W sto lat od zorganizowania pierwszych polskich zawodów szybowcowych - latające maszyny powróciły na historyczne startowisko.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"109953"}

W rywalizacji uczestniczy kilkanaście historycznych maszyn. Niektóre są odwzorowaniem przedwojennych szybowców. "Wrona" z lat trzydziestych – na co dzień - eksponat Muzeum Lotnictwa w Krakowie, to dosłownie kratownica cieniutkich listewek przytwierdzona misternie do ogromnego skrzydła. Jak na czasy pionierskie szybownictwa to i tak bardzo zaawansowana konstrukcja. Co ciekawe – Wrona lata do dzisiaj. Może nie jest tak doskonała, jak późniejsze maszyny, za to daje pilotowi możliwość nieograniczonego obcowania z powietrzem. W tym szybowcu lotnik naprawdę może poczuć każdy jego ruch. 

Nieco późniejsza „Salamandra”, zbudowana w latach 30 to już całkiem komfortowy szybowiec, o niebo bardziej wygodny od pionierskich "ślizgowców". Pilot Salamandry również ma możliwość obcowania z przestrzenią, jednak od wiatru jest chroniony zmyślną owiewką. 

Konstrukcję prawdziwego „ślizgowca” dokładnie takiego, jaki we wrześniu 1923 roku wygrał pierwsze zawody szybowcowe – została odtworzona przez studentów politechniki. Także ten eksponat można było obejrzeć na Litwince.

Jednak gros maszyn, jakie można było podziwiać na niebie ponad Czarną Górą i Białką to konstrukcje sporo późniejsze. Piękne i doskonałe maszyny, które powstały w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, kiedy to polskie konstrukcje i polscy piloci stanowili absolutną światową czołówkę. Gospodarzy w starodawnych zawodach godnie reprezentowała poczciwa "mucha standard". Zakupiona i pieczołowicie odbudowana staraniem lotników nowotarskiego aeroklubu. Szybowiec wygląda wciąż bardzo nowocześnie, choć został zbudowany w dużej mierze z drewna. Maszyna w rękach doświadczonego i znającego specyfikę górskiego latania pilota – do dzisiaj może imponować swoimi lotnymi właściwościami. Podczas sobotnich zawodów za sterami muchy zasiadł Robert Koprowski. Szybowiec, który wystartował dzięki sile mięśni i energii skumulowanej w gumowych, elastycznych linach – dzięki wykorzystaniu wznoszących prądów powietrznych – utrzymywał się w powietrzu przez kilka minut i przyziemił na lądowisku w pobliskiej Białce.

Prawdziwą gratką dla miłośników historycznego szybownictwa była możliwość podziwiania maszyn wyczynowych, na których niegdyś polscy piloci brylowali w międzynarodowych zawodach. Na Litwince można było obejrzeć "Zefira" i "Fokę" – również w konstrukcji tych maszyn wykorzystano głównie drewno.

O tym, jak doszło do odkrycia Litwinki jako słynnego w Europie startowiska szybowcowego opowiadał podczas sobotnich zawodów dyrektor Muzeum Lotnictwa w Krakowie Tomasz Kosecki. Jak się okazuje eksperci europejscy orzekli, że w Polsce rozwój szybownictwa jest skazany na niepowodzenie ze względu na brak odpowiednich warunków. W czasach pionierskich lotnicy nie mieli tak doskoałego rozeznania w zagadnieniach meteorologicznych i tych związanych a aerodynamiką, jak współcześni piloci. Szybownictwo było związane wyłącznie z terenami górzystymi. Startowało się za pomocą elastycznych gum napinanych siłą mięśni. A szybowiec wystrzelony w górę niczym z procy po krótkim locie ślizgowym lądował. Jednak naukowcy z ośrodków akademickich a Warszawie, Poznaniu i Lwowie – nie odpuszczali. Uparcie poszukiwali miejsca odpowiedniego na startowisko. Początkowo poszukiwania ogniskowały się w rejonie Zakopanego. Ostatecznie jednak wybór padł na Litwinkę. I to właśnie tu dokładnie sto lat temu zostały rozegrane pierwsze w Polsce (czwarte w Europie) – zawody szybowcowe.

mk

[WIDEO]2633[/WIDEO]