Z Pawłem Borysem, prezesem Polskiego Funduszu Rozwoju, na temat pieniędzy pomocowych, które otrzymali także podhalańscy przedsiębiorcy, rozmawia Paweł Pełka.

- W poprzednim numerze Tygodnika napisaliśmy o sygnałach na temat nieprawidłowego wydawania przez podhalańskich przedsiębiorców pieniędzy z tarcz pomocowych Polskiego Funduszu Rozwoju. Czy do państwa też docierają takie informacje?

- Poważnie traktujemy każdy taki sygnał. Celem całego programu było, aby pieniądze chroniły miejsca pracy, bo sama kwota umorzenia subwencji zależy właśnie od utrzymania zatrudnienia. Zabezpieczyliśmy to też od strony formalnej. Umowy, które podpisują przedsiębiorcy, jasno mówią, że środki te nie mogą być wypłacane na rzecz właścicieli przedsiębiorstw. Muszą być wykorzystane na bieżącą działalność firmy, w szczególności na pokrywanie wynagrodzeń. Patrząc na rynek pracy w różnych regionach Polski, tarcze bardzo skutecznie ochroniły zatrudnienie i przeciwdziałają wzrostowi bezrobocia, bo mamy najniższe bezrobocie w Unii Europejskiej. Jeżeli jednak zdarzają się sytuacje, że przedsiębiorca mimo zakazu przeznacza środki na inne cele, to łamie umowę

- Na co dokładnie może przeznaczyć otrzymaną subwencję?

- W umowie jest zobowiązanie, że chodzi o pokrycie kosztów bieżącej działalności. To oczywiście zależy od profilu firmy. W firmach usługowych większość kosztów to wynagrodzenia, w  produkcyjnych to zakup materiałów, surowców. Jeśli chodzi o zakup samochodu, jeżeli jest to środek transportu, który służy firmie, to przedsiębiorca może wziąć auto w leasing czy je kupić. Oczywiście nie może to być prywatny samochód, bo - również patrząc na przepisy podatkowe - firma nie może finansować prywatnych wydatków właściciela.

- Co dzieje się, gdy do PFR dociera sygnał o nieprawidłowościach?

- Mamy podpisaną umowę z administracją karno-skarbową i taki przedsiębiorca musi się liczyć z kontrolą urzędu skarbowego, który sprawdzi, jak wydawane były środki. Jednocześnie właściciel firmy przed decyzjami o umorzeniach subwencji musi pod odpowiedzialnością karną złożyć oświadczenie, że wydatkował środki zgodnie z umową. Z jednej strony więc nieuczciwemu właścicielowi firmy grozi zwrot subwencji, z drugiej odpowiedzialność karna. Jeśli pracownicy wiedzą o nieprawidłowościach, mogą nas zawiadamiać czy to mailowo, czy listownie. Jeżeli zgłoszenie jest uprawdopodobnione, staramy się je weryfikować.  

- Ilu firmom pomógł PFR, a ile macie państwo zgłoszeń o nieprawidłowościach?

- W dwóch tarczach pomogliśmy 340 tysiącom firm w całej Polsce. W sumie wypłaciliśmy im 68 mln zł. Subwencje są tak skonstruowane, aby minimalizować ryzyko nadużyć. Po pierwsze od razu wnioski były weryfikowane z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i urzędem skarbowym, a teraz dostęp do tych beneficjentów mają służby, które weryfikują, czy nie doszło do nieprawidłowości. Zgłoszeń o nieprawidłowościach było do tej pory ok. 3 tysięcy, a więc poniżej 1%. W tych firmach prowadzone są kontrole. Mogę odwoływać się przy okazji do uczciwości i przyzwoitości przedsiębiorców. Wszyscy zaangażowaliśmy w realizację tej pomocy. Trzeba więc zachować umiar. Subwencja jest tak skonstruowana, że jeżeli okaże się, iż w okresie 12 miesięcy przedsiębiorcy powodzi się lepiej niż zakładaliśmy, to połowa albo nawet 75%  kwoty podlega zwrotowi.

- Do naszej redakcji dzwonili oburzeni przedsiębiorcy, którzy w ogóle dziwili się, że opublikowaliśmy listę firm, które otrzymały wsparcie. Cały proces przyznawania subwencji jest jednak zupełnie jawny?

- Wszystko w tym zakresie musi być maksymalnie transparentne, bo chodzi o publiczne pieniądze. Wszystkie nazwy firm razem z uzyskanym wsparciem są dostępne w bazie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przy drugiej tarczy prosiliśmy też firmy, aby umieszczały informacje na temat otrzymanej pomocy na swoich stronach internetowych.