W zeszłym tygodniu przez półtorej godziny zaproszeni przez nas goście, w ramach internetowej debaty, mówili o Zakopanem. Poniżej zapis wypowiedzi Krzysztofa Trebuni Tutki, który mówił o tradycji góralskiej, spychaniu kultury na margines i innych bolączkach stolicy Tatr.

Krzysztof Trebunia-Tutka:

Jestem architektem urbanistą, muzykiem zespołu "Trebunie Tutki", kapeli "Śleboda" przede wszystkim. Jestem też nauczycielem muzyki góralskiej w  Tatrzańskim Centrum Kultury "Jutrzenka" w Zakopanem i od lat zajmuję się edukacją młodzieży.

W przeszłości było wiele pozytywnych aspektów, o których pamiętamy. Działam jako architekt również w Towarzystwie Nad Zabytkami, więc te dawne chałupy góralskie, które tutaj za plecami też mam na obrazach swojego taty Władysława Trebunia-Tutki śp.p., ciągle mi są drogie. Może powiem tak. Jestem zakopiańczykiem z urodzenia ale i też z wyboru. Kiedy kończyłem studia na Politechnice Krakowskiej na wydziale architektury zbiegło się to też z nową ustawą o planowaniu przestrzennym z nowym planem Zakopanego. To był 1994 rok. Mój ulubiony profesor Andrzej Skoczek św.p. był autorem planu. Oczywiście projektował go zespół znakomitych fachowców i wydawało się, że wchodząc w nowy zawód będę mógł realizować marzenia. Tak jak wspominał pan Maciej, my Zakopiańczycy mamy marzenia dotyczące miasta, tego jak powinno się rozwijać. Te marzenia nie są bezpodstawne, bo w historii było wiele znakomitych momentów. Nie zawsze nie dla wszystkich, ale jednak ten potencjał mam nadzieję nie został jeszcze do końca zaprzepaszczony i zawsze miałem nadzieję, że Zakopane będzie tym miastem kultury przede wszystkim a nie rozrywki. 

Nie będzie imprezownią taką jak każde bezbarwne miasto w Polsce może właściwie nią być. To piękno, które nas otacza, te góry, które jednak ciągle stoją, na które ciągle możemy wejść. Możemy tam odetchnąć od tego zaduchu reklamowego  na przykład. Na terenie Parku Tatrzańskiego, chwała dla parku za to, że jeszcze ocalił te Tatry nie tylko dla turystów ale również dla górali i troszczeczkę przed góralami. Pochodzę z rodziny, która też utraciła halę tatrzańską, to uważam że właśnie ekologia, ochrona przyrody, ochrona krajobrazu, uporządkowanie tego krajobrazu powinna być sprawą naczelną nie tylko ze względów sentymentalnych ale przede wszystkim sprawą biznesu, bo również kultura może być może być dobrym biznesem. Natomiast rozrywka jest takim biznesem trochę ryzykownym. Jeżeli na rozrywkę wydawane są pieniądze a o kulturze nie ma mowy i ta kultura gdzieś jest bardzo spychana na margines, to rzeczywiście trzeba się martwić.  Ja martwię się też jako nauczyciel muzyki. Jest to muzyka tradycyjna ale każda dobra muzyka jest mi droga. W ogóle wychowanie artystyczne, regionalne, wychowanie człowieka młodego na odbiorcę kultury ale też twórcę kultury, aktywnego uczestnika życia kulturalnego jest dla mnie najważniejsze. Rzeczywiście jeżeli pojawia się takie wydarzenie jak Sylwester Marzeń, to właściwie my nauczyciele muzyki możemy tylko zapłakać i naocznie się przekonać jak nisko upadło nasze społeczeństwo. Oczywiście taka płytka rozrywka też nie może być zabroniona. Jeżeli ktoś ma ochotę proszę bardzo. Natomiast czy naprawdę za publiczne pieniądze powinniśmy zajmować się taką najniższego typu rozrywką. Przecież kiedyś muzyką rozrywkową w czasach starszych nieco studentów ode mnie był Marek Grechuta, był Kabaret Starszych Panów. Dzisiaj właściwie można tylko  smucić się tylko, że tego wszystkiego już nie ma. To wszystko zostało jakby zmarnowane. Ciągle jednak uważam, że potencjał jest. 

Przecież górale dumni są ze swojej tradycji. Jest jeden tylko problem jak mówił ksiądz profesor Tischner "ten mit właściwie trzeba podsycać ale kiedy ta duma przeradza się w pychę, to już robi się niebezpiecznie". I teraz my górale, którzy tutaj też żyjemy, którzy jesteśmy dumni z tego, że od wieków nasze rodziny tutaj przebywały. Pytanie czy chcemy jakoś tak myśleć długofalowo? Czy chcemy, żeby nasze dzieci się kształciły a potem żeby nie miały gdzie wrócić, bo im bardziej się ktoś rozwija, coraz mniej widzi tutaj perspektyw dla siebie. I to jest właśnie smutne. Obserwuję dzieci przyjaciół i niektóre wyjeżdżają  już za granicę i wszystko idzie w złą stronę. Ja robię wszystko, żeby było inaczej. Działam na polu kultury góralskiej, architektury i urbanistyki. 

Właśnie tez zrównoważony rozwój to  kluczowe słowo w każdej dziedzinie. To są właśnie sprawy szczegółowe, choćby planowanie przestrzenne. Kiedy ludzie przyjeżdżają na Podhale z zewnątrz mówią: o jak tu inaczej wygląda  architektura. Jednak jest jakaś odrębność, są te strome dachy, jeszcze jak śnieg wszystko przysypie robi się malowniczo, zaczyna się robić jakiś porządek. Niestety jednak chaos reklamowy, ciągły brak uporządkowania tego tematu powoduje, że jak ktoś wjeżdża do tego Zakopanego, widzi te wielkie bilbordy i do tego jest jeszcze estetycznie uczulony, to już ma dość. Ja  jeżdżę po Polsce i ludzie nieraz pytają, a to pan z Zakopanego? Ja to tam jeździłem kiedyś w młodości ale teraz  to już na pewno nie pojadę i tu jest litania tych wszystkich rzeczy o których państwo częściowo już powiedzieli. Wszyscy wiemy, jakie tą są problemy i bolączki. Niestety tych pozytywnych rzeczy jest tak niewiele, że bardzo jest trudno bronić naszego miasta a zwłaszcza no tej polityki, która teraz obowiązuje. Choć ciągle jako Zakopiańczyk mówię nie jest tak źle, są jeszcze właśnie obiekty jak Muzeum Tatrzańskie przyjedźcie państwo oprowadzę Was po takich miejscach, że naprawdę będziemy oglądać tylko ładne widoki. Niestety jednak opinia o Zakopanem jest bardzo zła. Jeżeli przyjeżdża tu dużo ludzi, to zazwyczaj na imprezę, i to ilość a nie jakość ich interesuje. 

Poniżej zapis WIDEO całej debaty:

[WIDEO]5309[/WIDEO]