....wszystko, co chcielibyście wiedzieć o wybielaniu, ale baliście się zapytać.

Białe i zdrowe zęby to podstawa pięknego uśmiechu. Białe zęby były i w dalszym ciągu są atrybutem urody, sprawiają, że nasz  uśmiech jest promienny, zdrowy, młodzieńczy. Nie dziwi zatem, że nienaganny  śnieżnobiały uśmiech  dodaje pewności  siebie i wpływa na nasze  dobre samopoczucie.

Na biel uśmiechu zwracano uwagę już od dawna. Historia pokazuje, do jak niekonwencjonalnych metod się uciekano, aby ów upragniony cel osiągnąć. I tak np. rzymianki płukały i szorowały zęby uryną! Popularnie stosowany był również popiół, sproszkowany róg jelenia, sól czy soda oczyszczona. Okłady z kwasów, a nawet próby piłowania powierzchni licowych zębów metalowymi pilnikami, toksyczne i drażniące związki chloru i amoniaku. Dziś  na całe szczęście, chcąc być posiadaczami śnieżnobiałego uśmiechu, nie musimy aż tak bardzo się poświęcać. Dynamicznie rozwijająca się współcześnie dziedzina stomatologii - stomatologia estetyczna daje każdemu pacjentowi co najmniej kilka możliwości na wybielenie i poprawę estetyki uśmiechu.

Od ogółu do szczegółu, a zatem od czego zależy kolor zębów

Tak jak kolor skóry czy włosów, kolor zęba w pewnym stopniu jest determinowany genetycznie. W dużym uproszczeniu korona każdego zęba zbudowana jest z dwóch zmineralizowanych tkanek - szkliwa znajdującego się na zewnątrz i zębiny leżącej pod nim i stanowiącej główny zrąb zęba. W prawidłowo wykształconym szkliwie regularność sieci krystalicznej zapewnia mu idealną przezierność, czyli przeźroczystość. A zatem barwa zębów zależna jest od barwy zębiny i jej białek składowych, których właściwości zależne są od indywidualnego "zestawu genów". Prawidłowa zębina jest koloru kości słoniowej, co nadaje naturalnemu uzębieniu lekko żółtawy odcień. Taką sytuację obserwujemy w zębach, których rozwój  nie był  zakłócany przez różne czynniki środowiskowe i ogólnoustrojowe. Inaczej wygląda sprawa w przypadku zębów, na które podczas ich rozwoju oddziaływały szkodliwe czynniki (leki, infekcje, urazy mechaniczne). 

Mamy wówczas do czynienia z zaburzeniem  procesów tworzenia, mineralizacji i dojrzewania obydwu tkanek. Klinicznie, czyli wizualnie,  zaburzenia te mogą manifestować się właśnie jako przebarwienia. Najczęstszym typem przebarwień  spotykanych w praktyce są przebarwienia tetracyklinowe, powstałe w wyniku leczenia dzieci w wieku rozwojowym antybiotykami z tej grupy. Ale przebarwienia mogą powstać również podczas przyjmowania przez dzieci zbyt dużych dawek fluoru, w przebiegu chorób ogólnoustrojowych dotyczących trzustki, płuc, niedoczynności gruczołów wydzielania  wewnętrznego lub chorób dziedzicznych.

Szkodliwe działanie różnych czynników nie ogranicza się jedynie do czasu formowania zębów. Do przeprawień zębów dochodzić może również po zakończonym okresie rozwoju zębów. Podczas całego życia nasze zęby narażone są na wychwytywanie różnego rodzaju barwników - chromoforów z otoczenia, głównie z pożywienia. Czerwone wino, kawa, mocna herbata, soki owocowe, czekolada, tytoń to tylko niewielka część długiej listy "przebarwiaczy".

 Warto dodać, że  przebarwienia zębów dotyczą  nie tylko zębów żywych, lecz również często zębów "martwych", czyli leczonych kanałowo. Nieprawidłowy przebieg zabiegu leczenia, jego niedokładność, niewłaściwe instrumentarium, niewłaściwe środki chemiczne użyte do opracowania i wypełnienia kanałów korzeniowych, skutkują zmianą koloru zęba po zakończonym leczeniu.

