Muzeum Podhalańskie wraz z Miejskim Ośrodkiem Kultury i nowotarskim oddziałem Polskiego Towarzystwa Historycznego zapraszają w najbliższy wtorek, 3 maja, do nowotarskiego ratusza na wernisaż wystawy historycznej „3 Maja oraz inne uroczystości patriotyczne w drukach ulotnych ze zbiorów Muzeum Podhalańskiego im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu”.

Początek wernisażu, który odbędzie się w ramach miejskich i powiatowych uroczystości uchwalenia Konstytucji 3 Maja - o godzinie 13.

***

Cenną kolekcją Muzeum Podhalańskiego im. Czesława Pajerskiego w Nowym Targu jest zbiór muzealiów reprezentujący nowotarskie drukarstwo. Kolekcja pochodzi z Drukarni Ignacego Borka, która działała w Nowym Targu od 1898 r. W 1927 r. drukarnia zmieniła nazwę na Drukarnię Podhalańską. Zachowało się XIX-wieczne wyposażenie oficyny z wiedeńską maszyną drukarską, maszyną drukarską dociskową służącą do druku mniejszych wydawnictw, stołem z prasą i gilotyną do cięcia papieru, regałem zecerskim, kompletem drewnianych czcionek i innymi akcesoriami drukarskimi. 

Z zakładu wychodziły najrozmaitsze druki, począwszy od biletów wizytowych i etykiet, przez zaproszenia, reklamy, nekrologi, druki urzędowe, kalendarze, aż do broszur i książek. Z usług Drukarni korzystały firmy, organizacje i urzędy nie tylko z Nowego Targu, ale też z Zakopanego, Szczawnicy, Rabki i innych okolicznych miejscowości. Wraz z drukiem, do Nowego Targu zawitała też lokalna prasa, pierwsze tytuły, jakie wyszły z oficyny to: „Nowiny Podhalańskie”, „Echo Tatrzańskie”, a w latach 1913-1936 „Gazeta Podhalańska”, którą w 1936 r. przemianowano na „Gazetę Podhala”. Prasa, obwieszczenia, odezwy, afisze realnie oddziaływały na życie mieszkańców, nie tylko informowały o bieżących wydarzeniach w mieście, na Podhalu, w Polsce i na świecie, ale także kształtowały postawy obywatelskie. 

Na wystawie zaprezentowano afisze, odezwy poprzez które zawiadamiano mieszkańców Nowego Targu, ale również Zakopanego, Rabki czy Szczawnicy o rozmaitych patriotycznych uroczystościach i manifestacjach takich jak: obchody kolejnych rocznic święta 3 Maja, wybuchu Powstania Listopadowego i Powstania Chochołowskiego, Odsieczy Wiedeńskiej, ale również święta 1 Maja, uroczyste imieniny Marszałka Józefa Piłsudskiego i Prezydenta Ignacego Mościckiego, akademie oraz wieczornice ku czci poetów: Juliusza Słowackiego, Henryka Sienkiewicza, Kazimierza Tetmajera, Władysława Orkana, uroczystości Święta Młodzieży, Święta Morza, Święta Żołnierza, nabożeństwa żałobne za Legionistów, uroczystości poświęcenia sztandaru Związku Hallerczyków z udziałem gen. Józefa Hallera, wizyty Prezydenta prof. Ignacego Mościckiego na Podhalu czy otwarcia pierwszego lotniska turystycznego LOPP w Nowym Targu, Zjazdu Podhalan w Białym Dunajcu i Poroninie oraz szereg innych. 

Ekspozycja została uzupełniona drukami zaproszeń i kart wstępu na organizowane uroczystości oraz archiwalnymi numerami ówczesnej prasy: „Gazety Podhalańskiej”, „Gazety Podhala”, „Nowego Dziennika” oraz „Warszawskiego Dziennika Narodowego”, obszernie relacjonującymi na swoich łamach wydarzenia przywołane na afiszach. Całość dopełniają fotografie dokumentujące przebieg uroczystości organizowanych m.in. w Nowym Targu, Chochołowe czy Białym Dunajcu.

Prezentowane na wystawie druki ulotne pochodzące w zdecydowanej większości ze zbiorów Muzeum Podhalańskiego, ale również Archiwum Polskiego Towarzystwa Historycznego w Nowym Targu, są unikalne i stanowią skarbnicę wiedzy o życiu społeczno-kulturalnym w Nowym Targu i na Podhalu.

Joanna Voit, Dominika Wolska, Robert Kowalski

oprac. pd