Mieszkańcy Zębu chcą zwrotu pieniędzy pobieranych nielegalnie za przyłącza kanalizacyjne. Lawina roszczeń może niebawem zalać Poronin.

Zgłaszający się o pomoc do naszej redakcji twierdzą, że gdy gmina budowała sieć kanalizacyjną, wyciągnęła od mieszkańców pieniądze za przyłącza. I że zrobiono to w sposób nielegalny. – Każde domostwo płaciło ok. tys. zł. A domów było 300. Sołtys chodził i dawał kwit zapłaty. Wydoili nas, a na tego typu zadania gmina powinna wykorzystać środki z Unii Europejskiej. Nikt za przyłącz nie powinien zapłacić ani grosza! – nasz rozmówca prosi o anonimowość. Podkreśla, że ludzie w Zębie zamierzają walczyć o odszkodowania. I że pierwsze pisma w tej sprawie już poszły do gminy. Wskazują sądowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które nie pozostawiają wątpliwości: pobieranie opłat za przyłącz kanalizacji jest nielegalne. Niezgodne z konstytucją (przykładowo syg. akt. II S.A./kl 1377/96, II S.A. 2320/00, I S.A. 2793/01).

W Poroninie przypominają, że kanalizację w Zębie budowano 4-5 lat temu. I rzeczywiście, mieszkańcy płacili solidarnie za podłączenia. – To były opłaty dobrowolne – zaznacza Bronisław Stoch, wójt Poronina – Podobnie płacili ludzie z Małego Cichego, Murzasichla i Poronina, gdzie składaliśmy się też na oczyszczalnię ścieków. To naturalne, że mieszkańcy angażują swoje środki dla tego typu inwestycji. Wójt dodaje, że gmina nigdy nie narzucała swojej woli. Inaczej rzecz widzą ludzie z Zębu. – Kto nie zapłacił, nie miał przyłącza. A jeśli zdecydował się później, to płacił więcej i to o kilkaset złotych – stwierdza prosząca o anonimowość mieszkanka Zębu. Dlatego zapowiada, że sprawę o zwrot nielegalnie pobranych pieniędzy, wraz z należnymi odsetkami, skieruje do sądu. A jeśli wygra, w jej ślady pójdą inni. Bo nie dość, że gmina nie skorzystała ze środków unijnych przeznaczonych na tego typu inwestycje, to wyciągnęła pieniądze od biednych niejednokrotnie ludzi. Niektórzy musieli płacić w ratach.

Władze gminy apelują o solidaryzm i rozwagę. W przeciwnym razie w budżet gminy faktycznie uderzy fala roszczeń i odszkodowań. – W trakcie budowy w Zębie otrzymaliśmy negatywną odpowiedź odnośnie środków unijnych, których wtedy nie było – tłumaczy Bronisław Stoch – Na razie mam jedno pismo odnośnie zwrotu pieniędzy. Spółka komunalna jest gotowa zwrócić środki. Ale to może być precedens. Kłopot w tym, że skąd gmina ma mieć środki, by zwrócić poniesione koszty wszystkim mieszkańcom? – pyta wójt. W tej sprawie zwrócił się o opinię biegłego sądowego. I przypomina, że Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne starało się o środki unijne od lat. Z różnym skutkiem. Łącznie udało się ściągnąć 8 mln zł unijnych dotacji.

Gmina czeka obecnie na opinię prawniczą odnośnie opłat i ich legalności. Nam zabrało to kilka minut. Wystarczy wejść na internetową stronę NSA. Tu w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych roi się od sentencji wyroków w sprawie dziesiątek gmin w całym kraju, które pobierały podobne opłaty. Przytaczamy fragment tylko jednego orzeczenia: „pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 maja 2002 r. (sygn. akt I SA 2793/01, LEX nr 149541), w myśl którego przepisy art. 19 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie dają radzie gminy uprawnienia do wprowadzenia odpłatności za zamiar przyłączenia poszczególnych nieruchomości do sieci wodociągowej (lub kanalizacyjnej). Sąd podkreślił, że jednostronne nakładanie na obywateli jakichkolwiek obowiązków nie jest dopuszczalne bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Zakwestionowane opłaty mają zaś cechy jednostronnie nałożonej na mieszkańców daniny publicznej”.

Czy zatem gminie Poronin grozi fala roszczeń? Wszystko zależy od podejścia zainteresowanych mieszkańców, którzy na przestrzeni ostatnich lat zostali podłączeni do sieci. Albo machną ręką na urzędową daninę, albo będą się starać o zwrot pieniędzy z odsetkami.

Rafał Gratkowski