Gazdująca w Małem Cichem od dziewiętnastego wieku rodzina Żegleniów straciła rodową ziemię. Z prawa pierwokupu terenów należących od pokoleń do góralskiej familii skwapliwie skorzystał Tatrzański Park Narodowy.

– To zbójeckie prawo – nie ma wątpliwości Antonina Żegleń. – Czujemy się poniżeni i w gangsterski sposób pozbawieni rodowej ziemi, która do nas należała od pokoleń.

Żeglenie wraz z Pawlikowskimi od 1800 roku kolonizowali osadę Małe Ciche. Należące do nich działki rolne, las i rodzinny dom leżą na polanie Błociska, Bafiówka i Lichajówki. – Na nasze nieszczęście od 1954 roku nieopodal naszej ziemi przebiega granica Tatrzańskiego Parku Narodowego – podkreśla Władysław Żegleń. Do tego, że nie wolno im budować domów dla nowych pokoleń, zdążyli się przyzwyczaić. Przy obecnie opracowywanym planie zagospodarowania przestrzennego gminy Poronin wielu mieszkańców wnosi o zmianę działek na budowlane, ale zdecydowana większość wniosków jest odrzucana. – Ale to, co nas spotkało, gdy chcieliśmy podzielić spadek po dziadkach, woła o pomstę do nieba – tłumaczą w Małem Cichem.

Błagali o dziedzictwo

Tadeusz Żegleń, Bronisław Żegleń i Władysław Żegleń w 2006 roku postanowili uregulować sprawy majątkowe po zmarłych przed 40 laty dziadkach. Dokonali geodezyjnego podziału majątku i postanowili, że na całości uwłaszczą się ich kuzynowie, od których odkupione zostaną aktem notarialnym przypadające części działek. – Wcześniej udaliśmy się do dyrekcji TPN z zapytaniem, czy park nie skorzysta z prawa pierwokupu, które przysługuje mu na mocy Ustawy o ochronie przyrody. Zapewniono nas, że absolutnie nic takiego nie nastąpi, ponieważ TPN nie posiada środków na wykupy ziemi – tłumaczy Antonina Żegleń. Uspokojeni zapewnieniami, 15 maja 2008 roku spisali u notariusza umowę kupna-sprzedaży, dokonali stosownych wpłat w urzędzie skarbowym. Jakież było ich zdziwienie, gdy 19 czerwca zastępca dyrektora TPN Zbigniew Krzan, w zastępstwie swego szefa Pawła Skawińskiego, spisał akt notarialny oświadczający, że TPN korzysta z prawa pierwokupu działek.

– Poszliśmy błagać do dyrekcji o odstąpienie od pierwokupu. Tłumaczyliśmy, że jest to nasze dziedzictwo, że nie chcemy się go wyzbywać, że chcemy pielęgnować ziemię po rodzicach. Byliśmy w TPN-ie o godz. 8.30, kazano nam przyjść o godz. 14.30 po odpowiedź w sprawie odstąpienia. Przyszliśmy przekonani, że otrzymamy pozytywną odpowiedź, ale na biurku leżały już gotowe do podpisania dokumenty o pierwokupie. Aby bardziej nas upokorzyć, została sprowadzona policja i straż parku. Dyrekcja postąpiła z nami w sposób gangsterski, przejęła dobrze uporządkowaną własność i w sposób ordynarny nas wydziedziczyła – denerwuje się Władysław Żegleń. Pisał wraz z żoną w tej sprawie dwa listy do ministra ochrony środowiska i głównego konserwatora przyrody. Obydwa bez odpowiedzi. Za to 30 lipca strony zostały poinformowane o wpisie do księgi wieczystej, z którego wynika, że ziemię Żegleniów przejął skarb państwa w postaci TPN.

