Najcenniejsze obiekty zabytkowe Zakopanego muszą znaleźć się w gminnej ewidencji zabytków.

Obiekty zabytkowe można chronić w rozmaity sposób: w postaci wpisu do rejestru zabytków, uznanie ich za pomniki historii, poprzez utworzenie parków kulturowych lub ustalenie ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Na spotkaniu Podhalańskiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, w którym brał udział burmistrz Janusz Majcher (również członek TOnZ), dyskutowano o ewidencji zabytków Zakopanego, która powstaje już wiele lat. – Na razie bazujemy na podstawie ewidencji z lat 60. i 70., wykonanej przez Barbarę Tondos i Zbigniewa Moździerza – stwierdziła Agata Nowakowska-Wolak. Do tej pory zostało opracowanych ok. 2 tys. tak zwanych kart adresowych. Niektóre osoby poprosiły o wypisanie ich obiektów z tej listy. Wiele z nich zostało już zniszczonych lub rozebranych. – Gminna ewidencja powinna być zweryfikowana przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Powinny się na niej znaleźć przede wszystkim wartościowe obiekty. Jak najszybciej musi być zakończony proces ewidencji – apelowała Agata Nowakowska-Wolak.

 Jeżeli będziemy chronić wszystko, to nic nie ochronimy. Trzeba skupić się na najcenniejszych obiektach – potwierdził Janusz Majcher. – Przy miejskim konserwatorze zabytków powstaje kilkuosobowy zespół, który zajmie się tą sprawą. Chcemy zweryfikować to, co do tej pory zostało zrobione. Gminna ewidencja musi być skorelowana z wojewódzką ewidencją w Krakowie – przekonywał. Z początkiem czerwca zmieniła się Ustawa o ochronie zabytków, która prowadzi m.in. do zamiany charakteru prawnego gminnej ewidencji i nie będzie traktowana jako materiał informacyjny czy dokumentacyjny. Do tej pory w miejscowościach, gdzie brakowało planu zagospodarowania przestrzennego, a równocześnie obiekty zabytkowe nie były chronione w inny sposób, wojewódzki konserwator nie miał podstaw prawnych do interwencji. Teraz w sytuacjach, które są zagrożeniem dla zabytków, konserwator może zainterweniować.

Uczestnicy spotkania podkreślali, że musi zostać wykonana inwentaryzacja i dokumentacja wielu obiektów w Zakopanem, m.in. przy ul. Jagiellońskiej.

Janusz Majcher stwierdził, że ma dylemat – co zrobić z planem zagospodarowania przestrzennego, które budynki nanieść jako obiekty zabytkowe. – Teraz mieszkańcy przy wykładaniu planu weryfikują wiele rzeczy. Przykładowo na planie, jako obiekt o charakterze zabytkowym, nie został uwzględniony 130-letni dom na Kozińcu – tłumaczył burmistrz.

Z dyskusji jednoznacznie wynika, że Zakopane musi doczekać się gminnej ewidencji zabytków, która później będzie objęta wojewódzką ewidencją, zatwierdzoną przez wojewódzkiego konserwatora zabytków.

jof