Miasto Zakopane

Zamknij

Bezczeszczone, bo żydowskie. Co się dzieje na żydowskim cmentarzu w Zakopanem?

Rafał Gratkowski 11:18, 03.09.2021
Treść artykułu pod wideo ↓
17  Bezczeszczone, bo żydowskie. Co się dzieje na żydowskim cmentarzu w…

Tam, gdzie stały macewy, dziś śmigają quady i pyrkają traktory - tak wygląda zapomniany żydowski cmentarz w Zakopanem.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"85151"}

Na częściowo ogrodzonej łące pojawiła się grupka ludzi w jarmułkach. Nie rozmawiali po polsku. Na betonowych płytach wśród wysokich traw zapalili kilka zniczy. Światełka ułożyli w gwiazdę Dawida. Zmówili krótką modlitwę, nasłuchując, skąd dobiega ryk motoru. Czy rajdowcy nie przejadą po grobach? Dyskutowali z niepokojem.

-  Niestety, tylko połowa cmentarza jest ogrodzona. Po drugiej części, także po grobach, jeżdżą traktory i motory, są ślady kół - mówi Paweł Hoły. Tydzień temu odwiedził z przyjaciółmi cmentarz żydowski na Bachledzkim Wierchu. Paweł ma polskie i izraelskie obywatelstwo.

Przed kilkunastu laty opuścił Podhale. Wyemigrował do Izraela. Jego dziadek ze strony matki był Żydem z Galicji. Urodził się w miejscowości Kołki, w obwodzie wołyńskim. Dziś to już Ukraina. Ojciec matki na Podhale przybył w mundurze żołnierza Armii Czerwonej. Tu poznał i pokochał góralkę Annę Drzewiecką. Razem założyli w Zakopanem rodzinę.


Uciekł "Ogniowi" spod lufy

- Już po wojnie żołnierze "Ognia" dwa razy próbowali dziadka zabić, ale im uciekł - wspomina trudną rodzinną historię Paweł. W wieku 22 lat skorzystał z izraelskiego prawa powrotu. Dziś ma podwójne obywatelstwo. Podkreśla, że jako Polak i Izraelczyk jest bardzo przejęty tym, co się dzieje na Bachledzkim Wierchu. - Serce boli, że groby dawnych mieszkańców Zakopanego są tak bezczeszczone - podkreśla Paweł Hoły.

Napisał w tej sprawie do burmistrza Zakopanego. Zero odzewu. Napisał do gminy żydowskiej w Krakowie. Też bez odzewu.

Jak podaje strona cmentarze-zydowskie.pl, dynamiczny rozwój społeczności żydowskiej Zakopanego w latach dwudziestych XX w. spowodował konieczność budowy własnego cmentarza. Wcześniej zmarłych chowano na cmentarzu żydowskim w Nowym Targu.

Kupili ziemię od górala


Komitet Budowy Cmentarza w 1926 roku kupił od Franciszka Bachledy Żarskiego i Anny Bachledy Bacy teren na Bachledzkim Wierchu -  z dala od centrum, we wschodniej części Zakopanego. Mieszkańcy osiedla Bachledy protestowali przeciwko budowie żydowskiego cmentarza. Ich protesty i sprzeciw ówczesnych władz zakopiańskich sprawiły, że zezwolenia uzyskano i budowę ukończono dopiero po pięciu latach. Cmentarz otwarto w 1931 roku. "Do 1939 roku odbyło się tu kilkadziesiąt pogrzebów. Zgodnie z tradycją kamienne nagrobki, macewy zwrócone były w kierunku wschodnim" - czytamy w tekście Lesława Dalla i Krzysztofa Bielawskiego, zamieszczonym na stronie cmentarze-żydowskie.pl.

Niemcy podczas okupacji zniszczyli cmentarz. Rozebrali ogrodzenie, a macewy powywracali i częściowo zniszczyli. Tuż po wojnie macewy zaginęły. Historykom trudno dziś ustalić, co się z nimi stało. Pozostało tylko kilka kamiennych i betonowych płyt zaznaczających groby. Cmentarz zniknął wśród traw i zarośli. Minister gospodarki komunalnej w 1964 roku zamknął cmentarz, który zajmuje parcele o powierzchni 0,49 hektara.


Zwrot terenu 

Podhalański Oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w 1988 roku opracował projekt ochrony i uporządkowania tego miejsca. Planowano całość ogrodzić, a nawet postawić pomnik pamięci. W roku 2004  Komisja Regulacyjna ds. Gmin Wyznaniowych Żydowskich wydała orzeczenie o przekazaniu własności cmentarza Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Tego samego roku Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego uporządkowała i ogrodziła stalowym płotem fragment cmentarza o powierzchni około 0,14 ha.

