Gdy turyści przyjeżdżają do Jurgowa i słyszą, że tu mieszkają górale spiscy, to robią wielkie oczy.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"110766"}

Granica na Spiszu przez setki lat zmieniała się wiele razy. Niektórzy mieszkańcy najpierw uczyli się mówić po polsku, później po węgiersku, słowacku i znowu po polsku. Ta mieszanina kultur, narodowości sprawiła, że powstał specyficzny region, gdzie ludzie są bardziej łagodni, a kościoły murowane. W niedzielny wieczór w restauracji stacji narciarskiej Harnaś już po raz 9. mogliśmy wziąć udział w Festiwalu 7 Kultur. Na początek byliśmy świadkami debaty pt. "Spisz - pejzaże - mity - historia".

Przez wiele lat obecnych słowackich miast należało do Polski. Wszystko za sprawą spisanego 15 marca 1412 r. w Lubowli traktatu między polskim królem Władysławem Jagiełłą, a królem Węgier i Niemiec Zygmuntem Luksemburczykiem. - Jagiełło pożyczał królowi Węgier 37 tys. kop gorszy, co stanowiło równowartość pół tony srebra. W zastaw otrzymywał 16 spiskich miast, które stanowiły polskie enklawy. Później zresztą Węgrzy chcieli oddać te pieniądze, ale Polska się nie zgodziła - mówiła w czasie debaty prof. Elżbieta Łukuś. Do dziś w tych miastach pozostały figurki Matki Boskiej, co nie było spotykane w rejonach, gdzie szerzyła się reformacja. Na zamku w Starej Lubowli do 1769 roku rezydowali polscy starostowie, a w czasie potopu szwedzkiego ukrywano tu insygnia władzy polskich królów.

Doktor Stanisława Trebunia-Staszel opowiadała o różnicach w ubiorze górali spiskich i podhalańskich, czy rozbieżnościach w architekturze. - O ile wiele części strojów jest podobnych, jak koszula, kierpce, to już parzenice są zupełnie inne. Tak humorystycznie powiem, że pamiętam wójta, który na jednej nodze miał parzenicę spiską a na drugiej podhalańską - mówiła doktor Trebunia-Staszel.

Dodała, że na Spiszu na przykład w Niedzicy czy Kacwinie kościoły są murowane, a na Podhalu drewniane.

- My na Spiszu odznaczamy się większą łagodnością, natomiast na Podhalu ludzie są bardziej hardzi. Zawsze powtarzam, że góralki ze Spisza są bardziej łagodne, a te z Podhala harde - stwierdziła prof. Elżbieta Łukuś.

Maria Kuruc, wicewójt gminy Bukowina Tatrzańska powiedziała, że turyści przyjeżdżając na Spisz robią wielkie oczy, gdy dowiadują się o spiskich góralach. Dodała, że wielokulturowość tego regionu sprawia, że to tak wspaniały region.

Po debacie mogliśmy wysłuchać koncertu, w którym królowała właśnie wielokulturowa, etniczna muzyka przetykana nutami folkowymi.

p

[WIDEO]2516[/WIDEO]