Judit Karpati, węgierska pisarka i dziennikarka, odwiedziła stolicę Podhala, bo lepiej poznać historię swoich przodków.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"114490"}

Pisarka pracuje nad książką na temat swojej rodziny. Judit Karpati pochodzi z żydowskiej rodziny Grünbergów, której dom znajdował się przy ul. Waksmundzkiej w Nowym Targu. - Wiadomo, że była to rodzina Żydów ortodoksyjnych. Jej pradziadek  Hirsch Leib Grünberg przyjechał do Nowego Targu z Lewoczy - opowiada Karolina Panz, która od lat bada losy nowotarskich Żydów i ma na ich temat sporą wiedzę.  Judit Karpati dostała od Karoliny Panz kopie kilku dokumentów, które dotyczą Grünbergów. Odwiedziły też wspólnie cmentarz żydowski, gdzie na tablicy upamiętnieni są członkowie zmarli w czasie Holocaustu. Zgodnie z żydowską tradycją Judit Karapati położyła kamień przy nazwiskach bliskich. Został on przywieziony z grobów potomków Grünbergów w Budapeszcie.

Jej pradziadek Hirsch Leib Grünberg podczas I wojny światowej był żołnierzem na froncie włoskim. Na początku XX wieku osiadł na Węgrzech. Był szanowanym sekretarzem przy synagodze w Budapeszcie. Przeżył Holokaust i w 1958 roku po raz drugi w życiu wyemigrował do Kanady, uciekając przed falą powojennego antysemityzmu. Nosił trzy nazwiska. W Polsce Hirsch Leib Grünberg, na Węgrzech Hermann Grünberg i na koniec w Kanadzie - Herman Greenberg. To najlepiej pokazuje powikłane losy jego życia.

W Nowym Targu została praprababcia Berta wraz z córką Elzą, zięciem Salomonem Mellerem i wnukiem Hermanem . Judit Karpatii pamięta opowieść swojej babci, która odwiedzała krewnych w Nowym Targu.

Kiedy dokładnie kończy się wątek nowotarski rodziny, nie wiadomo. W czasie II wojny światowej Grünbergów na Podhalu już nie było, Najprawdopodobniej uciekli na Wschód, kiedy wybuchła wojna. Judit Karpati straciła prawie całą rodzinę w czasie okupacji. Jej ojciec, który urodził się w 1942 r., miał osiem miesięcy, gdy ostatni raz widział swojego ojca. Przeżył wojnę ukrywając się z matką w Budapeszcie. Po 80 latach do rodziny dotarły dokumenty i pierścionek, pamiątki pozostałe w obozie na terenie Węgier, gdzie najprawdopodobniej zginął.

- W książce chciałam nie tylko opowiedzieć historię mojej rodziny, ale pokazać innym, co to znaczy być środkowoeuropejskim węgierskim Żydem, jakie wartości przekazało i wniosło żydostwo - mówi Judit Karpati. Liczy, że jej książka będzie przyczyni się do wzajemnego zrozumienia się i większej tolerancji. Podkreśla, że  Żydzi polsko-węgierscy odegrali znaczącą rolę w relacjach obu krajów - kulturalnych i gospodarczych, w okresie monarchii, ale także później, aż do Holokaustu.

Razem z Judit Karpati do Nowego Targu przyjechał Tibor Gerencsér, Konsul Generalny Węgier w Krakowie oraz Istvan Toth, również dziennikarz. Gości podjął w magistracie wiceburmistrz Waldemar Wojtaszek. Wizyta odbyła się 27 stycznia, w Międzynarodowy Dzień Pamięci o Holokauście.