Po wakacyjnej przewie nowotarski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego wraz z Towarzystwem Bursy Gimnazjalnej im. Jana Bednarskiego wznawiają od września cykl otwartych wykładów pod wspólnym tytułem „Wieczorne spotkania z historią, kulturą i tradycją w tle”.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"29037"}

To już siódma, ostatnia edycja spotkań, ale - jak informuje Robert Kowalski, prezes nowatorskiego PTH - od nowego roku planowany jest nowy projekt.

Pierwszy z wykładów - w piątek, 25 września. W budynku bursy przy ul. Nadwodniej 5 z prelekcją i multimedialną prezentacją pt. „Rozwój sportu hippicznego na Podhalu do 1939 roku” wystąpi dr Maciej Baraniak z krakowskiej AWF.

- Konie pojawiły się na Podhalu wraz z pierwszymi osadnikami. Pracowały przy uprawie roli, zwoziły drewno z lasów i były przez wiele lat podstawowym środkiem transportu. Towarzyszyły góralom przez całe życie, zaprzęgiem zawożono dziecko do chrztu, młodą parę do ślubu i zmarłych na cmentarz - pisze w zaproszeniu na wykład Robert Kowalski. - Rozpropagowanie Podhala na przełomie XVIII i XIX w. przez Tytusa Chałubińskiego wśród polskich elit zaowocowało napływem kuracjuszy i pospolitych turystów ze wszystkich zaborów. Wraz z rozwojem turystyki pojawiła się wśród górali nowa profesja - fiakra wożącego gości furką tzw. „fasiągiem” na trasie Kraków-Zakopane, a po doprowadzeniu linii kolejowej w 1884 r. do Chabówki na trasie Chabówka-Zakopane. Wzrost ruchu turystycznego z końcem XIX w. spowodował rozwój transportu konnego i w konsekwencji zwiększenia pogłowia koni na Podhalu. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jeździectwo uprawiane było prawie wyłącznie przez właścicieli ziemskich, oraz zawodników wojskowych reprezentujących różne rodzaje jazdy. Inicjatorem pierwszych zawodów hippicznych na Podhalu był I Pułk Artylerii Górskiej mający swoją siedzibę na terenie dzisiejszego lotniska sportowego w Nowym Targu. Oprócz gonitw wojskowych organizowano także tzw. biegi góralskie, w których brali udział okoliczni mieszkańcy. Zawody na nowotarskim torze wyścigowym odbywały się cyklicznie w latach 1919-1926. Od 1929 r. aż do wybuchu II Wojny Światowej zawody hippiczne organizowano w sezonie zimowym w Zakopanem. Inicjatorem i głównym organizatorem  tych wydarzeń był Małopolski Klub Jazdy Konnej z siedzibą we Lwowie i Komitet Imprez Sportowych Związku Przyjaciół Zakopanego. Zakopane posiadało w okresie dwudziestolecia wspaniałą infrastrukturę sportową min. zlokalizowany na Dolnej Równi Krupowej stadion hippiczny. Oprócz ogólnopolskich zimowych zawodów w skokach przez przeszkody, wyścigów płaskich i wyścigów kłusaków organizowano także wyścigi kumoterek, wyścigi włókiem za koniem i włókiem za jeźdźcem. W konkurencjach klasycznych konkurowali jeźdźcy wojskowi, natomiast w wyścigach zaprzęgów, w skiringu i skiskiringu jeźdźcy i narciarze zakopiańscy. Zawody jeździeckie z okresu dwudziestolecia międzywojennego stały się przyczynkiem i inspiracją do organizacji dzisiejszych wyścigów kumoterek.

Dr Maciej Baraniak jest absolwentem GWSH w Katowicach i UJ w Krakowie. W 2014 r. uzyskał tytuł doktora nauk na Wydziale Wychowania Fizycznego i Sportu krakowskiej AWF. Jest autorem monografii pt. „Sport w Zakopanem w okresie dwudziestolecia międzywojennego” oraz kilku artykułów naukowych na temat historii i rozwoju sportu, a także członkiem Polskiego Towarzystwa Nauk Społecznych o Sporcie i Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz wykładowcą akademickim.

Początek wykładu - o godz. 18.

oprac. pd