Na kulig z ogniskiem i kiełbaskami nigdy chętnych nie zabraknie.

Dochodzi godz. 16. Powoli robi się ciemno. Na drodze ciągnącej się po Siwej Polanie widać jeszcze postacie z plecakami. Daleko w lesie błyskają światła czołówek. Trwają jeszcze powroty z Polany Chochołowskiej albo z popularnych szlaków w Tatrach Zachodnich.

By nie zmarzli

Od strony krzyżówki, czyli skrzyżowania z główną szosą łączącą Kościelisko i Witów, ciągną sanie. Koło szlabanu na Siwej Polanie robi się gwarno. Na parking podjeżdżają busy pełne turystów. Teraz trwa układanie ich na saniach. Każdy tu dba o swoich gości. Trzeba ich porządnie przykryć kocami, futrzakami, żeby nie zmarzli. Jest sporo dzieci. Wszystko odbywa się sprawnie. Każdy wie co ma robić. Młody mężczyzna w czerwonej kurtce z napisem na plecach "Kuligi" podaje ostatnie wskazówki grupie turystów. Prosi, żeby chwilę poczekali, aż dojedzie szef. O, już jest - ręką pokazuje dorożkę, która się właśnie pojawia.

Jak grzyby po deszczu

Góral z uśmiechem od ucha do ucha wstrzymuje konia. Kazimierza Stopkę zna tu każdy. Fiakrował na Chochołowskiej jeszcze jako młody chłopak. Dziś już trochę siwych włosów, ale dryg do tej roboty pozostał. Chętnie godzi się na krótką rozmowę.

- Dawniej wyglądało to trochę inaczej. Ludzie sami szukali fiakrów na kulig. Dziś stoją za tym biura, które na Podhalu powyrastały jak grzyby po deszczu. Ale my na tym nie straciliśmy - śmieje się.  

Łatwo tę informację potwierdzamy. Wrzucamy w przeglądarkę hasło "kulig" i sypią nam się strony internetowe biur oferujących tę turystyczną atrakcję: Infokulig.pl, kuligZakopane.pl, zakopane-kuligi.com, kuligwZakopanem.com.pl, kulig.fun, Kuligi.pl,  OtoTatry.pl.

Skuteczni naganiacze

O aktywności organizatorów kuligów można łatwo się przekonać spacerując po Krupówkach. Co rusz ktoś namawia na kulig. Są skuteczni. Na Chochołowskiej każdego dnia organizowanych jest przynajmniej sześć kuligów. Każdy to kilkanaście albo kilkadziesiąt sań lub dorożek, które pokonują trasę z Swej Polany do Hucisk. Potem wracają na Siwą Polanę, gdzie obok szałasów czekają góralska muzyka, ognisko i kiełbaski.

Sprzątamy po sobie

28 fiakrów ma licencję na wjazd za szlaban, czyli na teren Wspólnoty Leśnej 8 Wsi. - Płacą za to symbolicznie - 250 zł miesięcznie - mówi Jan Piczura, prezes Wspólnoty, który zachwala współpracę z fiakrami, a szczególnie Kazimierza Stopkę, który nimi tu zawiaduje. Wspólnota zresztą stara się wspierać pracę fiakrów tak, by nikt nie miał do nich pretensji. Gdy pojawiły się głosy, że turyści skarżą się na pozostawiony po koniach stan czystości drogi w kierunku Chochołowskiej, znaleźli na to sposób. - Codziennie, po ostatnim kuligu jedzie zatrudniona przez nas osoba i sprząta. Dokładnie, tak, by rano turyści mogli iść po czystej drodze. Zbiera też resztki po pochodniach - mówi z dumą Piczura.

O staraniach dotyczących czystości, bezpieczeństwa słyszymy też od Kazimierza Stopki. - Naprawdę robimy wszystko, by nie pozostawić po sobie śladów. Po każdym przejeździe to sprawdzamy.

Nie zapominamy o bezpieczeństwie

O kuligach i fiakrach rozmawiamy też z Romanem Krupą, wójtem Kościeliska. - Oczywiście w przypadku tej działalności najbardziej zależy mi na bezpieczeństwie i czystości - przekonuje. - Pan Jan Piczura zna moje stanowisko w tej sprawie. Zależy mi bardzo, by tam wszystko działało w sposób uporządkowany. Przy dużej liczbie chętnych może warto będzie pomyśleć o wprowadzeniu jakichś limitów, ograniczeń, by nie tworzył się na drodze bałagan.

Jego zdaniem trzeba pamiętać o pieszych, by nie było tu żadnych dla nich zagrożeń, jeśli na drodze, którą maszerują, będzie zbyt wiele sań albo dorożek. - Oczywiście nie ma tu mowy, by odbierać turystom frajdy z zabawy na kuligach. One są naprawdę bardzo fajne i cieszą naszych gości - mówi wójt - Moim obowiązkiem jest jednak dbanie o bezpieczeństwo - dodaje. 

To się pamięta na zawsze

Jest już ciemno. Do Hucisk kilkaset metrów. Szum potoku, pod nogami śnieg. Z daleka słychać dzwonki. Nagle z zakrętu wyłania się kulig. Jedzie spokojnie, powoli. Konie, sanie, płonące pochodnie. Wiele z tych osób na saniach do końca życia wspominać będzie te chwile -  Pierwszego, prawdziwego, tatrzańskiego kuligu nie zapomina się nigdy - usłyszę potem od turystek z Kołobrzegu, które skorzystają z naszej podwózki do Zakopanego. 

A jak to jest z cenami?

Przeglądamy ofertę jednego z biur organizujących tu kuligi. Za 3-godzinny kulig z pochodniami, zakończony poczęstunkiem przy ognisku, musimy zapłacić 200 zł za osobę. Dzieci płacą 180 zł.

"Przejedźcie się saniami w sercu Tatrzańskiego Parku Narodowego, otoczeni malowniczymi widokami Doliny Chochołowskiej. Czeka na Was bajeczna atmosfera z pochodniami, góralskimi opowieściami i poczęstunkiem przy ognisku na polanie w otoczeniu lasu i majestatycznych Tatr " - zachęcają autorzy strony.

Sprawdzamy inne oferty. Ceny podobne, niektóre niższe o 10 lub 20 zł. Ale są i promocje. Kuligi.pl last minute 160 zł.

Wygodnie na Chochołowską

W biurze, w którym cena za kulig wynosi 200 zł, jest odbiór z miejsca zakwaterowania. Godzinna impreza przy ognisku na polanie z góralską muzyką na żywo. Pieczenie kiełbasy przy ognisku, herbata zwykła/góralska bez limitu, bigos, ogórki kiszone, chleb ze smalcem, grzaniec bez limitu i powrót do miejsca zakwaterowania.

Na Podhalu kuligi organizowane są w wielu miejscach. Wybraliśmy Chochołowską, nie tylko z sentymentu, ale także z faktu, że tu, w lesie między Siwą Polaną a Huciskami, najdłużej utrzymuje się śnieg. A tego niestety w te warszawskie ferie bardzo nam brakuje.

Jurek Jurecki