Zapytaliśmy w Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie, czy nie można ogrodzić całej parceli, na której chowani byli do 1939 roku nasi starsi bracia w wierze. Sekretarz gminy serdecznie podziękował nam za zainteresowanie sprawą. Zapytaliśmy w urzędzie miasta, czy nie da rady wspólnie z gminą żydowską ogrodzić terenu. Przecież spoczywają na nim mieszkańcy Zakopanego. Tyle że wyznania mojżeszowego. - Zbieramy w tej sprawie fakty - poinformowała nas Kinga Ripper, naczelnik wydziału komunikacji. Do czasu zamknięcia numeru do druku więcej komentarzy i wyjaśnień do redakcji w sprawie bezczeszczonego cmentarza żydowskiego na Bachledzkim Wierchu nie otrzymaliśmy. 


To nie nasza ziemia


Dopiero po tygodniu od ukazania się materiału w Tygodniku Podhalańskim odpisała do nas Gmina Wyznaniowa Żydowska z Krakowa. Oto krótka treść wyjaśnień: "Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie uprzejmie informuje, że nieogrodzony teren cmentarza żydowskiego nie jest własnością GWŻ w Krakowie, a jego właścicielem jest Gmina Miasta Zakopane, która kupiła ten teren od prywatnych właścicieli (lokalnych mieszkańców). Nieogrodzony teren nigdy nie został przekazany Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie" - czytamy w wyjaśnianiach GWŻ w Krakowie. 


Rafał Gratkowski

(Rafał Gratkowski)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (17)

$%@!#@^@$^$%@!#@^@$^

0 0

W Czarnym Dunajcu cmentarz jest zadbany. Lokalni mieszkańcy, którym nie jest obojętne miejsce pamięci bez względu na wyznanie zorganizowali się, zakasali rękawy i odsłonili macewy. Pan sobie tu przyjeżdża na wakacje, zapala świeczki licząc, że ktoś je potem posprząta, zasmuci się nad motocyklami i ciężkim losem przodków po czym wsiądzie do samolotu i wróci do siebie uprzednio robiąc szopkę i kilka fotek do lokalnej gazety. Następnym razem proponuję coś zrobić dla swoich przodków bo naród, który nie szanuje siebie nie będzie szanowany przez nikogo - jako Polak mogę to powiedzieć otwarcie i z doświadczenia.

16:59, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

stały czytelnikstały czytelnik

0 0

Ale byłby wrzask gdyby Włosi jeździli motorami po cmentarzu na Monte Cassino a tam też polscy Żydzi leżą !

17:54, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

naleśniknaleśnik

0 0

jak jest mowa o odszkodowaniach za mienie "bezspadkowe" to dla organizacji żydowskich, jak trzeba uporządkować cmentarz to "byli mieszkańcami Zakopanego" i mieszkańcy Zakopanego to powinni zrobić. A kto nam porządkuje cmentarz na Pęksowym Brzysku? Proszę się zorganizować, z pewnością w Zakopanem mieszkają potomkowie naszych braci starszych w wierze. Jeżeli przodek Pana Hoły przybył na Podhale w mundurze armii czerwonej, to chyba nic dziwnego, że czasie działań wojennych - dla nas wojna nie skończyła się w 44, zmienił się tylko okupant - musiał uciekać spod lufy ludzi, którzy bronili swojej Ojczyzny. Miejmy nadzieję, że przodek Pana Hoły nie ma na sumieniu jakiegoś górala.

18:49, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

do s itddo s itd

0 0

Rodziny tych co tam leżą w większości nie przeżyli wojny, a my teraz jesteśmy im winni pamięć ponieważ żyjemy nieraz w ich domach i handlujemy w ich sklepach, zresztą nasze groby są na całym świecie i nieraz miejscowi tylko o nie sie troszczą

19:03, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

olaola

0 0

$%@!#@^@$^ Brawo! Bardzo dobrze ujete. Prawda jest taka, ze nasze cmentarze na obczyznie sami musimy finansowac by byly zachowane jako tako. Zydzi natomiast zawsze mieli roszczenia a ich zaangaziwanie ogranuczalo sie do robienia halasu i szukania winnych wszedzie tylko nie u siebie. Uciekali z Polski kiedy bylo zle ale tylko Polska dala im najwiecej w historii przywilejow i tylko dlatego tak licznie mogli sie rozwijac i przetrwac wieki.
Europejskie kraje wypedzaly Zydow za ich brak asymilacji i nie tylko. Niech panstwo Izrael sfinansuje koszty utrzymania cmentarza wlacznie z gaza dla ludzi ktorzy beda to robic. Ponadto twierdzenie, ze cmentarz jest bezczeszczony sugerujac ze to miejscowi tacy zli, jest nie na miejscu...ludzie nawet nie wiedza ze poza ogrodzeniem sa pozostalisci.

