Trudne rozmowy o zabytkach – konserwator nie zmieni swej polityki, a to oznacza trudności w realizacji rabczańskich inwestycji.

Wstrzymana rozbiórka kompletnie zrujnowanej willi Gwiazda, wstrzymane roboty remontowe nawierzchni ulicy Kościuszki, problemy przy rewitalizacji parku zdrojowego, zastrzeżenie do uchwalonego planu przestrzennego zagospodarowania, kilkumiesięczna zwłoka w wydawaniu opinii, które powinny być wydane w ciągu najwyżej miesiąca – tak wygląda współpraca z nowotarską delegaturą Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z punktu widzenia rabczańskiego samorządowca. W ubiegłym tygodniu, podczas spotkania z radnymi, krytycznych uwag na temat swej pracy wysłuchał szef delegatury Mirosław Holewiński. Do zarzutów konserwator odniósł się w bardzo ograniczonym zakresie, gdyż – co wielokrotnie podkreślał – do Rabki przyjechał rozmawiać o… drzewach.

– Jak to się dzieje, że delegatura przez pół roku wstrzymywała wydanie opinii? Ponaglenia nic nie dawały. Dopiero gdy zagroziliśmy, że brak odpowiedzi potraktujemy jak pozytywne uzgodnienie – odpowiedź przyszła w ciągu tygodnia. Czy delegatury nie obowiązują terminy wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego? – przepytywała konserwatora Ewa Przybyło, burmistrz Rabki. Naciskany szef delegatury przyznał, że zwłoka jest „niedopatrzeniem”, jednak swoich kontrowersyjnych poglądów na temat kluczowych inwestycji nie zmienił.

Służby konserwatorskie mają w Rabce bardzo wiele do powiedzenia. Całe centrum uzdrowiska jest objęte strefą konserwatorską. Każda inwestycja planowana w tym rejonie podlega opiniowaniu przez delegaturę. W ubiegłym roku magistrat zwrócił się o opinię w sprawie remontu ulicy Kościuszki, zniszczonej podczas powodzi. Środki na odbudowę przekazał gminie urząd wojewódzki. Jednak konserwator uznał, że położenie nowego asfaltowego dywanika naruszy zabytkowe walory traktu. Zaproponował, by nawierzchnię odbudować z kostki granitowej. Problem w tym, że taka technologia podraża inwestycję trzykrotnie. Kierując się uwagami konserwatora, nowotarskie starostwo odmówiło przyjęcia zgłoszenia o remoncie. Magistrat musiał z planowanej inwestycji zrezygnować. Miasto nie miało w budżecie ponad miliona złotych na kostkę. – Nasz urząd nie zmieni stanowiska w tym zakresie – nie pozostawił złudzeń konserwator. – Nawierzchnia to też element zabytkowy – przekonywał. Samorządowców nie przekonał.

– Czy pozwoli pan rozebrać Gwiazdę? – na to pytanie przedstawiciele uzyskali twierdzącą odpowiedź. Mirosław Holewiński od razu jednak zastrzegł, że najsłynniejsza rabczańska ruina musi zostać odbudowana w tym samym kształcie i – podobnie jak przed wojną – pełnić funkcję „domu zdrojowego”. Z zalecenia, aby wyposażyć ruderę w nowe rynny, konserwator się już nie wycofał.

– Przymierzamy się do remontu ulicy Parkowej i Szopena, chciałabym wiedzieć, czy również w tym wypadku zaleci pan odtworzenie nawierzchni z kostki? – dociekała burmistrz Ewa Przybyło. Zgodnie z przewidywaniami okazało się, że miasto powinno kwotę zabezpieczoną w budżecie pomnożyć przez trzy. – Pod asfaltem jest ukryta kostka. Dlatego należałoby właśnie taką nawierzchnię odtworzyć – po raz kolejny nie pozostawiał złudzeń konserwator.

Pod koniec spotkania, przedstawiciel służb ochrony zabytków mógł przejść do „meritum”, to znaczy: porozmawiać o drzewach. Przy tej okazji Mirosław Holewiński poddał lawinowej krytyce sposób prowadzenia prac rewitalizacyjnych w miejskim parku. Roboty przebiegają źle, ponieważ… nie zostały uzgodnione z konserwatorem zabytków – to główne zastrzeżenie po wizji lokalnej.

Marek Kalinowski