Zakopane w środku tabeli, a Kościelisko, Łapsze Niżne i Lipnica Wielka w minionym roku nie wymieniły żadnego kopciucha. Dramatyczny spadek tempa wymiany pieców w Małopolsce - alarmuje Polski Alarm Smogowy

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"83851"}

I przytacza najnowsze dane z realizacji Programu Ochrony Powietrza. Okazuje się, że w 2020 roku na terenie województwa wymieniono kotły w 10 tys. 207 budynkach. Gdy w 2019 roku zlikwidowano ponad 15 tys. kotłów. Aż 17 małopolskich gmin nie wymieniło żadnego kotła. Wolno idzie też program Czyste Powietrze. - Tak to my ze smogiem nie wygramy - komentuje Anna Dworakowska z Polskiego Alarmu Smogowego.

Jeszcze 30 lat zadymienia

Nowe informacje pokazują, że tempo wymiany kotłów zwalnia. - Różnica wynika głównie z tego, że jeszcze w 2019 roku trwała akcja wymiany kotłów w Krakowie. Ta już się zakończyła. Nie zmienia to jednak tego, że tempo wymiany kotłów musi w Małopolsce znacząco przyspieszyć, jeżeli chcemy zdążyć na wejście w życie uchwały antysmogowej. Większość gmin robi zdecydowanie zbyt mało, by wygrać ze smogiem i nie dać się zaskoczyć nowym przepisom. - mówi Anna Dworakowska z PAS i zwraca uwagę, że szczególnie martwi 17 gmin, które w ubiegłym roku nie wymieniły ani jednego kotła.

W wielu gminach wciąż nie dokończono nawet inwentaryzacji źródeł ciepła. Obecnie w wojewódzkiej bazie danych jest połowa budynków, co utrudnia ocenę skali problemu. Szacuje się jednak, że w Małopolsce wciąż dymi ponad 300 tys. "kopciuchów ". Obecne tempo wymian pozwoliłoby więc problem rozwiązać za około 30 lat. Tymczasem już za półtora roku wchodzi w życie wojewódzka uchwała antysmogowa, która zakaże używania najstarszych i najbardziej emisyjnych urządzeń. Osoby, które nie dostosują się do tych przepisów będą mogły być ukarane mandatem do 500 zł lub karą grzywny do 5 tysięcy zł.

Płoną śmieci w Małopolsce

Obowiązujący Program ochrony powietrza nakłada na gminy szereg obowiązków, których wypełnienie ma przyspieszyć tempo wymiany urządzeń grzewczych i w efekcie poprawić jakość powietrza. Jednym z takich działań jest otwarcie punktu obsługi Czyste Powietrze i pomoc mieszkańcom w procesie likwidacji starych kotłów. Dlatego kluczowa jest rola ekodoradców, którzy powinni aktywnie zachęcać mieszkańców do korzystania z dotacji w ramach programu Czyste Powietrze.

W dokumencie pojawiły się dane o kontrolach związanych ze zgłoszeniami dotyczącymi nieprzestrzegania przepisów antysmogowych. Tych przeprowadzono 16,7 tysiąca. Wykryto, że w 992 przypadkach osoby kontrolowane nie przestrzegały przepisów uchwały antysmogowej, zaś w 833 przypadkach odkryto, że Małopolanie palą… śmieciami. - To że w 2020 roku wciąż tak wiele osób wrzuca do kotłów śmieci, mówi, że kontroli i edukacji nigdy za dużo i może trzeba pomyśleć nad nowymi metodami dotarcia do mieszkańców. - mówi Dworakowska. Z danych dotyczących realizacji programu wynika, że w 2020 roku informacje związane z ochroną powietrza dotarły do 1/3 mieszkańców województwa. – To gminy powinny zadbać o to, aby informacja o wchodzącym w życie prawie dotarła do każdego mieszkańca. Taka praktyka była stosowana w Krakowie i przyniosła efekty. Tym śladem zamierza też iść Skawina – dodaje.

Aby zmobilizować mieszkańców do wymiany "kopciuchów" i zachęcić do stosowania nowoczesnych sposobów ogrzewania, konieczne jest podjęcie przez gminy wielu skoordynowanych działań, ale przede wszystkim mieszkańcy powinni być skutecznie poinformowani o przepisach zawartych w uchwale antysmogowej , o obowiązku wymiany kotłów i o nieuchronności kary - podkreślają aktywiści z Polskiego Alarmu Smogowego.