„Rozwój sportów hippicznych na Podhalu do 1939 r.” - to pierwszy po wakacyjnej przerwie wykład w ramach comiesięcznego cyklu pod hasłem „Wieczorne spotkania w bursie gimnazjalnej z historią, kultura i tradycją w tle”.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"29459"}

Podczas piątkowego spotkania, organizowanego wspólnie przez nowotarski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej im. dr. Jana Bednarskiego, z  referatem wystąpił  dr Maciej Baraniak, wykładowca Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie - prywatnie wielki miłośnik koni i sportów hippicznych.

Na wstępie wykładu wspomniał, iż konie pojawiły się na Podhalu wraz z pierwszymi osadnikami. Pracowały przy uprawie roli, zwoziły drewno z lasów i były przez wiele lat podstawowym środkiem transportu. Towarzyszyły góralom przez całe życie, zaprzęgiem zawożono dziecko do chrztu, młodą parę do ślubu i zmarłych na cmentarz. Rozpropagowanie Podhala na przełomie XVIII i XIX w. przez Tytusa Chałubińskiego wśród polskich elit zaowocowało napływem kuracjuszy i pospolitych turystów ze wszystkich zaborów. Wraz z rozwojem turystyki pojawiła się wśród górali nowa profesja fiakra wożące-go gości furką tzw. „fasiągiem” na trasie Kraków-Zakopane, a po doprowadzeniu linii kolejowej w 1884 r. do Chabówki na trasie Chabówka-Zakopane. Wzrost ruchu turystycznego z końcem XIX w. spowodował rozwój transportu konnego i w konsekwencji zwiększenie pogłowia koni na Podhalu. 

W dalszej części swojego wykładu prelegent opowiadał, iż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jeździectwo uprawiane było prawie wyłącznie przez właścicieli ziemskich, oraz zawodników wojskowych, reprezentujących różne rodzaje jazdy. Inicjatorem pierwszych zawodów hippicznych na Podhalu był I Pułk Artylerii Górskiej, mający swoją siedzibę na terenie dzisiejszego lotniska sportowego w Nowym Targu. Oprócz gonitw wojskowych organizowano także tzw. biegi góralskie w których brali udział okoliczni mieszkańcy. Zawody na nowotarskim torze wyścigowym odbywały się cyklicznie w latach 1919-1926. 

Od 1929 r. aż do wybuchu II Wojny Światowej zawody hippiczne organizowano w sezonie zimowym w Zakopanem. Inicjatorem i głównym organizatorem tych wydarzeń był Małopolski Klub Jazdy Konnej z siedzibą we Lwowie i Komitet Imprez Sportowych Związku Przyjaciół Zakopanego. Zakopane posiadało w okresie dwudziestolecia wspaniałą infrastrukturę sportową, m.in. zlokalizowany na Dolnej Równi Krupowej stadion hippiczny. Oprócz ogólnopolskich zimowych zawodów w skokach przez przeszkody, wyścigów płaskich i wyścigów kłusaków, organizowano także wyścigi kumoterek, a także w skiringu i skiskiringu. W konkurencjach klasycznych konkurowali jeźdźcy wojskowi, natomiast w wyścigach zaprzęgów, w skiringu i skiskiringu - jeźdźcy i narciarze zakopiańscy.

Wykład wzbogacony był szeregiem unikatowych materiałów ikonograficznych. Baraniak pokazał m.in.  doskonale  zachowane  plakat i programy nowotarskich  zawodów hippicznych z 1919 i 1921 r. Niezwykle interesujące były również liczne fotografie z biegów na zakopiańskim hipodromie. Szereg z tych zdjęć dotychczas nie była publikowana i miała swoją premierę właśnie podczas piątkowego wieczoru. 

Dopełnieniem wykładu był fragmenty filmu pt. „Biały ślad” w reżyserii Adama Krzeptowskiego z 1932 r., ukazujące przebieg zawodów zimowych w Zakopanem w tym m.in. wyścigi w skiringu i skiskiringu.  

W wieczornym spotkaniu uczestniczyli miłośnicy i hodowcy koni z Podhala a także znany w środowisku słowacki hodowca z Martina. Nie zabrakło młodzieży z nowotarskiego Gimnazjum nr 1  z Januszem Misińcem, nauczycielem historii. 

Kolejne spotkanie w bursie - 23 października. Daniel Budacz - doktorant na wydziale historycznym Akademii Pedagogicznej w Krakowie, wystąpi z referatem pt. Słonie bojowe na polu bitwy w czasach Aleksandra, Hannibala i Cezara. 

oprac. pd