Mieszkaniec Bukowiny Tatrzańskiej płaci czterokrotnie wyższy podatek od gruntu niż obywatel Czarnego Dunajca. W Rabie Wyżnej za każdy odprowadzony do kanalizacji kubik ścieków trzeba zapłacić nieco ponad 5,5 zł, a w Czorsztynie... prawie dwadzieścia złotych.

Przeanalizowaliśmy dla was podstawowe wydatki na rachunki wystawiane przez samorządy mieszkańcom wszystkich gmin na Podhalu. Braliśmy pod uwagę kilka najbardziej charakterystycznych wartości: ceny za odprowadzenie ścieków, rosnące ostatnio lawinowo rachunki za odbiór śmieci i stawki podatków od nieruchomości (od gruntów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i od budynków mieszkalnych).

Bez wyraźnego lidera

Gdyby z naszego zestawienia próbować stworzyć ranking najtańszych gmin, nie byłoby wyraźnego zwycięzcy. Prawdę mówiąc, stawki zostały przez naszych samorządowców skalkulowane bez wielkich dysproporcji. Drastycznych różnic jest naprawdę niewiele. Trzeba jednak uczciwie przyznać, że nie zawsze porównywanie „gołych” liczb jest całkowicie miarodajne, szczególnie gdy w grę wchodzą stawki za odprowadzenie ścieków.

Taryfy dla gmin obsługiwanych przez Podhalańskie Przedsiębiorstwo Komunalne są zwykle powiększane przez skalkulowane rozmaicie opłaty abonamentowe. Mechanizm kalkulacji jest różny – część abonamentów należy uiszczać miesięcznie, inne płaci się raz na kwartał. Dla celów naszej analizy braliśmy pod uwagę tylko stawki za metr sześcienny nieczystości trafiających do kanału.

Ulgi za kompost

Utrudnieniem dla porównania stawek opłaty za odbiór śmieci są różne stosowane przez samorządy ulgi. Najczęściej na bonifikatę mogą liczyć mieszkańcy, którzy zdecydują się we własnych kompostownikach zagospodarować odpady zielone i biodegradowalne. W zestawieniach danych przekazanych nam przez gminy widać wyraźny trend: w samorządach, które zastosowały tego rodzaju mechanizm, jest on wybierany przez znakomitą większość społeczności. Dlatego do porównania przyjmowaliśmy stawki uwzględniające bonifikatę za kompostowanie.

Uwagę zwracają również niezbyt duże rozbieżności stawek podatkowych. Zwykle ich wartość oscyluje w okolicy określanego przez rząd maksimum.

Tanie Zakopane

Co ciekawe, we wszystkich analizowanych przez nas grupach wydatków nie widać wyraźnych rozbieżności pomiędzy samorządami o charakterze wiejskim i naszymi pięcioma gminami miejskimi (Nowy Targ, Zakopane, Rabka, Czarny Dunajec, Szczawnica). Nawet kojarzone z rozmaitymi „paragonami grozy” Zakopane – pod względem ustalanych przez samorząd podatków i opłat – wcale nie wybija się na czoło. Podobne stawki za śmieci i kanalizację obowiązują w Nowym Targu, za to podatki pod Tatrami są wyraźnie… niższe.

W Czorsztynie najdrożej

Największe dysproporcje można zaobserwować wśród stawek za odprowadzenie ścieków. Generalnie najniższe stawki obowiązują w samorządach, które zadań kanalizacyjnych nie powierzyły zewnętrznemu operatorowi. W Rabie Wyżnej stawka za każdy metr sześcienny ścieków to zaledwie 5,59 zł. Mieszkańcy pobliskich Spytkowic płacą 6,88 zł. Tymczasem w gminie Czorsztyn stawka to ponad 24 zł. Sytuację ratuje dopłata na poziomie 4,2 zł, którą wnosi tamtejszy samorząd. Mimo wszystko stawka na poziomie 19,77 zł jest najwyższa w regionie. W kojarzonym z drożyzną Zakopanem stawka za odprowadzenie ścieków jest bardzo umiarkowana – 10,98 zł.

Kolejny drażliwy temat – wydatki związane z gospodarką odpadami. W ostatnich latach stawki uchwalane w niemal wszystkich samorządach rosną w postępie geometrycznym. Samorządowcy tłumaczą to rosnącymi kosztami, szczególnie tymi związanymi z deponowaniem odpadów na zaledwie kilku wyznaczonych odgórnie wysypiskach. Faktycznie stawki, które co miesiąc musi uiszczać każdy z mieszkańców, przyprawiają o palpitację serca.

Kwoty są dość wyrównane i bardzo wysokie. I w tym wypadku samorządy starają się łagodzić skutki podwyżek, wprowadzając różnego rodzaju ulgi. Najbardziej popularna jest ta dla osób, które zdecydują się kompostować odpady zielone i biodegradowalne we własnych ogródkach. W niektórych samorządach upusty z tego tytułu sięgają kilkudziesięciu procent.

33 zł za odpady w gminie Nowy Targ

I tak w Rabce, w której obowiązuje najwyższa stawka w regionie (ex aequo z gminą Nowy Targ) – 37 zł. Dzięki uldze w uzdrowisku udało się ograniczyć opłatę do 30 zł. To znacząca ulga. W gminie Nowy Targ, nawet korzystając ze zniżki, każdy z mieszkańców płaci za śmieci 33 zł. Niewiele mniejsze taryfy obowiązują w samorządach powiatu tatrzańskiego. W Białym Dunajcu i Poroninie stawki, już po zniżkach, zostały ustalone na poziomie 32 zł. O złotówkę niższa stawka obowiązuje w Bukowinie Tatrzańskiej. Po drugiej stronie zestawienia znalazły się: Czorsztyn (24 zł) i Spytkowice (25 zł).

Jeśli chodzi o stawki podatku od gruntów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bezapelacyjnie najniższe obowiązują na terenie Czarnego Dunajca (20 groszy). Ta kwota zdecydowanie odbiega od średniej. Podobnie skalkulowane na poziomie 30 groszy za metr kwadratowy są stawki w Rabie Wyżnej, Ochotnicy Dolnej i Spytkowicach (31 groszy).

Najwyższy podatek w Bukowinie

Z kolei najdroższa w tym zestawieniu gmina Bukowina Tatrzańska ustaliła swoje podatki na poziomie 77 groszy, wyprzedzając nieznacznie Szczawnicę (75 groszy) i miasto Nowy Targ (73 grosze). Te same samorządy przodują w zestawieniu najwyższych podatków od zabudowań mieszkalnych. Mieszkańcy Bukowiny Tatrzańskiej płacą aż 1,25 zł za każdy metr swoich mieszkań i domów. W Szczawnicy stawka wynosi 1,2 zł, podobnie jak w Rabie Wyżnej. Nieco taniej jest w Nowym Targu – 1,19 zł. Najniższa stawka podatku od zabudowań obowiązuje w Szaflarach – zaledwie 57 groszy.

mk