Wraz z zaniepokojonymi Czytelnikami pytamy w urzędzie, co będzie dalej ze zdemontowanym neonem "Zakopane".

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"96633"}

Dworcowy napis "Zakopane" zaprojektowany w 1962 roku z okazji zawodów FIS  przez arch. Zofię Szpakowską dziś leży składowany (najprawdopodobniej) w magazynie w Poroninie. 

Właśnie dostaliśmy list od zaniepokojonej losem zdemontowanego neonu czytelniczki, która walczy o jego zachowanie na tworzonym obecnie Zakopiańskim Centrum Komunikacyjnym. Oto fragmenty korespondencji Marty Gaj, inicjatorki akcji "REwitalizacja Zakopane". 

Być może ktoś jeszcze z Państwa w redakcji pamięta, jak w 2015 roku udało się rozświetlić neon z dworca kolejowego PKP.

Akcja byla niezwykla, neon świecil przez pare lat, jednak w ostatnich latach, zaniedbany i niekonserwowany przez UM Zakopane (który jest jego właścicielem) sukcesywnie gasł. Obecnie, w świetle trwającego generalnego remontu dworca neon został całkowicie zdemontowany (wraz z bramą prowadząca na perony) i zlozony w magazynie w Poroninie (te informacje uzyskałem telefonicznie pol roku temu w UM Zakopane).

Postanowiłam ostatni raz zawalczyć i zadbać o to by neon wrócił w swojej, odnowionej formie, po remoncie dworca na miejsce lub inne, adekwatne i zgodne z nowym projektem tej przestrzeni miasta.

Moje, ponawiane maile do UM Zakopane nie spotkały się niestety z żadnym odzewem.

Zwracam się do Państwa z pytaniem, czy zechcieliby Państwo naświetlić sprawę? Jest mi przykro, że nie jestem w stanie uzyskać żadnej odpowiedzi od Urzędu Miasta. Jako inicjatorka akcji REwitalizacja Zakopane, która doprowadziła do odnowienia neonu, czuje sie wciaz odpowiedzialna za ten niezwykły, juz mozemy powiedziec śmiało - zabytek powojennego designu. Jeżeli miasto nie planuje jego powrotu, uwazam ze powinien sie znalezc w Muzeum Neonów w Warszawie.

Poniżej umieszczam tekst e maila wysyłanego trzykrotnie do UM Zakopane.

Z wyrazami szacunku

Marta Gaj Romao

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Szanowny Panie Burmistrzu

13 czerwca 2015, na scenie pod brama dworca PKP Zakopane wspólnie ze zgromadzonymi tłumami Zakopiańczyków i przyjezdnych rozświetliliśmy neon, który udało się wspólnymi, społecznymi siłami oraz przy wspaniałym wsparciu ze strony Pana i całego UM Zakopane zrewitalizować.

Obecnie, w obliczu toczącego się remontu dworca, tym samym, demontażu

 bramy i samego neonu zadaje sobie pytanie o przyszłość tego obiektu.

Udało mi się dowiedzieć w Wydziale Strategii i Rozwoju, że neon został pieczołowicie zdemontowany i składowany jest w magazynie w Poroninie.
Właściciel firmy Kapilar pan Łukasz Frankowski, która w 2015 wykonała neon, złożył tam wizytę i dokonał oględzin oraz analizy stanu neonu, który po tych paru latach, poddany wpływom działań warunków atmosferycznych jest już w dość mocno nadszarpniętym stanie.

Po tej wizycie otrzymałam od pana Łukasza Frankowskiego z firmy Kapilar niego poniższą diagnozę i analizę:
(umieszczam oryginał z wiadomości e-mail)

OPCJA 1 - próbujemy wykorzystać to co zostało (na pewno trzeba będzie
wykonać kilka-kilkanaście nowych rur bo widziałem stłuczenia, wypadało by
znowu odmalować litery, trzeba wykonać całkowicie nową konstrukcję nośną
bo stara pozostała na dachu i nadaje się tylko na złom)

ZALETY: nadal neon jest zabytkiem, umiarkowane koszty (trudne do
dokładnego oszacowania bez dokładnej inwentaryzacji) ale powinno się to
zmieścić w widełkach ok. 5000-10000 zł netto w zależności ile jest
zniszczone i w kto by wykonał nową konstrukcję nośną

