Takich sporów w gminie jest wiele. Nawet kilkanaście rocznie. A że często nie sposób zakończyć je polubownie - ciągną się latami.

Pole Marii Surówki w Mszanie Górnej przebiega w poprzek stoku, mniej więcej w jego połowie. Wyżej położone działki należą do mieszkańców Koniny, niżej jest łąka sąsiada. A że woda, zgodnie z prawami fizyki, spływa w dół - kobieta postanowiła udrożnić rowy melioracyjne, które - jak przekonuje - kopali jeszcze jej rodzice. 3 lata temu wynajęła niewielką koparkę, by pogłębić kanały. Rów przebiega wzdłuż górnej części działki w poprzek stoku, a potem krajem pola w dół. W sumie 190 m długości. Woda co prawda przestała zalewać ziemniaki czy żyto, ale spowodowała sąsiedzki konflikt. Bo to, co spływa z pola pani Marii, wylewa się na łące sąsiada, Sylwestra Kubika..

- Przecież ten rów ciągnął się dalej przez jego pole, aż do potoka. Niech udrożni, to nie będzie problemu - przekonuje Maria Surówka, pokazując zdjęcie satelitarne sprzed lat, na którym widać ślad bruzdy przebiegającej przez oba pola.

Sąsiad jednak już dawno pola nie uprawia, a na łące nie ma śladu po jakichkolwiek rowach. Przekonuje więc, że nie ma czego udrażniać. A, że woda znosi ziemię z pola Surówków, to zwrócił się o pomoc do gminy.

Skoro woda rowami spływa na działkę niżej, to znaczy, że Maria Surówka zmieniła bieg wody, co naruszyło art. 29 Prawa wodnego - uznali urzędnicy. I kazali rów zasypać, przywracając do poprzedniego stanu. - Poprzedniego, czyli jakiego? - dziwi się właścicielka i przekonuje, że przekopując rów, właśnie do poprzedniego stanu go przywróciła.

Jednak kobieta nie zamierzała się poddawać i podpisaną przez wójta decyzję zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. To nakazało sprawę ponownie rozpatrzyć ze względu na naruszone procedury. Podobnie zresztą jak kolejne odwołanie. W 5-stronnicowym uzasadnieniu decyzji SKO czytamy nie tylko o tym, że spraw obu właścicieli pól nie powinno się łączyć, ale i sugestię, by ustalić sposób zapobiegania szkodom, które powoduje woda. Tymczasem wiadomo, że zasypanie rowu rozwiązania problemu nie przyniesie, bo woda będzie spływać już całą szerokością stoku. Chyba że - wzorem sąsiadów - Surówkowie posieją trawę i zrezygnują z uprawiania swojego pola.

Sprawa jest w toku - urząd przygotowuje właśnie trzecią decyzję.

- Proponujemy nie zasypanie rowów, tylko przywrócenie ich do stanu poprzedniego, czyli małego rowu głębokiego na mniej więcej 20 cm. Tymczasem ten jest głęboki, naruszona została struktura gruntu, przy dużych opadach następuje erozja i cały ten materiał jest wypłukiwany na działkę sąsiada - przekonuje Józef Pajdzik z wydziału środowiska, który prowadzi sprawę. - Podam prosty przykład: proszę wykopać rowek wzdłuż zbocza, to zobaczymy, co się będzie działo - woda wypłukuje ziemię, kamienie, pogłębia się rów, następuje degradacja działki. Tak nie można!

I potwierdza, że odwodnienie może być, o ile nie wpływa się na pole sąsiada.

Urzędowe postępowanie trwa, przesłuchanych było blisko 10 świadków. Akta sprawy wypełniają kolejne segregatory. Sporządzona została nawet opinia biegłego, który skomplikowanym wzorem przelicza, ile wody przepływa rowem wykopanym przez Marię Surówkę.

Czy można się spodziewać salomonowego rozwiązania?

- Niestety, w sporach wodnych decyzje są bardzo często uchylane i wracają do ponownego rozpatrzenia - przyznaje Katarzyna Szybiak, kierownik referatu środowiska. - To są sprawy trudne i niejednoznaczne, tym bardziej że często nakładają się na to zadawnione spory i konflikty sąsiedzkie - stąd tyle emocji. Prawdopodobnie znów któraś ze stron będzie niezadowolona i wniesie odwołanie.

Najlepszym rozwiązaniem w takich sytuacjach byłoby polubowne załatwienie sporu. Wystarczyłoby, by dogadali się, a ugodę dali wójtowi do podpisania. I to wystarczyłoby zamiast decyzji administracyjnej. - Jakakolwiek ugoda jest lepsza, niż decyzja urzędu gminy - przekonuje Józef Pajdzik. Próba zorganizowania spotkania nic nie dała.

Sylwester Kubik ze spokojem przekonuje, że nie ma problemu - dogadać się można. Pod warunkiem, że sąsiadka zgodzi się na jego rozwiązanie i puści rów po drugiej stronie po swoim polu, omijając Kubikowy zagon. Albo wkopie rurę w ziemię i przepuści jeszcze inaczej. Na pytanie, dlaczego nie odtworzyć układu, jaki był wcześniej, dziwi się. - Moi bracia mają  pod 60-tkę i żaden nie pamięta, by tamtędy rów przebiegał - przekonuje.

fig