Wśród osób zachęcających do udziału w demonstracji są influencerzy i wokalistka Doda. Właściciel schroniska twierdzi jednak, że zarzuty wobec placówki są niesprawiedliwe.

W sobotę, 21 marca o godz. 12 przed schroniskiem dla zwierząt w Nowym Targu zaplanowano protest, którego uczestnicy zapowiadają, że będą domagać się poprawy warunków w placówce oraz większej kontroli nad jej funkcjonowaniem. Do udziału zachęcają m.in. osoby działające w mediach społecznościowych, a także wokalistka Doda, od lat angażująca się w działania na rzecz zwierząt.

Doda apeluje

Na plakacie zapraszającym do udziału w demonstracji organizatorzy wskazują, że protest ma zwrócić uwagę na konieczność „zapewnienia lepszych warunków i kontroli w schronisku” oraz na potrzebę większej odpowiedzialności gmin za los bezdomnych zwierząt. Uczestnicy zapowiadają, że będą apelować do samorządów o konkretne działania w tym zakresie.

W promocję protestu w mediach społecznościowych zaangażowała się wokalistka i celebrytka Doda, która w krótkim filmie zachęca do udziału w manifestacji. O udział w proteście, w ostrych słowach, zaapelowała także influencerka Laluna, znana z programu telewizyjnego „Królowe życia”.

Za mało pracowników

- Tak naprawdę głównym naszym celem jest poprawa dobrostanu zwierząt - mówi Katarzyna Maciejowska z fundacji "Zaopiekuj się mną - Razem dla zwierząt", która bierze udział w organizacji protestu. - Widzimy, w jak złym stanie - szczególnie psychicznym - znajdują się psy. Obecna liczba pracowników w schronisku (w 2024 roku według oficjalnych danych były 3 zatrudnione osoby) jest zdecydowanie niewystarczająca. Przy około 300 psach nie są oni w stanie zapewnić im odpowiedniej opieki. Dlatego postulujemy zwiększenie liczby osób zaangażowanych w funkcjonowanie schroniska, w tym również poprzez rozwój wolontariatu.

Katarzyna Maciejowska dodaje, że przy obecnym obłożeniu jeden pies ma średnio zaledwie około 48 minut opieki tygodniowo, co jest zdecydowanie niewystarczające. Należy również pamiętać o codziennych obowiązkach, takich jak karmienie, sprzątanie czy regularna dezynfekcja kojców (co najmniej raz co dwa tygodnie), a także wyprowadzanie psów na spacery dwa razy w tygodniu wraz z ich ewidencją. Jej zdaniem, przy obecnej liczbie pracowników realizacja tych zadań na odpowiednim poziomie jest praktycznie niemożliwa.

- Chcemy podkreślić, że naszym celem nie jest protest prowadzący do zamknięcia schroniska, lecz realna poprawa warunków, nagłośnienie sytuacji w schronisku i dialog z właścicielami - tłumaczy Katarzyna Maciejowska. - Już wcześniej proponowałyśmy pomoc właścicielom - przedstawiałyśmy przykładowe rozwiązania, w tym wzory umów między schroniskiem a wolontariuszami. Miałyśmy nadzieję, że rozmowy przyniosą zmiany, jednak spotykamy się z brakiem otwartości. Niewielka liczba adopcji wynika m.in. z tego, że pracownicy nie znają dobrze zwierząt, na niski współczynnik adopcji wpływa również ograniczona obecność schroniska w mediach społecznościowych. Wiemy, jak odpowiedzialnym zadaniem jest oddanie psa do adopcji - dlatego osoby prowadzące schronisko powinny znać jego zachowanie i potrzeby, aby właściwie dopasować go do przyszłego opiekuna.

Chcemy dialogu

Dodaje, że celem organizatorów protestu jest skłonienie właścicieli schroniska do dialogu i otwarcia się na proponowane rozwiązania. - Jesteśmy gotowe aktywnie pomóc i współpracować. Niestety, właściciele odrzucają pomoc - twierdzą, że sobie dobrze radzą, że nie potrzebują osób z zewnątrz - dodaje Maciejowska.

