Dość już imprez kulturalnych pod wezwaniem burmistrza, szczególnie że Leszek Dorula od kultury stroni.

Nazwisko Leszka Doruli, burmistrza Zakopanego, widnieje na każdym zaproszeniu, niezależnie, czy jest to festiwal literacki, czy organowy. Gorzej z jego obecnością. Trudno go zobaczyć na jakiejkolwiek imprezie w mieście. - Woli stać w Opolu i się gibać przy pieśniach biesiadnych z Kurskim - nie kryje irytacji Grażyna Syrzystie, prezes Towarzystwa Miłośników Teatru im. Heleny Modrzejewskiej. - Mamy już dość  kulturalnych imprez pod wezwaniem Doruli. Nie finansuje ich z własnej kieszeni, tylko z naszych pieniędzy. Dlaczego każdą imprezę firmuje swoim nazwiskiem? - pyta. Grażyna Syrzystie dodaje, że jako gospodarz miasta, który zaprasza innych, powinien na tych wydarzeniach być.

Prawie nigdy go nie ma

Dyskusja na ten temat wybuchła przy okazji spotkania w Czerwonym Dworze poświęconego Krystynie Słobodzińskiej. Pojawił się nawet pomysł, by Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, który wymyśliła, nosił jej imię. Następstwem było też pismo Towarzystwa Miłośników Teatru do Zakopiańskiego Centrum Kultury oraz do wydziału kultury w zakopiańskim magistracie. Jego członkowie proszą o wspomnienie Krystyny Słobodzińskiej podczas tegorocznego MFFZG. Przypominają, że to ona wymyśliła festiwal i w pierwszych latach go organizowała. "Jesteśmy pokoleniem ukształtowanym przez "Ciotkę Słobodzińską" i strażnikami pamięci o niej" - kończą pismo. - To był człowiek-orkiestra, minister kultury Zakopanego - uzupełnia Grażyna Syrzystie. - Takie osoby powinniśmy promować - podkreśla.

Kultura jest, ale nie osobista

Właśnie zakończył się 21. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej im. Wacława Geigera w Zakopanem. Na żadnym z czterech koncertów burmistrza nie było. Na rozpoczęciu była szefowa wydziału kultury. - Mamy dwie instytucje kulturalne w mieście - wydział kultury i Zakopiańskie Centrum Kultury, a mam wrażenie, że tej kultury u nas bardzo brakuje, szczególnie osobistej - podkreśla Grażyna Syrzistie. - Byłam na dwóch koncertach, nie było nawet kwiatów dla artystów po zakończeniu koncertów. Jakiś urzędnik wręczył zawiniątko artystce, to po prostu żenada i wstyd - mówi. - Ja wiem, że nasze władze z honorami witają tylko Zenka i Sławomira - dodaje.

Burmistrz kielo fajny i pobozny

- Dorula przecie jest dobry gazda, kielo jest fajny, pobozny - mówi ironicznie i przekornie Jan Karpiel Bułecka, który od lat 60. ubiegłego wieku związany był z największym w mieście festiwalem - jako uczestnik, konferansjer i juror. Obecna władza - podobnie jak Krzysztofa Trebunię Tutkę - usunęła go z imprezy, bo mieli inne poglądy polityczne od ogólnie obowiązujących w mieście. - Nie chciałem grać prezydentowi Dudzie na kozie - wspomina nieoficjalny powód narażenia się władzy. Chodziło o Dudaski - imprezę, którą wymyślił i organizował. 

-  Byłem na urlopie, kiedy dowiedziałem się, że jestem wykluczony z festiwalu. Dowiedziałem się zresztą od was, nie od organizatorów - wspomina sytuację sprzed kilku lat. Od pani wiceburmistrz miał usłyszeć później, że ponieważ MFFZG odbywa się pod patronatem prezydentowej Agaty Dudy, więc organizatorzy zadbali, by nie czuł się podczas imprezy niekomfortowo. - Czepiacie się burmistrza, niema prezydentowa, choć imprezie patronuje, też na niej nie bywa. A Dorula może na inne festiwale nie przychodzi, ale na MFFZG się pokaże na rozpoczęciu i może nawet na zakończeniu - podkreśla Jan Karpiel Bułecka. Na temat polityki kulturalnej w mieście nie chce rozmawiać. - Dwa razy do tej samej wody wchodzić nie zamierzam. Robić mam co, juroruję na innych festiwalach, gdzie polityka nie psuje folkloru - kwituje.  

 Dziś żaden z urzędników nie dorównuje Słobodzińskiej 

- Nie wiem, dlaczego Ciotka Słobodzińska została w Zakopanem wygumkowana. Nie wspomina się jej nawet podczas festiwalu, który wymyśliła - podkreśla Anna Zawisza. - Słobodzińska zawiesiła poprzeczkę bardzo wysoko, pokazała, jak należy się zajmować kulturą, jak dbać o artystów. Dziś żaden z urzędników jej nie dorównuje. Może to się bierze z jakiegoś ich kompleksu, że boją się nawet wypowiadać jej nazwisko - mówi. Twierdzi, że dziś nie ma w Zakopanem osoby, która ma całościową wizję kultury w mieście, która  by się sprzeciwiła wszechwładnej chałturze. - Nie mówię, że nic się nie dzieje. ale tak naprawdę, żeby posłuchać czegoś dobrego czy zobaczyć coś ciekawego, muszę wyjechać np. do Krakowa - podkreśla Anna Zawisza.  