WADY: neon ma już 7 lat i jest częściowo zużyty, wszystkie nowo
dorobione rurki będą świeciły intensywniej, litery mają mnóstwo dziur
czyli reasumując na nowym dworcu może to wszystko wyglądać średnio,
NAJWIĘKSZA JEDNAK WADĄ TO TO, ŻE DO TEGO NEONU NIE MOŻNA WYKONAĆ ŻADNYCH
OSŁON (KONSTRUKCJA LITER TO UNIEMOŻLIWIA), KTóRE ZABEZPIECZĄ GO PRZEZ
WARUNKAMI ZEWNĘTRZNYMI, KTóRE JAK WIEMY BYWAJĄ W ZAKOPANEM SKRAJNE
(ZWŁASZCZA PRZY ZMIENIAJĄCYM SIĘ KLIMACIE I DUŻO WIĘKSZEJ ILOŚCI
GWAŁTOWNYCH ZJAWISK TAKICH JAK: BURZE, GRADOBICIA, OSTRE ŚNIEŻYCE),
KTóRE JUŻ WIELE RAZY CZĘŚCIOWO ZNISZCZYŁY TEN NEON

------------------------------------------------------------------------
OPCJA 2 - ten neon trafia do MUZEUM NEONóW w Warszawie (ściśle z nimi
współpracujemy, na pewno chętnie go przyjmą), a wykonujemy nową replikę,
która będzie miała inną konstrukcję liter i da możliwość zabezpieczenia
przed warunkami zewnętrznymi

ZALETY: można dopracować projekt kształtów liter (wykonując
rekonstrukcję wiele rzeczy zgadywaliśmy i nie do końca neony pasowały do
metalowych liter zwłaszcza w napisie ZAKOPANE), możemy zmienić rozmiar
napisu aby pasował do nowej lokalizacji, wszystkie nowe rurki będą
świeciły jednolicie a całość dobrze będzie się komponowała z nowym
dworcem, NAJWAŻNIEJSZE JEDNAK TO MOŻLIWOŚĆ WYKONANIA OSŁON Z
PRZEŹROCZYSTEGO POLIWĘGLANU, KTóRY OCHRONI NEONY PRZED CZYNNIKAMI
ZEWNĘTRZNYMI

WADY: koszty będą znacznie większe, trudno bez dokładnego liczenia to
oszacować (pytanie czy się zmieni rozmiar), ale mówimy tutaj o widełkach
50-100 tys złotych netto


Powyższa analiza daje ogląd na możliwe warianty postępowania, jednak oczywiście to od UM Zakopane zależy jak potoczą się dalsze dzieje tego ważnego dla miasta znaku.

Byłabym wdzięczna za informację, czy jest szansa na tego typu inwestycję. Biorąc pod uwagę fakt, że przestrzeń wokół dworca zostanie zupełnie odrestaurowana, najbardziej racjonalnym wyborem jawi się sporządzenie neonu od nowa, już w bardziej zaawansowanej technologii (OPCJA 2).

Zdaję sobie sprawę, że decyzja zależy w dużej mierze od budżetu miasta. Chciałabym w tym miejscu bardzo mocno poprosić o rozważenie i uwzględnienie takiego wydatku, gdyż neon to obiekt kultowy, co potwierdza nie tylko jego historia (został zaprojektowany w 1962 roku z okazji zawodów FIS  przez arch. Zofię Szpakowską ) jak i również sentymentalny walor dla mieszkańców i gości przybywających do miasta. Świadczą o tym nie tylko tłumy Zakopiańczyków i turystów zebrane 13 czerwca 2015 roku na uroczystości jego zaświecenia, ale również regularnie pojawiające się artykuły, czy zdjęcia w sieci osób fotografujących się z neonem.

Nie wiem jaki jest finalny projekt bramy, ale wierzę że przy współpracy z firmą Kapilar i UM Zakopane bylibyśmy w stanie zaprojektować wpisanie neonu w nową aranżację dworca i ponowne przywrócenie go Zakopanemu.

Jeżeli jednak nie zdecydują się Państwo na ponowne umieszczenie neonu na dworcu lub też stworzenie nowego, sugeruje by stary, składowany w Poroninie neon przekazać do Muzeum Neonu w Warszawie, gdzie zostanie on wkomponowany w ekspozycję polskich neonów i ich historii, co też będzie dobrym rozwiązaniem, gdyż tym samym uchronimy go od zapomnienia.

Zwracam się z uprzejmą prośba o analizę powyższej kwestii. Pozostaje do dyspozycji w razie pytań.

Z wyrazami szacunku

Marta Gaj Romao

O neonie pisaliśmy wielokrotnie. Tak wyglądała akcja montażu historycznego neonu w roku 2015: https://24tp.pl/?mod=news&id=27505