Zastrzeżenia protestujących budzi również stan infrastruktury. Psów jest - ich zdaniem - za dużo, na zbyt malej przestrzeni, żeby pracować z psem, behawiorysta, szkoleniowiec czy doświadczony wolontariusz musi mieć spokój. - Jeżeli mamy np. lękowego psa to on nie wyjdzie z budy, jak kilkadziesiąt psów wokół cały czas szczeka. Ponadto, o ile te nowsze, betonowe boksy można utrzymać we względnej czystości, o tyle stare, drewniane konstrukcje nie spełniają odpowiednich standardów higienicznych. Niepokojąca jest także wysoka śmiertelność zwierząt w 2024 i 2022 roku - domagamy się wyjaśnień w tej sprawie dodaje Maciejowska. Organizatorzy protestu podkreślają, że ich działalność ma charakter społeczny. - Działamy w wolnym czasie, całkowicie nieodpłatnie, kierując się wyłącznie troską o dobro zwierząt - dodaje.

Kontrola poselska

Temat funkcjonowania schroniska pojawił się także niedawno podczas poselskiej kontroli przeprowadzonej przez parlamentarzystów Partii Razem. W opublikowanym w mediach społecznościowych nagraniu posłanka Marta Stożek poinformowała, że sytuacja w placówce nie wygląda na złą, choć – jak zaznaczyła – pozostaje kilka kwestii wymagających wyjaśnienia.

Z przekazanych informacji wynika, że przebywające w schronisku psy były w dobrym stanie i nie miały widocznych problemów zdrowotnych. Posłowie zapoznali się również z dokumentacją dotyczącą opieki weterynaryjnej, zakupu karmy, rejestru zwierząt oraz adopcji. W dokumentach – jak poinformowano – nie znaleziono niepokojących nieprawidłowości.

Wątpliwości parlamentarzystów wzbudziły natomiast przypadki eutanazji psów określanych jako agresywne oraz kwestia spacerów zwierząt poza wybiegami.

To krzywdzące zarzuty

Do zarzutów odniósł się właściciel schroniska, Kazimierz Pawluśkiewicz. Podkreśla on, że placówka stara się zapewnić zwierzętom możliwie najlepsze warunki, a ocenę sytuacji – jego zdaniem – najlepiej wyrobić sobie podczas wizyty na miejscu.

– Pracujemy i staramy się zapewnić psom jak najlepsze warunki. Wpuszczamy wolontariuszy, którzy wyprowadzają psy. Mamy siedem wybiegów, po których zwierzęta mogą się poruszać. Zarzuty, które się pojawiają, są dla nas krzywdzące i nieprawdziwe – mówi Kazimierz Pawluśkiewicz, właściciel schroniska. Dodaje też, że wpuszczenie wolontariuszy w ostatnim czasie doprowadziło do eskalacji zarzutów. Osoby, które chcą się podjąć wolontariatu powinny być przeszkolone, nie każdy może zajmować się psami.

Nie wyobrażam sobie likwidacji

Schronisko w Nowym Targu przyjmuje także zwierzęta z okolicznych gmin. Jak podkreśla komendant Straży Miejskiej w Zakopanem Leszek Golonka, dla tamtejszych służb jest to najbliższa placówka, z którą współpracują.

– Likwidacja schroniska byłaby bardzo złą informacją. Drugie najbliższe Zakopanemu schronisko znajduje się w Krakowie, oddalonym o około 100 kilometrów. Mamy bardzo dobrą współpracę z właścicielami – zawsze przyjmują psy, które do nich kierujemy, a często sami przyjeżdżają po zwierzęta – mówi komendant.

Jak dodaje, dzięki temu strażnicy miejscy nie muszą wyjeżdżać z Zakopanego na dłuższy czas, aby odwozić zwierzęta do odległych placówek. W ubiegłym roku z Zakopanego do nowotarskiego schroniska trafiło 76 psów, a w tym roku – do połowy marca – już 19. – Nie wyobrażam sobie likwidacji schroniska – podsumowuje komendant.

Nie ma poważniejszych zaniedbań

O ocenę tego, co dzieje się w schronisku, zapytaliśmy nowotarskich radnych oraz burmistrza.

Radny Maciej Tokarz zaznacza, że dwa tygodnie temu temat ten był omawiany na jednej z komisji Rady Miasta. Chodziło o zaopiniowanie programu opieki nad zwierzętami, który opiniują organizacje pozarządowe.

