Imponujący zbiór historycznych dokumentów, zdjęć, listów, monet udało się zebrać Bartkowi Rusnakowi z Dębna. Kolekcję można od zeszłego tygodnia oglądać w nowotarskim ratuszu.

Znaczki pocztowe z czasów cesarza Franciszka Józefa, książeczka wojskowa z lat 20. ubiegłego wieku, łuski, listy z Ameryki, modlitewniki, świadectwa szkolne, dowód tożsamości konia, dekrety ślubne, dekrety dziedzictwa, wezwania płatnicze. – Rozszyfrowywanie tych dokumentów jest jak rozwiązywanie łamigłówek – mówi o swojej pasji Bartek Rusnak, maturzysta z Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 w Nowym Targu. Zaczął od zbierania pamiątek rodzinnych. – W pierwszej klasie gimnazjum nauczyciel historii przyniósł na lekcję swoje zbiory monet i banknotów. Kazał nam na następną lekcję przynieść jakieś rodzinne pamiątki. Ja poszperałem w szafie i znalazłem różne dokumenty. Pan Jan Szenderewicz powiedział mi, że te dokumenty są bardzo cenne, że powinienem je starannie przechowywać – opowiadał Bartek podczas otwarcia swojej wystawy. Potem zaczął pytać ludzi po wsi, czy nie mają jakiś starych dokumentów, pamiątek. Jego zbiory zaczęły róść. Kolekcja bardzo poszerzyła się dzięki wujkowi, którego dziadek był wójtem. – Najstarszy zdobyty przeze mnie dokument pochodzi z 1847 r. Dotyczy pożyczki 30 reńskich, jaką moi przodkowie wzięli od bogatego gospodarza, dając w zastaw swoje pole. Zamiast podpisu jest krzyżyk – pokazuje Bartek.

Dziś zbiory maturzysty są już imponujące. Za nimi idzie wiedza Bartka. Interesuje się historią swojej rodzinnej wsi. – Jest mało źródeł na temat Dębna, ale sporo rzeczy się już dowiedziałem, np. że we wsi były przed wojąa 2 młyny, żydowska karczma. Szukam też, skąd się wzięły nazwy poszczególnych gruntów. Do 1948 roku chłopi nie mieli w Dębnie własnego pola, potem kiedy dostali, ich pola ciągnęły się od Dunajca aż do Białki, każdy miał dużo morgów. Później dzieląc pomiędzy dzieci, doszło do rozdrobnienia – opowiada.

Udało mu się opracować monografię swojej wsi od momentu powstania w XIII wieku do 1770 roku. Marzy, by we wsi powstała izba pamięci. Pracuje nad drzewem genealogicznym swojej rodziny. Dzięki księgom parafialnym doprowadził je do 1636 roku.

– Nieraz śnią mi się monety, znalezione dokumenty, np. ukryte po Żydach. Mnie nie interesuje ich wartość materialna, ale historyczna – przekonuje. Przyznaje, że dużo emocji dostarczają mu zdobyte dzięki dokumentom informacje o swojej rodzinie. – Dzięki dekretom dziedzictwa dowiedziałem się, jak przez zarazę i inne choroby niektórzy z moich przodków młodo umierali. Mój prapradziadek miał aż 3 żony, bo dwa razy owdowiał – opowiada.

Beata Zalot