Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło. Afera z jodłą nasadzoną nad średniowiecznymi murami ratusza może mieć pozytywne następstwa...

Taki wniosek można wysnuć po pierwszych rozmowach archeologa Krzysztofa Mazura z burmistrzem Grzegorzem Watychą. Gdyby urzędnicy nie nasadzili niefortunnie jodły na pozostałościach po XV-wiecznym ratuszu, nie wróciłaby sprawa wyeksponowania cennych znalezisk pod ziemią. Jodła pod nadzorem archeologa została przesadzona, a Krzysztof Mazur został zobligowany przez władze miasta do przedstawienia koncepcji dotyczącej dalszych badań archeologicznych na nowotarskim rynku, przygotowania publikacji na ten temat, a także wyeksponowania odkrytych tu cennych znalezisk. W 2012 r. badania nie zostały dokończone. Nie było czasu ze względu na planowaną modernizację płyty rynku ani pieniędzy. Jak twierdzi archeolog, potrzebna jest analiza znalezionego tu materiału kostnego zwierzęcego oraz konserwacja zabytków metalowych. Nie została również wykonana analiza numizmatyczna znalezionych na rynku starych monet. Powinny być też wykonane badania architektoniczne w piwnicach obecnego ratusza, gdzie znajdują się pozostałości po murach najstarszego budynku. Kolejnym krokiem ma być opracowanie książkowe dotyczące odkryć archeologicznych na nowotarskim rynku.

Krzysztof Mazur zaproponował też wyeksponowanie pozostałości po najstarszym ratuszu i pokazanie najcenniejszych zabytków wydobytych z ziemi. - Zaproponowałem formę szklanej piramidy nad odsłoniętymi resztkami muru. Ponieważ nie byłoby ścian, nie ingerowałaby zbytnio w bryłę obecnego ratusza, który jest zabytkiem - tłumaczy archeolog. Zaproponował odsłonięcie znajdującej się pod ziemią wieży i fragmentów murów pierwszego ratusza. - Można by było zrobić pasaż, tak żeby turyści mogli wejść do piwnicy. W tym miejscu byłaby też gablota z zabytkami. Mogłaby tu znajdywać się informacja turystyczna, odbywać się sprzedaż publikacji związanych z Nowym Targiem - roztacza swoją wizję archeolog.  Projekt musiałby wykonać architekt przy współpracy z konserwatorem zabytków.

- To śmiały pomysł - mówi o szklanej piramidzie Grzegorz Watycha. Podkreśla jednocześnie, że koncepcja Mazura mu się podoba. Szansę na realizację projektu upatruje w unijnych funduszach za pośrednictwem konkursu  ogłaszanego przez Euroregion Tatry. - To temat wymagający dyskusji. Połączenie zabytkowej materii z nowoczesną sprawdza się w wielu miejscach, byłaby to na pewno duża atrakcja w Nowym Targu - mówi burmistrz.

Na razie władze miasta są po wstępnych rozmowach z archeologiem. Czekają na przygotowanie przez niego materiałów. Kolejnym krokiem będzie przedstawienie tej wizji radnym, rozmowy z konserwatorem zabytków i zlecenie wykonania projektu architektowi. Reszta zależy od wyników konkursu i pozyskania unijnych funduszy.

Przypomnijmy. W 2012 r. archeolodzy natrafili pod ziemią na fundamenty dwóch budynków - na południe i na zachód od  obecnego ratusza. Ten najstarszy przypada na okres średniowiecza i być może wiąże się z okresem potwierdzenia lokacji miasta przez Władysława Jagiełłę w 1426 roku. Po zniszczeniu przez Szwedów budynku, już w 1657 r. rozpoczęła się budowa kolejnego ratusza.                                     

 Archeolodzy wydobyli z ziemi także sporą liczbę zabytków ruchomych - ponad 17 tys. fragmentów naczyń ceramicznych, blisko tysiąc naczyń szklanych oraz 500 żelaznych przedmiotów - podków, gwoździ, części wozów. Samych monet było ponad 100. Do najstarszych artefaktów tu znalezionych, oprócz monet z czasów Kazimierza Jagiellończyka, należy średniowieczna ostroga z bodźcem gwieździstym i fragmenty naczyń późnośredniowiecznych.

bz