Naruszone procedury

Park ma 30 dni na oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu. Tu o powziętej decyzji poinformował po 33 dniach od pierwszej umowy notarialnej pomiędzy Żegleniami. Zgodnie z umową notarialną, zapłata za działki powinna zostać uiszczona do siedmiu dni. – Zostaliśmy oszukani, wydziedziczeni, a na koniec okradzeni z kwoty blisko 50 tys. zł – podsumowują w Małem Cichem. I wyliczają, że do 9 września TPN wpłacił do depozytu sądowego należność 27 tys. 120 złotych, a całość należnej kwoty to 76 tys. 179 złotych. – Składanie kwot do depozytu obciąża nas dodatkowymi kosztami. Przecież park mógł wysłać te pieniądze pocztą do każdego z nas. Dyrekcja TPN w ogóle nie liczy się z ludźmi, których korzenie sięgają 1650 roku, bo przecież wtedy były zasiedlane pojedyncze polany na terenach, które zostały nam dziś odebrane. To, co teraz się wyrabia, przypomina czasy najgłębszej komuny – zaznaczają Żegleniowie.

W TPN-ie bronią się twierdząc, że już 16 lipca proszono o podanie numerów kont bankowych celem przelania należności, że telefonicznie informowano rodziny o tym, że park skorzysta z prawa pierwokupu. W dodatku przekonują, że strony odmówiły przyjęcia przedmiotowej kwoty podczas spotkania w budynku dyrekcji TPN.

- Jest mi przykro, że weszliśmy w rodzinny interes państwa Żegleniów, ale są sami sobie winni – tłumaczy dyrektor Paweł Skawiński. Przypomina, że góralska rodzina robiła rozeznanie odnośnie parkowej polityki pierwokupu w 2006 roku. A wtedy TPN faktycznie nie dysponował środkami z budżetu na zakup leśnych terenów.

Majowa zmiana

Ale od maja 2008 r. sytuacja uległa zmianie. Minister środowiska uruchomił szybką ścieżkę dofinansowania w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska. TPN po raz pierwszy mógł z niej skorzystać właśnie w przypadku transakcji Żegleniów. – Rodzina ta została uprzedzona przez notariusza, że tak się może zdarzyć, choć z prawa pierwokupu korzysta się rzadko. Ja akurat wtedy byłem na urlopie w Międzyzdrojach, dlatego upoważniłem do działania mojego zastępcę. Nie miałem świadomości, że to chodzi o regulowanie spraw spadkowych. Tym bardziej, że gdy chodziło o Lichajówki, gdzie państwo Żegleniowie chcą przekwalifikować tereny na budowlane, przychodzili do mnie wielokrotnie. A w tym przypadku nie było takiej rozmowy – dodaje Paweł Skawiński.

Czy to możliwe, aby dyrekcja TPN pomyliła działki na Lichajówkach, gdzie Żegleniowie chcą się budować, z terenami na Bafiówkach, gdzie dysponują lasami z dziada pradziada? Wszystko wskazuje, że doszło właśnie do takiego nieporozumienia. Stąd parkowe działania w sprawie pierwokupu podjęte dosłownie w ostatniej chwili. W dyrekcji TPN podkreślają, że obecność policji i strażników w trakcie wizyty Żegleniów to czysty przypadek. – Mamy wspólne patrole z policją. Mój zastępca wiedząc, że za chwilę przybędą państwo Żegleniowie poprosił wracających z patrolu dwóch strażników i policjantkę o poczekanie na korytarzu, gdyby trzeba było świadka o przyjęciu dokumentów w sprawie pierwokupu. Pracownica nagrała na dyktafon stwierdzenia Żegleniów, że nie przyjmują do wiadomości tych dokumentów. Wcześniej odmawiali przyjmowania korespondencji, w której prosiliśmy o podanie numerów kont. Poza tym w akcie notarialnym należy ujawnić szczerze kwotę transakcji. Tu kwota została zaniżona, celem zapłacenia niższego podatku. Dlatego po wycenie biegłego ministerstwo od razu dało nam dofinansowanie na tak okazyjną cenę. Bo ja nie mogę zapłacić ani więcej, ani mniej. Dokładnie tyle ile proponuje akt notarialny – podsumowuje Paweł Skawiński.

– To są kłamstwa. W dodatku nasze działki zostały przejęte, choć nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie TPN, a do pierwokupu przystąpiono bez jakiegokolwiek rozeznania w terenie – podsumowują Żegleniowie. O swą ojcowiznę będą walczyć w sądzie, a jeśli trzeba – także w europejskim trybunale.

Rafał Gratkowski