To człowiek legenda - twórca TOPR, pionier polskiego żeglarstwa.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"80052"}

8 kwietnia 1941 r. w radzieckim więzieniu w Chersoniu zmarł gen. Mariusz Zaruski.  Był człowiekiem dwóch żywiołów – morza i gór, narciarzem, taternikiem, żeglarzem, pisarzem, a także artystą malarzem. Mariusz Zaruski to jedna z legendarnych postaci Zakopanego.

W 1904 r. ze względu na stan zdrowia żony,  Zaruscy przenieśli się do Zakopanego. Wtedy odkrył swoją nową pasję. W tym roku rozpoczął zimowe taternictwo. Był wtedy m.in. na Zawracie, Kasprowym Wierchu, Giewoncie, a w kolejnych latach pierwszy zdobył zimą m.in. Granaty, Orlą Basztę, Rohacze, Mały Kozi Wierch, a także Zamarłą Turnię, Kozie Czuby, Kozi Wierch, Niżnie Rysy czy Czarny Mięguszowiecki Szczyt.

Mariusz Zaruski przyczynił się do rozwoju narciarstwa. W 1906 r. podczas wycieczek zaczął używać nart. W 1907 r. razem z Józefem Borkowskim wszedł na nartach na Kozi Wierch. W 1911 r. wspólnie ze Stanisławem Zdybem zdobył na nartach Kościelec, a ta wyprawa do I wojny światowej była uznawana za najtrudniejsze wejście i zjazd narciarski w Tatrach. Był też zawodnikiem i instruktorem narciarskim.

Mariusza Zaruskiego uważa się za jednego z pionierów w badaniu tatrzańskich jaskiń. Wiele z nich eksplorował, m.in. w Dolinie Kasprowej, w Giewoncie i Czerwonych Wierchach.

W 1909 r. założył Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, którego był pierwszym naczelnikiem.

Działał w Towarzystwie Tatrzańskim, a później w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim.

To tylko niewielki fragment działalności Mariusza Zaruskiego.

Według dokumentów szpitalnych zmarł 8 kwietnia 1941 r. i został pochowany na chersońskim cmentarzu, ale nie odnaleziono tam jego grobu.

Mariusz Zaruski ma symboliczną mogiłę na Starym Cmentarzu na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

jof