19:03, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

tisa dajeptisa dajep

0 0

"stały czytelnik 2021-09-04 17:54:49
Ale byłby wrzask gdyby Włosi jeździli motorami po cmentarzu na Monte Cassino"

Polski Cmentarz Wojenny na Monte Cassino znajduje się pod opieką Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Rada OPWiM prowadzi tam prace konserwacyjne i remontowe, cymbale. Jaki stały, taki głupi, jprdl!

19:11, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

tisa dajeptisa dajep

0 0

@do s itd, skoro przejęliście ich domy i sklepy, mieszkacie w ich domach i handlujecie w ich sklepach, to.... do roboty. Co robiliście do tego czasu, oprócz mieszkania w ich domach i handlowania w ich sklepach, że ich cmentarz na Bachledzkim wygląda jak wygląda? My o swoje dbamy. I sklepy, i domy i cmentarze!

20:11, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

druh Marekdruh Marek

0 0

Wielkość narodu poznaje się po stosunku do tych, którzy wsród nas żyli, tworzyli wzbogacając naszą kulturę i budując siłę gospodarczą. Byli wśród nas, zatem powinniśmy odnosić sie z szacunkiem do miejsc ich spoczynku.

20:22, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

wiktoriawiktoria

0 0

dziwne bo z @druhem pierwszy raz się zgadzam

22:37, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

tisa dajeptisa dajep

0 0

"druh Marek 2021-09-04 20:22:41
(...) powinniśmy odnosić się z szacunkiem do miejsc ich spoczynku." No właśnie, powinniście. Czemu zatem się nie odnosicie,? Wy tylko jedno potraficie, pustosłowie, frazesy, komunały, apele.... słowa, słowa, słowa.... Tymczasem liczą się czyny. Po czynach was poznaliśmy. A raczej ich zupełnym braku. Tak, jak i szacunku do miejsc ich spoczynku. Ot, i cała prawda o was.

23:51, 04.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

urzędnik na swoimurzędnik na swoim

0 0

"Zbieramy w tej sprawie fakty - poinformowała nas Kinga Ripper, naczelnik wydziału komunikacji."
Widać że Pani Kinga szlifuje komunikację.

"Na sporcie się pani zna a z resztą jakoś to będzie"

08:51, 05.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

qazqaz

0 0

Skoro modowi nie pasuje.
Bezczeszczone, bo nieogrodzone. Faktycznie kolesie na quadach wiedzą po czym jeżdżą. Dokąd nie walną w kamień macewy. O ile wiedzą co to za kamień. Po ogrodzonym nikt nie jeździ.

09:09, 05.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

tisa dajeptisa dajep

0 0

"Bezczeszczone, bo nieogrodzone" Nieogrodzone, bo.... niczyje? Prawdziwy gazda o swoje dba. Ziomale Hołego dbają tylko o kamienice, szczególnie w Warszawie.

10:47, 05.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

tadektadek

0 0

Czy oni zrobili kiedy coś bez rozgłosu i zdęć.

13:57, 05.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

dziadeekdziadeek

0 0

Żebym wiedział że tam będzie, to bym mu zaniósł kosę i grabie.
Żydzi zawsze szukają gojów.

07:50, 06.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

rychorycho

0 0

tyle gmin zydowskich , bogaci sponsorzy , a oni znowu na POLAKU , za free

11:17, 06.09.2021
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

zakopiańczykzakopiańczyk

0 0

Polacy to nie tylko katolicy, a katolik ma różne narodowości. Jak byli to obywatele polscy to byli Polakami. Wiekszość miała już wtedy też polską krew bo się ludzie mieszali przez tyle wieków. To jak ktoś jest agnostykiem lub ateistą albo z kościoła Reformatorskiego to już nie jest Polakiem? Pisze że miasto wykupiło, to obligatoryjnie przejmuje obowiązki. Co to za kraj który wybiera swoich obywateli !

15:18, 25.07.2024
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%