Na koniec podkreślić należy, że przedstawiony wyżej podział przyczyn przeprawień zębów ma charakter czysto orientacyjny. W praktyce bardzo rzadko mamy do czynienia tylko z jednym typem i jedną przyczyną przebarwienia. Zazwyczaj występujące u pacjentów przebarwienia są wynikiem nałożenia się na siebie kilku procesów i przyczyn. Dla przykładu u pacjenta, u którego doszło do zakłóceń w rozwoju twardych tkanek zęba, mogą wystąpić zaburzenia struktury tych tkanek, np. zwiększona porowatość (przepuszczalność) szkliwa, a co za tym idzie, łatwiejsza absorpcja (pochłanianie) barwników środowiskowych pochodzących np. z pożywienia. Ważna jest więc dokładna diagnostyka i wywiad w kierunku powstawania przeprawień, a także kompleksowe postępowanie podczas wybielania, oznaczające połączenie różnych metod w celu uzyskania satysfakcjonującego efektu końcowego.

Według starego powiedzenia - najpierw poznaj wroga, a potem go pokonaj

Skoro współczesna stomatologia dobrze poznała przyczyny przebarwień zębów, to umie z nimi skutecznie walczyć. W zależności od rodzaju przebarwienia i wywołującego je czynnika  dobierana jest indywidualna strategia walki o śnieżną biel uśmiechu. Do dyspozycji lekarza dentysty i pacjenta pozostaje cały arsenał metod i środków. Gama produktów i zabiegów rozciąga się od metod  prostych i stosunkowo mało inwazyjnych po metody bardziej złożone, wymagające nakładu większych środków i bardziej skomplikowanych procedur.

Krok za krokiem do pięknego uśmiechu

Krok pierwszy: profilaktyka

Jak  każda gałąź medycyny, tak i stomatologia estetyczna kładzie nacisk na profilaktykę. Łatwiej i taniej jest zapobiegać niż leczyć. Dlatego też, jeżeli jesteśmy szczęśliwie posiadaczami białych zębów, dbajmy o nie należycie. Jakkolwiek całkowite unikanie potraw i napojów przebarwiających zęby byłoby w zasadzie wystarczającym krokiem w celu eliminacji przebarwień pokarmowych, jest jednak niemożliwe do zrealizowania. Dlatego ważne jest utrzymywanie idealnej higieny jamy ustnej. Cel ten możemy osiągnąć za pomocą domowych metod profilaktycznych, stosując odpowiednią szczoteczkę do zębów, prawidłową technikę szczotkowania, specjalne pasty o właściwościach wybielających oraz płukanki. A także w gabinecie stomatologicznym, odwiedzając naszą higienistkę stomatologiczną, która zajmie się profesjonalnym oczyszczeniem zębów i wykona takie zabiegi jak skaling, piaskowanie i polishing. Zabiegi te polegają na ultradźwiękowym usunięciu zmineralizowanych złogów nazębnych-skaling, usunięciu z powierzchni zębów osadów mieszaniną piasku dentystycznego i wody pod ciśnieniem - piaskowanie, oraz końcowym polerowaniu powierzchni koron zębów pastami o różnym stopniu abrazyjności, aby uzyskać idealną ich gładkość.

Mając na uwadze walkę z  przebarwieniami powstającymi podczas rozwoju zębów, pamiętajmy o tym, aby dzieciom do lat 7 nie podawać antybiotyków z grupy tetracyklin oraz monitorować poziom dostarczanego do ich organizmu fluoru, aby nie doszło do rozwoju fluorozy.

Krok drugi: wybielanie profesjonalne w gabinecie stomatologicznym

 Jeżeli efekty zastosowanych przez nas metod profilaktycznych są niewystarczające lub nie jesteśmy do końca zadowoleni z uzyskanego efektu, czas zdecydować się na bardziej radykalny krok, jakim jest wybielanie z użyciem preparatów chemicznych.

