W ciągu najbliższych godzin, najpewniej jutro więzienie w Pretorii w Republice Południowej Afryki opuści Janusz Waluś. 22 lata temu skazany został na karę śmierci za zabójstwo Chrisa Haniego, szefa Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej walczącej z apartheidem. Urodzony w Zakopanem Waluś, w 1981 roku emigrował z rodziną do RPA.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"32288"}

– Ciągle nie wiem kiedy Janusz wyjdzie. Nie będę się jednak na ten temat wypowiadał bo nie chcę czegoś zepsuć w tej sprawie – mówi nam Witold Waluś, jego starszy brat. Witold mieszka w Pretorii od lat opiekuje się bratem. Odwiedza go w więzieniu. 

– Byłem niedawno w Zakopanem. Widziałem, że ktoś odremontował starą chałupę przy Chramcówkach, w której mieszkaliśmy z rodzicami. – To słynna „Pyszna” odnowiona niedawno przez jej nowego właściciela Andrzeja Kaweckiego, byłego dyrektora Biura Promocji. Wbrew wielu prasowym doniesieniom, Walusiowie to nie górale, ale osiedlili się tu jak wiele rodzin w tym mieście. Szybko zresztą wyjechali do Radomia.

W RPA mało już kto pamięta historię Haniego i Walusia. Zwłaszcza czarnoskórzy mieszkańcy południowej Afryki nie znają nazwiska Polaka, a i o Hanim niewiele wiedzą. Inaczej jest wśród białych. Po Wałęsie to tu drugi najbardziej znany Polak. W październiku 2014 roku Janusz Waluś napisał z więzienia list do żony Chrisa Haniego i jego dwójki dzieci. Przepraszał w nim ich za zabicie męża i ojca. O przyjęciu przeprosin nie chce jednak słyszeć Limpho Hani, żona zabitego działacza. Krytykuje decyzję sądu o warunkowym zwolnieniu Walusia. 

– Nie chcę przeprosin. Chcę tylko jednego, prawdy. Co się wtedy naprawdę stało. – Od początku zarówno Janusz Waluś, jak i jego wspólnik (również skazany na śmierć), wysoko postawiony członek partii Konserwatywnej Clive Derby – Lewis odrzucali oskarżenia o współudział w zabójstwie kogoś jeszcze. To powodowało, że sprawa przez lata rodziła spekulacje i legendy na temat kulis zamachu.    

Władze wyraźnie nie chcą, aby wyjście Walusia na wolność stało się wydarzeniem medialnym. Stąd trudno o informacje na ten temat. 

Prawdopodobnie odbędzie się to w tajemnicy i w dyskretny sposób. Mówi się tu również o deportacji Janusza Walusia do Polski. Nie wszyscy jednak w to wierzą. Jeśli wyrok sądu ma zostać wykonany, Waluś musi opuścić więzienie do najbliższego piątku.

Jurek Jurecki, RPA

Jak doszło do zabójstwa i co skłoniło młodego wówczas Walusia do takiego czynu można przeczytać w książce Michała Zichlarza „Zabić Haniego”. Autor będzie niebawem naszym gościem. W kawiarni Tygodnika będzie opowiadał o swojej pracy nad niezwykle ciekawą historią Janusza Walusia.