Ciotka od kultury

O Krystynie Słobodzińskiej mówiono, że to "jednoosobowy referat kultury" a nawet "minister kultury Zakopanego". Urodziła się w Wilnie, po skończeniu szkoły średniej wyjechała na studia do Belgii, po powrocie w latach 1932-38 mieszkała w Warszawie. Swojego późniejszego męża Jerzego Słobodzińskiego poznała pod koniec lat trzydziestych podczas urlopu w Zakopanem. Na stałe pod Tatrami zamieszkała w 1951 roku. Pracowała w PKO, potem była kierownikiem wydziału kultury w miejskiej radzie narodowej. Organizowała teatrzyki młodzieżowe w Domu Kultury i w Komendzie Harcerskiej. Przez kilka lat była prezesem  Towarzystwa Miłośników Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Zakopanem. Grała w teatrze, pisała teksty, współtworzyła Kabaret "Zaskroniec". Byłą jedną z twórczyń legendarnych "Szopek Zakopiańskich".

To Krystyna Słobodzińska wpadła na początku lat 60. na pomysł, by zrobić cykl wrześniowych imprez, które przedłużą letni sezon pod Tatrami. "Z pewnością nie wyobrażała sobie, w jak niezwykłe wydarzenie folklorystyczne przekształci się jedna z wielu imprez Tatrzańskiej Jesieni - Festiwal Zespołów Regionalnych Ziem Górskich" - napisała kiedyś Ewa Matuszewska. 

Jej syn Andrzej Słobodziński w rozmowie z dziennikarzem TP podkreślał, że organizując imprezę, wykorzystała znajomości, które miała jeszcze z czasów, gdy była w szkole w Belgii. I to dzięki jej kontaktom wśród jurorów były osoby z Belgii czy Francji. W roku 1968 impreza uzyskała rangę międzynarodową i jako Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich z czasem dorobiła się renomy jednego z najlepszych festiwali tego rodzaju na świecie. 

Miasto pamięta

Jak zapewnia Anna Semberecka, p.o. naczelnika Wydziału Kultury Fizycznej i Komunikacji Społecznej, Zakopiańskie Centrum Kultury w najbliższym czasie ustosunkuje się do pisma Towarzystwa Miłośników Teatru im. Heleny Modrzejewskiej (pismo wpłynęło 12 sierpnia br.). Podkreśla, że Krystyna Słobodzińska nie jest osobą zapomnianą przez miasto, o czym świadczy spotkanie w Czerwonym Dworze” poświęcone tej zasłużonej postaci 1 sierpnia 2022 r. Przypomina, że zostało ono zorganizowane przez Zakopiańskie Centrum Kultury, tj. jednostkę kultury podległą Urzędowi Miasta Zakopanego i w porozumieniu z UM. Podkreśla, że już wcześniej została podjęta decyzja, by "podczas zbliżającego się festiwalu wspomnieć postacie, które go zapoczątkowały, w tym oczywiście Krystynę Słobodzińską, a także te osoby z rodziny festiwalowej, które odeszły od nas w minionym roku". Dodaje, że takich wspomnień o osobach związanych z Festiwalem było wiele także podczas jubileuszowej 50. edycji tego wydarzenia w 2018 r. "Cieszymy się jednocześnie, że niedawne spotkanie w Czerwonym Dworze miało tak pozytywny odbiór i dało początek kolejnym inicjatywom, inspirując do podtrzymania pamięci o Krystynie Słobodzińskiej. W podobny sposób w najbliższych latach planujemy upamiętniać także pozostałe osoby zasłużone dla Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem" - pisze 

Zaprasza organ wykonawczy

Anna Semberecka odnosi się także do formy zaproszeń, na których zawsze widnieje nazwisko Leszka Doruli.  "(...) Formalnie Burmistrz jest wybieranym przez mieszkańców jednoosobowym organem wykonawczym gminy, któremu podlega zarówno urząd miasta, jak również poszczególne miejskie jednostki. Jest w tej sytuacji oczywiste, że to właśnie burmistrz jako gospodarz miasta, często wspólnie z innymi współorganizatorami wydarzeń, kieruje zaproszenie do mieszkańców i turystów. Jest to praktyka znana także z innych miast, m.in. z Krakowa, Gdańska i Katowic. Jest ona oczywiście związana z organizacją i finansowaniem wydarzenia przez burmistrza, ale ma też charakter osobistego gestu, pokazującego, że za każdą instytucją stoi człowiek, by nie odpersonalizować tych instytucji i organizowanych przez nie przedsięwzięć" - czytamy. Podkreśla jednocześnie, że burmistrz ze względu na inne obowiązki nie zawsze może uczestniczyć we wszystkich wydarzeniach osobiście, jest wówczas reprezentowany przez wyznaczone osoby. Przypomina, że jest to również praktykowane we wszystkich instytucjach państwowych i samorządowych.

Beata Zalot