 Związki te to głównie nadtlenki (wodoru, karbamidu) charakteryzujące się dużą aktywnością  i właściwościami utleniającymi. Substancje te w zetknięciu z chromoforami (substancjami odpowiedzialnymi za przebarwienie) rozpadają się na wolne rodniki, a te z kolei atakują samą cząstkę "przebarwiacza", rozrywają jego wewnętrzne wiązania międzyatomowe i w konsekwencji pozbawiają barwy, czyli wybielają.

Czy te metody są bezpieczne?

Jak wynika z badań, środki przeznaczone do profesjonalnego wybielania zębów mają mniej szkodliwy wpływ na twarde tkanki zęba niż sok pomarańczowy czy napoje energetyczne. W badaniach przeprowadzonych w Instytucie Zdrowia Jamy Ustnej Uniwersytetu w Rochester udowodniono, iż wpływ środków stosowanych podczas wybielania zębów jest nieistotny w porównaniu z działaniem kwasów, które atakują nasze zęby  podczas picia kwaśnych soków owocowych. Z badań przeprowadzonych w mikroskopie skaningowym wynika, iż po spożyciu soku pomarańczowego powierzchowna warstwa szkliwa zostaje prawie całkowicie rozpuszczona, jak gdyby rozmyta. Zaobserwowano również zmniejszoną aż o 84% w stosunku do sytuacji wyjściowej  twardość szkliwa. Co niezmiernie ważne, nie stwierdzono znaczących zmian na powierzchni szkliwa oraz zmian w jego twardości po zastosowaniu środków do wybielania! Możemy zatem spać spokojnie, nasze zęby podczas wybielania są bezpieczne. Czas więc  wybrać  się do naszego dentysty  i zdecydować się na odpowiednią dla nas metodę wybielania. Pamiętajmy, że decyzję o podjęciu wybielania podejmuje zawsze lekarz. Szczegółowe badanie przed zabiegiem jest pomocne w indywidualnym doborze metody wybielania, ocenie powodzenia zabiegu, ustaleniu indywidualnych wskazań i przeciwwskazań, poznaniu oczekiwań pacjenta, a także pomaga wykryć patologie (np. ubytki próchnicowe), których usunięcie jest niezbędne przed przeprowadzeniem zabiegu wybielania. Do wybielania trzeba zęby odpowiednio przygotować. Wyleczyć próchnicę, przeprowadzić leczenie endodontyczne, oczyścić profesjonalnie zęby.

Skoro wybielanie zębów jest bezpieczne, to czy istnieją przeciwwskazania do jego przeprowadzenia?

Na szczęście nie ma ich wiele, do najważniejszych należą: liczne i rozległe wypełnienia, odsłonięte i nadwrażliwe szyjki zębowe, choroby przyzębia, recesje dziąsłowe, alergie, a także okres ciąży i laktacji. Nie wybielamy również zębów osobom bardzo młodym, przed ukończeniem 21. roku życia, ze względu na zachodzące stale procesy mineralizacyjne w młodych zębach.

Wybielanie nakładkowe - małymi kroczkami do wielkiego celu

Ta metoda wybielania wymaga przygotowania szyn nazębnych - nakładek zaprojektowanych indywidualnie dla każdego pacjenta. Szyny te to nic innego jak aplikatory żeli wybielających. Po pobraniu wycisku przez lekarza i przygotowaniu szyn w laboratorium pacjent otrzymuje nakładki oraz preparat wybielający do domu. Pacjent samodzielnie aplikuje środek wybielający na nakładkę i umieszcza ją w ustach. Zwykle szyny zakłada się na noc lub na dzień na minimum 6 godzin. Aplikację powtarza się przez kilka dni lub nawet tygodni, w zależności od intensywności przebarwień. W metodzie tej pacjent sam jest odpowiedzialny za efekty wybielania. Uzyskane efekty zależą od samodyscypliny pacjenta i poprawności wykonania w domu zabiegów zleconych przez lekarza dentystę. Również sam pacjent decyduje o końcowym efekcie wybielenia. Stopniowe wybielanie, charakterystyczne dla tej metody, pozwala na kontrolę uzyskiwanych efektów. Stosowane w tej metodzie środki chemiczne mają mniejsze stężenie, zwykle o 15-25 procent, od stężenia substancji aktywnych, a co za tym idzie, mniejszą zdolność do wywoływania pozabiegowej  nadwrażliwości. Metoda nakładkowa obecnie uznawana jest za "złoty standard" w wybielaniu. Jest stosunkowo niedroga, małoinwazyjna, a jej efekty utrzymują się długotrwale.

