Dofinansowanie wymiany kotłowni to nadzieja na poprawę katastrofalnego stanu powietrza w powiecie suskim. Czy powstanie program dopłat podobnych jak przy instalacji solarów?

Sytuacja jest zatrważająca. Nieważne czy stacja pomiarowa znajdowała się w Makowie Podhalańskim czy jak obecnie w Suchej Beskidzkiej. Zbliża się sezon grzewczy. Wskaźniki znów pobiją rekordy, przewyższając te w Nowej Hucie czy centrum Krakowa.

- Cała Małopolska należy do obszarów najbardziej zanieczyszczonych pod względem jakości powietrza. Stacja, którą mamy w Suchej Beskidzkiej, daje najgorsze wyniki - alarmuje Ryszard Listwan, zastępca dyrektora Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska. - Stężenie benzoalfapirenu jest 3 razy większe niż w Krakowie i 20-krotnie przekracza normę. A to najbardziej szkodliwa substancja powodująca nowotwory, choroby krążeniowe czy zaburzenia płodu.

O ile udało się poprawić nieco jakość powietrza w Zakopanem, to Sucha Beskidzka jest stale na końcu porównań pośród 12 małopolskich stacji pomiarowych. Tu latem stężenie pyłów zawieszonych bliskie jest zeru, jednak w najgorszych dniach sezonu grzewczego potrafi przekroczyć normy aż 50-krotnie.

Program ochrony powietrza ma przynieść zmiany w ciągu najbliższych lat. Pierwszym jego etapem ma być przygotowanie przez gminy inwentaryzacji kotłów złej jakości. Potem na podstawie tych wyników konieczne będzie opracowanie programu wymiany kotłowni na bardziej ekologiczne. Jednak, zdaniem Ryszarda Listwana, nie może tu być ograniczenia się tylko do tych zasilanych gazem,olejem opałowym czy prądem. Program - jego zdaniem - powinien dopuszczać też ekologiczne kotły na węgiel i drewno.

Paweł Dyrcz, naczelnik wydziału środowiska powiatu suskiego, koordynuje przygotowanie tego programu na ziemi suskiej. - Nawet nie potrzeba dokładnych wyników badań - wystarczy by każdy z nas spojrzał na miasto i zobaczył co nad nami zalega - to wielka chmura dymu - zauważa. - To nie tylko zatrważa, ale i daje szanse na pozyskanie środków na ulepszenie sytuacji. Mieszkańcy są świadomi tej sytuacji, ale ich, po prostu, nie stać na wymianę kotłów.

Naczelnik, który z sukcesem koordynował program instalacji solarów na domach powiatu, chce przygotować podobny projekt wymiany kotłowni. Jak tłumaczy - konieczny jest system dopłat, by każdy mógł liczyć na 85% dofinansowanie. Tym sposobem, wydając jedynie 15% wartości, można wymienić stary, kopcący i nieekonomiczny piec na nowoczesny i oszczędny.

Jednak by to się udało - konieczne jest porozumienie z wszystkimi wójtami i burmistrzami powiatu suskiego. Dopiero wspólny wniosek ma szansę na pozyskanie kilkudziesięciu milionów złotych na jego realizację. Pierwszy jego etap już trwa - do końca października samorządy mają złożyć wspólny projekt na dofinansowanie samego projektu ochrony powietrza. Dopiero później, mając dokument, którego rozwiązania zaakceptują wszystkie gminy, można będzie wziąć się za szukanie pieniędzy.

- Musimy dotrzeć z tym do najbiedniejszych - podkreśla Dyrcz. - To powinna być nie tylko wymiana kotłów w domach, ale i termomodernizacja. Trzeba dotrzeć z tym do funduszy. Będzie dobrze, jeśli zdobędziemy 85% dofinansowania. 50% to za mało.

Marzeniem naczelnika jest wprowadzenie projektu "Dom Plus". To budynki zaprojektowane i budowane tak, by przynosić jak największe oszczędności do tego wyposażone w ogniwa fotowoltaiczne, które nie tylko uniezależniają od dostaw prądu, ale i pozwalają sprzedawać jego nadwyżki. Niestety, te, które naczelnik oglądał w Szwajcarii, wciąż są bardzo drogie. Koszt takiej inwestycji tam zwraca się dopiero po 16 latach eksploatacji. Jednak to jest rozwiązanie na przyszłość i także wydaje się doskonałe dla naszego kraju.

Póki co, jak zauważa Ryszard Listwan, brakuje w Polsce odpowiedniej polityki podatkowej, która zachęciłaby ludzi do inwestowania w ekologię. - Chcemy wystąpić o wprowadzenie odwróconej akcyzy, by była większa na złej jakości węgiel, a mniejsza dla gazu czy oleju. I trzeba będzie stwarzać nacisk na rząd, jeśli tego nie uda się przeforsować - przekonuje.

fig