Humor w latach PRL-u był tematem prelekcji, z którą w piątek, w nowotarskiej bursie gimnazjalnej, wystąpiła dr Agnieszka Chłosta-Sikorska z krakowskiego Uniwersytetu Pedagogicznego. W tytule wystąpienia znalazło się także pytanie: czy było się z czego śmiać? Stało się ono kanwą całej piątkowej opowieści.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"32734"}

Z uwagi na tematykę oraz audytorium nie był to klasyczny akademicki wykład, lecz połączona z żywą interakcją słuchaczy debata. Co rusz z sali płynęły opowieści o tym, jak stało się w kolejkach, gdy szereg artykułów było na kartki, a towar kupowało się spod lady czy na zapleczu sklepu. To życie pisało najlepsze scenariusze, po które garściami sięgali artyści kabaretowi z przekąsem kreślący obraz ówczesnej rzeczywistości, opisywanej w zupełnie odmiennych barwach przez oficjalną rządową  propagandę.

Agnieszka Chłosta-Sikorska wspominała, iż w PRL-u dokładnie ustalono, jaki rodzaj humoru jest dozwolony, z czego i z kogo wolno się śmiać. Cenzurowano teksty kabaretowe, dowcipy i piosenki. Jednak życie w wielu przypadkach przerastało kabaret. Dla Polaków żart stał się wyrazem buntu, sposobem na niepamięć, na oderwanie się od szarości świata, trosk dnia codziennego. Żartowano z sytuacji politycznej i gospodarczej, wątpliwych sukcesów naukowych i politycznych, wspólnego wroga, milicji, pierwszych sekretarzy KC PZPR. Był to wentyl dla nagromadzonych emocji, zastępczy sposób sprzeciwu wobec sytuacji politycznej i społecznej. Taki humor groził represjami, żartowano zatem po cichu, w zakamuflowany sposób. Komuniści, zwłaszcza ci na szczytach władzy, nie mieli poczucia humoru, zresztą żadna władza nie lubi, gdy obywatele się z niej śmieją.

W tym wyjątkowym wieczorze obok „świadków wydarzeń”, uczestniczyła licznie młodzież z Gimnazjum nr 1 w Nowym Targu. Dla tej ostatniej - jak podkreśliła pani doktor - to prehistoria, a procesy wówczas zachodzące są zupełnie niezrozumiałe. Dlatego z tym większą satysfakcją odnotowała jej udział w spotkaniu. Po wykładzie, tradycyjnie już wywiązała się dłuższa dyskusja, która następnie przeniosła się do kuluarów.

Piątkowy wykład był kolejnym ze stałego cyklu „Wieczorne spotkania w Bursie Gimnazjalnej z historią, kulturą i tradycją w tle”, organizowanego wspólnie przez nowotarski oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego i Towarzystwo Bursy Gimnazjalnej im. dra Jana Bednarskiego.

oprac. pd