– Otrzymaliśmy pismo z Towarzystwa Opieki nad Zwierzętami w Krynicy, które zaopiniowało program negatywnie ze względu na zastrzeżenia dotyczące schroniska w Nowym Targu. Wiadomo, że wśród zarzutów wobec prowadzących schronisko pojawiają się przede wszystkim dwie kwestie: niewpuszczanie wolontariuszy oraz brak spacerów z psami. Wydaje się jednak, że we współpracy z właścicielami schroniska te sprawy można rozwiązać w sposób pozytywny – zaznacza radny Tokarz.

Według niego pojawiają się także zarzuty dotyczące standardu placówki, jednak wszystkie podstawowe wymagania dotyczące warunków przebywania psów w schronisku oraz jego wyposażenia wydają się być spełnione. Oczywiście schronisko potrzebuje inwestycji, ale – jak dodaje – kontrola NIK nie wykazała poważniejszych zaniedbań.

– Nie chodzi o to, aby schronisko zamykać. Wspólnie powinniśmy zrobić wszystko, aby podnieść jego standard. Nie chodzi też o piętnowanie właścicieli, którzy – jak można przypuszczać – kochają zwierzęta i wkładają w prowadzenie schroniska wiele pracy oraz zaangażowania. Nie chciałbym, aby protest przybrał radykalne formy, ale z drugiej strony osoby protestujące, jeśli mają swoje postulaty i zastrzeżenia, mają pełne prawo je wyrażać. Najgorsze jest to, że burmistrz Nowego Targu kompletnie ignoruje ten problem – twierdzi radny Tokarz.

Jego zdaniem miasto powinno wyciągnąć rękę do prowadzących schronisko, pomóc organizacyjnie, ogłosić chociażby konkurs na wolontariat albo stworzyć program, dzięki któremu organizacja pozarządowa mogłaby otrzymać dotację na zorganizowanie i koordynowanie współpracy między schroniskiem a wolontariuszami.

To sprawa wielu gmin

– Zdania na temat schroniska są podzielone, ale więcej jest tych, którzy twierdzą, że w schronisku nie dzieje się źle. Kontrole, które były w schronisku, nie wykazały większych nieprawidłowości. Ci państwo prowadzą to schronisko od dziesięcioleci i gdyby były jakieś nieprawidłowości, zostałoby ono dawno zamknięte – zaznacza z kolei Ewa Garbacz, wiceprzewodnicząca nowotarskiej Rady Miasta.

Dodaje ona, że oczywiście należy dążyć do poprawy standardu placówki, ale powinny o to wspólnie zadbać wszystkie gminy, z których terenu psy trafiają do Nowego Targu.

Zwierzęta są dobrze traktowane

Grzegorz Watycha, burmistrz Nowego Targu, podkreśla, że nie jest to hotel dla psów, a schronisko. Twierdzi, że nie ma większych zastrzeżeń do tego, jak placówka jest prowadzona, ani do warunków, w jakich przebywają zwierzęta.

– Nie wyobrażam sobie, aby takiego obiektu nie było, a nie ma chętnych do prowadzenia schroniska. Zwierzęta są tam dobrze traktowane. Ten obiekt spełnia dla nas bardzo ważną rolę. Każda gmina przekazuje do schroniska kilkanaście psów, co łącznie składa się na ponad 300 zwierząt. Trzeba pamiętać, że do schroniska trafia wiele psów, ale na stałe zostaje niewielka ich część – większość znajduje nowe domy albo jest odbierana przez właścicieli – mówi burmistrz.

Dodaje, że prowadzący schronisko reagują na każdy sygnał i natychmiast odbierają zwierzęta, co obniża koszty ponoszone przez gminę. Schronisko jest prywatne i ma podpisane umowy z wieloma samorządami.

– Pamiętam, gdy obejmowałem funkcję burmistrza, były plany rozbudowy obiektu. Przydałoby się wypracowanie procedur, na przykład dotyczących wolontariuszy. Wiadomo, że psy różnie reagują na osoby, które wchodzą do schroniska. Właściciele powinni zachować kontrolę nad tym, kto tam wchodzi. Trzeba z pewnością rozmawiać na ten temat – zaznacza.

Odpowiadając radnemu Tokarzowi, burmistrz podkreśla, że nie zgadza się z zarzutem ignorowania problemu.

– Od lat jesteśmy w kontakcie i współpracujemy z właścicielami. Nie zgadzam się z tym stwierdzeniem – ponosimy odpowiedzialność za psy i staramy się promować ich adopcję. 

Policja: monitorujemy

Nowotarscy policjanci monitorują sprawę protestu, ale nie planują żadnych specjalnych działań.

Paweł Pełka