska. W 1895 roku w Dolinie Wielickiej wybudowała schronisko Śląski Dom.

Po rozpadzie Austro-Węgier i utworzeniu Czechosłowacji Węgierskie Towarzystwo Karpackie zmieniło swoją nazwę na Towarzystwo Karpackie.

Wystawa, którą można oglądać w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym TPN powstała na jubileusz 130-lecia Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego i była pokazywana w różnych miejscach. Teraz trafiła pod Giewont. Przygotowała ją Państwowa Biblioteka Naukowa w Koszycach wspólnie z Ośrodkiem Dokumentacji TPN. Ekspozycja ukazuje dzieje turystyki na przestrzeni 70 lat na ziemiach obecnej Słowacji. Jest ona podzielona tematycznie i terytorialnie. Opisuje najważniejsze wydarzenia, dotyczące działalności towarzystwa i poszczególnych sekcji, z uwzględnieniem rozbudowy sieci schronisk i tworzeniem przewodnictwa turystycznego.

Na wystawie zostały zgromadzone liczne fotografie i dokumenty. Pokazano też wydawnictwa oraz odznaki organizacyjne i turystyczne. Wszystkie eksponaty pochodzą w większości ze zbiorów Jána Gašpara, dyrektora Państwowej Biblioteki Naukowej w Koszycach.

Jolanta Flach