Jednym w pamięć wrył się dźwięk kombinackiej syreny, innym nieślizgalne Relaksy, buty szyte na miarę dla zapaśnika, podziemne korytarze czy pierwszy komputer w regionie.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"89617"}

"Fabryka utracona. Kartki z przeszłości Nowotarskich Zakładów Przemysłu Skórzanego Podhale w Nowym Targu" to publikacja zwieńczająca projekt realizowany przez Stowarzyszenie Kombinat "Podhale". Jej autorką jest nowotarżanka z urodzenia, dziś mieszkająca w Krakowie Anna Majorczyk. 

Fabryka, jak ktoś powiedział, jest odzwierciedleniem socjalizmu w pigułce. Wraz z początkiem ustroju, wskazana palcem przez urzędnika, powstała w miejscu, które nie gwarantowało powodzenia - w lesie, na obrzeżach miasta i regionu, gdzie żadnych tradycji obuwniczych nie było. Upadła wraz z końcem systemu, jako dziecko PRL-u nie mogące sprostać wymogom kapitalistycznej gospodarki. W międzyczasie jednak odegrała ogromną rolę w rozwoju całego Podhala. Była dodatkowym źródłem utrzymania dla wielu rodzin "chłoporobotniczych" jak nazywała je ówczesna nomenklatura.

Jednym z gospodarzy spotkania był Andrzej Kiernoziak, prezes stowarzyszenia Kombinat Podhale, a niegdyś wieloletni pracownik i kierownik kontroli jakości w NZPS. 

- Rosłem z fabryką, wszystko co piękne w latach mojej młodości związane było z nią. Pamiętam syrenę o 7 rano na rozpoczęcie zmiany. Słychać ją było na całym Podhalu. Ludzie mówili: fabryka buczy. Rano dojeżdżaliśmy z miasta ciężarówkami, pod plandeką były ustawione 4 ławki. Najlepiej było siedzieć na środkowych, bo można się było grzać nawzajem plecami - rozpoczyna swe wspomnienia Andrzej Kiernoziak.

Anna Majorczyk, opowiadając o swojej pracy nad książką tłumaczy, że starała się być jak najbardziej obiektywną. Stąd nie tylko wspomnienia, ale też wątki dotyczące kwestii czym był kombinat, jakie było jego znaczenie dla Nowego Targu.

- Moim założeniem było, by przygotować jak najbardziej obiektywny tekst pokazujący, co po tej fabryce zostało. Stąd nie tylko opowieści pracowników, ale także zdjęcia i szczegółowe statystyki - zauważa autorka.

Właśnie na te, z pozoru nudne liczby, zwraca uwagę Beata Zalot. - Na mnie zrobiły one duże wrażenie. Te tabelki, cyfry są wartością same w sobie. Jak choćby to, że co dziesiąty but w Polsce był produkowany w NZPS, albo, że co piąta para szła na eksport czy, że w 1972 roku zeszło z taśmy 10 mln. par butów - przyznaje.

O tym skąd się wziął wzór kultowych Relaksów, po co była w Nowym Targu Odra, jak Kanadyjki wpasowały się w potrzeby taterników i jakim cudem buty z Podhala wylądowały w Seksmisji - przeczytacie w najbliższym, papierowym wydaniu TP.

fig