Dla Jaśka prawdziwa góralska Wigilia to jak wygrać w totolotka.

Jasiek przyjechał do Wiednia 15 lat temu. Wcześniej  była Libia, a potem Niemcy. Jak tylko koledzy pojechali do Austrii, zaczął szukać z nimi kontaktu. Dniówki na polskiej budowie przestały go zadowalać. Wyjazdy, noclegi, wyżywienie, a do tego trzyosobowa rodzina. Murarz - dobry zawód, a za granicą można więcej zarobić. - Nie szalałem z radości, ale myślałem, że w Austrii nie będzie tak źle - mówi Jasiek, z którym rozmawiamy w stolicy Austrii. - Robotę znałem z Polski. Ale po niemiecku tylko parę słów. I zaczęło się. Najpierw praca u "Jugola". Nie zapłacił wszystkiego. Później - no, właśnie nic. Niewypłacone pieniądze na jednej budowie, na drugiej. Nie miałem papierów, czyli pracowałem na czarno i nie było żadnych możliwości dochodzenia swojego.

Dodaje, że pochodzi z Orawy. Nie chce podać nazwiska, bo jest przekonany, że jak ktoś to przeczyta, będzie wiedział, że chodzi o niego. Wstyd będzie na całą wieś. O świętach w ogóle nie myśli. Wigilię spędzi w wiedeńskim Caritasie. Nie ma nawet polskiego dowodu. - W Polsce nie byłem już chyba z 8 lat. Wstyd. Brak pieniędzy, mieszkania i perspektyw. Teraz w lecie park przy Hauptabanhofie i dwulitrowe wino. Tyle mi trzeba do szczęścia. Żona już chyba dawno o mnie zapomniała - podsumowuje Jasiek. 

Jan nie chce nawet wspominać świąt Bożego Narodzenia w Polsce. Kojarzą mu się z wszystkim najlepszym, co człowieka spotyka w życiu. Miłość, dobroć i rodzina. O niej nie może zapomnieć, dlatego nie chce wracać do Polski. Jest mu wstyd, że nie poradził sobie, chociaż tak się starał. Dzisiaj zwala wszystko na brak znajomości języka i swoją naiwną wiarę w ludzi. Wie, że wódka trochę "pomogła" w tym wszystkim. Z Polakami bez dachu nad głową tworzą zwartą grupę. Każdy wie, gdzie i jak można dostać darmową odzież i wyżywienie. Inni z miejsca przyznają się, z jakiego regionu Polski pochodzą. Górale są bardziej nieufni. Nie mówią, skąd są i dlaczego nie jadą na Wigilię do domu. Twierdzą, że tak jest lepiej dla nich i dla ich rodzin. Przed polskim kościołem na Renvegu górali jest pełno, ale ci, którym się udało, już myślą o wyjeździe na święta. Bezdomnych, nazywanych "obdachlose" - omija się z daleka.

Obecnie w Austrii mieszka blisko 90 tys. Polaków. Większość z nich w samej stolicy. Najwięcej naszych rodaków żyjących w Wiedniu pochodzi z południa Polski. Najczęściej  z Podhala, Spisza i Orawy. Obecnie, po latach dużego dystansu do polskich gastarbeiterów, sytuacja się zmienia. Są już traktowani poważniej niż inni obcokrajowcy, którzy w kraju Mozarta pojawili się w ostatnich latach, czyli przede wszystkim Syryjczyków i Libijczyków.

Polaków, którym się udało, jest w Wiedniu wielu. Prowadzą firmy budowlane, górale są szanowani za pracowitość. Problem jest jeden - alkohol. 

- W święta Bożego Narodzenia wszyscy przychodzą do pracy i nie zawalają. Wiedzą, że muszą zarobić. Najgorzej jest z tymi, którzy nie jadą do Polski. Nie chcą myśleć o Bożym Narodzeniu - mówi jeden z przewoźników, który do Nowego Targu jeździ z góralami cztery razy w tygodniu.

Martin Schauer, rodowity Austriak, o Polakach ma bardzo dobre mniemanie. - To doskonali pracownicy. Przez lata że zmieniłem zdanie i nie powiem nic złego na ich temat. Wiem, że większość pochodzi właśnie z gór, może dlatego są tacy pracowici - ocenia.

Jasiek po godzinie odchodzi i nie chce słuchać takich wypowiedzi Austriaków. Wie, że prawdziwa góralska Wigilia to już nie jego temat. Marzy o niej, ale jak sam mówi, dla niego podzielić się opłatkiem to jak dla wielu wygrać milion w totolotka. Marzą mu się prawdziwe święta z pasterką. Na razie musi uzbierać brakujące 50 centów na wino i jechać na darmowe jedzenie do Caritasu.

Józef Słowik