- Palimy byle czym, byle jak. I chorujemy - przyznaje Ryszard Listwan, wojewódzki inspektor ochrony środowiska.

Pyły zawieszone, wysokie stężenie benzenu czy dwutlenku siarki to największe problemy środowiska w powiecie suskim. Choć zanieczyszczenie dramatycznie rośnie w pełni okresu grzewczego, to przeliczając je średnio na cały rok - słupki i tak przekraczają dwukrotnie dopuszczalne normy.

Ryszard Listwan, zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, zna sytuację nie tylko ze wskazań urządzeń pomiarowych. Sam jest mieszkańcem Suchej Beskidzkiej, a niegdyś był jej burmistrzem. Jednak analizując dane podczas wtorkowej sesji rady powiatu, nie zostawia wątpliwości, że sytuacja jest fatalna i potrzebne są skuteczne działania.

- Mamy nowoczesną stację pomiarową, teraz czas na kolejny etap - co zrobić, by było lepiej - przekonuje. - A musimy to zrobić, bo unia zmusi władze do uruchomienia sankcji. I sami mieszkańcy też mogą zacząć dochodzić swoich praw.

Jak zauważa, odpowiedzialne za jakość powietrza są gminy, jednak nie można ich pozostawić samych, bo problem je przerasta.

- Zostanie zwołany konwent starosty i wójtów oraz burmistrzów, by zastanowić się, jak ograniczyć problem niskiej emisji - dodaje Ryszard Listwan. - Mamy stary system energetyczny, niedocieplone domy i bardzo zły węgiel. Palimy byle czym, byle jak. I chorujemy. Jesteśmy rekordzistami! Mamy najgorsze wyniki, jeśli chodzi o dwutlenek siarki. Zakopane też miało ten problem - ale pod presją zmieniło w dużym stopniu system energetyczny. Jest już bliżej granicy, i do tego musimy dojść.

Radni dopytywali się jednak, czy przeciętny mieszkaniec może już liczyć na jakąkolwiek pomoc w wymianie pieców na bardziej ekologiczne. Jak przekonuje Listwan, rok temu Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska skierował do samorządów ofertę dofinansowania połowy kosztów indywidualnym mieszkańcom, ale za pośrednictwem gmin. Muszą one najpierw opracować program ochrony powietrza, zrobić analizę. To dotyczy jednak wymiany pieców węglowych na gazowe, olejowe czy elektryczne. W planach jest też  poszerzenie o pompy ciepła czy piece na węgiel drzewny.

Małe są szanse, by dofinansowanie objęło popularne piece na ekogroszek. Wszystko przez to, że wiele z nich producenci dostosowali do palenia wszystkiego, nawet śmieci.

- Negatywne wyniki stanu środowiska smucą - podkreśla Tadeusz Gancarz, starosta suski. - Z drugiej strony powodują wciągnięcie nas do wojewódzkiego programu ochrony powietrza, co może skutkować dodatkowymi pieniędzmi. Jeśli chodzi o pozyskanie środków, mamy różne źródła - od narodowego i wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska, przez Szwajcarów, fundusz norweski, po środki unijne.

Starosta przekonuje, że tuż po zakończeniu trwającego właśnie programu instalacji solarów powiat złoży kolejny wniosek na 45 mln zł, który ma dofinansować też instalację pompy ciepła i wymianę kotłów. - Mamy doświadczenie z solarami i nikt nie powie, że nie potrafimy zagospodarować 45 mln. Nie zmarnujemy ich - dodaje.

fig