A dla niecierpliwych wybielanie jednoseansowe w gabinecie z użyciem lampy

Metoda ta polecana jest w przypadkach  przebarwień opornych na zabiegi wybielania nakładkowego oraz dla pacjentów, którym zależy na natychmiastowym efekcie, którzy nie akceptują noszenia nakładek. Zabieg jest przeprowadzany podczas jednej wizyty u stomatologa. Na zęby pacjenta aplikowany jest preparat wybielający, który dodatkowo aktywowany jest przez zimne światło niebieskie lub światło ciepłe, pochodzące ze specjalnej lampy, co przyspiesza uwalnianie substancji aktywnych z preparatu, a co za tym idzie, przyspiesza efekt wybielania. W zależności od wskazań producenta preparat aplikowany jest na powierzchnię zęba przez  określony czas i z określoną częstotliwością. Preparaty stosowane w tej metodzie mają stężenie wyższe o 35-40 procent od stężenia substancji aktywnych. Jest to więc metoda bardziej agresywna niż wybielanie stopniowe. Do jej zalet zaliczyć można szybkość. Już po jednym seansie można uzyskać efekty porównywalne z tymi uzyskiwanymi w ciągu kilkutygodniowej aplikacji z zastosowaniem szyn. Do wad natomiast zaliczymy: większą możliwość powstawania pozabiegowej nadwrażliwości oraz bardziej agresywny, skokowy charakter wybielania w porównaniu z łagodnym wybielaniem metodą nakładkową. Należy zwrócić również uwagę, iż uzyskiwane tą metodą rezultaty wybielania zębów są mniej trwałe aniżeli w przypadku użycia szyn. Nie ma możliwości kontrolowania całego procesu.

Wybielanie zębów martwych - leczonych kanałowo

Również zęby leczone kanałowo możemy wybielić. Jest to podobnie jak przy stosowaniu nakładek metodą etapową. Środek wybielający aplikowany jest nie tylko na powierzchnię zęba, lecz również do jego wnętrza podczas kilku następujących po sobie wizyt. Na zakończenie "wewnętrznego" wybielania można tak wcześniej przygotowane martwe zęby poddać wybielaniu zewnętrznemu z użyciem nakładek lub w gabinecie z użyciem lampy.

Na zakończenie

Zabiegi z zakresu medycyny estetycznej, w tym także zabiegi wybielania zębów, w ostatnim czasie zostały szeroko rozpowszechnione i spopularyzowane w mediach czy w kolorowej prasie. Musimy zdawać sobie sprawę, że wybielanie zębów - tak jak każda procedura czy zabieg medyczny - wiąże się z pewnym ryzykiem powikłań. Nie zawsze również przynosi oczekiwane efekty. Co więcej, z upływem czasu zmienia się skuteczność uzyskanego rozjaśnienia i zęby wybielane uprzednio mogą za kilka tygodni, miesięcy lub lat wymagać ponownego zabiegu wybielania.

  Jeśli jednak dalej marzycie Państwo o hollywoodzkim uśmiechu jak z okładki, zapraszamy do odwiedzenia naszej praktyki. Zajmiemy się profesjonalnie Waszym uśmiechem  i odświeżymy go dla Was na wiosnę.

Zespół Stomatologii Przy Równi 

Anna I Bartosz Niezgodzińscy 

ul. Sienkiewicza 4A/3

43-500 Zakopane

tel. +48 530 602 603

[email protected]