Co dalej? To pytanie nurtuje rolników, którzy w poniedziałek wypełnili salę obrad nowotarskiego magistratu. Jednak z wypowiedzi Artura Ławniczaka – podsekretarza stanu w ministerstwie rolnictwa ani z wypowiedzi podhalańskich posłów opozycji nie powiało optymizmem.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"2873"}

Ławniczak podkreśla, że dobrze zna Podhale z górskich wędrówek. Nie zna za to problemów owczarstwa. Ale wierzy, że za 10 lat będzie lepiej – bo skróci się dojazd do Krakowa (jak stwierdził – z 3 do 1,5 godz.), a młodzi wrócą na bacówki, gdy we wsi będzie Internet. Nie wie jednak, czy do końca przyszłego roku owce będą musiały mieć w uszach elektroniczne chipy, ale sprawdzi Warszawie. Na pytanie o likwidację ubojni rzucił przykład, jaki widział na Łotwie – przenośną ubojnię w naczepie TIR-a. – Dlaczego taka nie mogłaby stanąć na podwórku na Podhalu? – zastanawia się ministerialny urzędnik.
– Bo miejsca nie ma – krzyknął ktoś z sali.

O tragicznej sytuacji owczarstwa przypomniała dr Edyta Molik z Katedry Hodowli Owiec i Kóz Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Jak zauważa, w średniowiecznej Polsce wypasano 15 mln owiec, obecnie jest ich zaledwie 350 tys. Tak dramatycznego spadku nie było nigdzie w Europie. I to przy dużych powierzchniach nieużytków. Tymczasem w Anglii wypasa się owce nawet w rowach. Spada też liczba baców, do tego są oni coraz starsi.

Badania nad mlecznością owcy górskiej pokazują, że może ona dawać nawet dwa razy więcej mleka, niż obecnie. Można to uzyskać przez odpowiednią selekcję, jednak wymaga to lat pracy.

– Zrobiliście badania, zauważyliście problem i co to dało? – dopytuje się Jan Janczy z Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu. – Problemem jest konflikt interesów pomiędzy bacą, który chciałby jak najwięcej z owcy wydoić, a hodowcą, który chciałby ją zasuszyć, by mieć lepsze mięso.

– A ja, jako praktyk, przez krzyżowanie owcy górskiej z fryzem zagrodziłem sobie drogę do pieniędzy. Bo oscypek musi być z mleka czystej krwi owcy górskiej. I co teraz? Za wełnę nic nie dostanę, za skórę też. Mięsa starego to i pies się nie chwyci, a młode jest za drogie. I co mam robić? Koniec folkloru – bezradnie rozkłada ręce Józef Pietraszak, jeden z najbardziej doświadczonych hodowców na Podhalu.

Inaczej na owczarstwo patrzy Kazimierz Furczoń, Prezes Spółdzielni Producentów „Gazdowie”, wytwarzającej unijne oscypki. Szanse na ratunek widzi w dopłatach unijnych i pisaniu kolejnych wniosków o dofinansowanie – choćby wspomnianej wcześniej przez ministerialnego przedstawiciela przewoźnej ubojni.

Poniedziałkową debatą rozczarowany jest Jan Antoł. – Minister wyjechał, a ja nie mam kogo zapytać – zwracaliśmy się o dopłaty do maciorek 100 zł za sztukę i przyszła ogólnikowa odpowiedź, że „rozważa się” taką możliwość. Nie wiemy, co dalej z chipami dla owiec. Nie dowiedzieliśmy się nic! Przecież skoro rolnik poświęcił dzień i przyszedł tu, to i minister mógł zostać do końca. Przecież my przez Internet nie możemy paść krów.

Józef Figura