Kolejna odrestaurowana kapliczka na szlaku Wojciecha Kułacha Wawrzyńcoka.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"101924"}

To kolejna zabytkowa kapliczka na terenie gminy Biały Dunajec, która została odnowiona w ramach projektu  "Szlak Wojciecha Kułacha Wawrzyńcoka - DZIEDZICTWO KULTUROWE PODHALA". Odnowieniem zajęła się Regina Mrowca-Kenar.

Odbył się już konserwatorski odbiór, którego dokonał kierownik nowotarskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie. Były też władze gminy i powiatu tatrzańskiego. 

*

Wojciech Kułach noszący przydomek Wawrzyńcok (1812-1897) z Gliczarowa był jednym z najwybitniejszych rzeźbiarzy ludowych Podhala, ale o nim zapomniano, chociaż przy drogach czy w podtatrzańskich świątyniach można natknąć się na wiele prac jego dłuta. Był też doskonałym cieślą i budarzem. Szczególnym dziełem budowlanym była jego chałupa z jodeł gorczańskich, która spłonęła w latach międzywojennych. Z czasem jego pracami zainteresowali się badacze kultury podhalańskiej.

Władysław Matlakowski w swojej publikacji "Zdobienie i sprzęt ludu polskiego na Podhalu" zaprezentował listwę, łyżnik i krzesło wykonane przez Wawrzyńcoka, przy tej okazji nazywając go "wielkim lubownikiem baroku", ponieważ rozkochany w sztuce baroku, próbował przenosić jej elementy do świątyń i wiejskich kapliczek, które do dziś stoją przy prywatnych posesjach na Podhalu. Zachowały się też ołtarze lub pojedyncze rzeźby w kościołach. Dzieła gliczarowskiego rzeźbiarza można zobaczyć w Ludźmierzu, Szaflarach, Białce Tatrzańskiej, Jurgowie oraz Muzeum Tatrzańskim. Jedne z najpiękniejszych prac znajdują się w Starym Kościółku w Zakopanem. Są to trzy ołtarze - główny i dwa boczne. Wiele jego dzieł spłonęło razem z całymi kościołami, m.in. w Ostrowsku i Poroninie. Wojciech Kułach wykonywał też meble, sprzęty domowe, ciupagi.

Jego umiejętności dostrzeżono, gdy w 1836 r. powierzono mu wykonanie modelu krzyża, stojącego do dziś nad Czarnym Stawem pod Rysami. Sukces, jaki odniósł w związku z jego wykonaniem, ośmielił go do dalszej pracy. Wawrzyńcok wziął udział w konkursie na wykonanie popiersia do pomnika arcyksięcia Franciszka Karola Habsburga, za które otrzymał pierwszą nagrodę. Pomnik miał upamiętniać pobyt arcyksięcia w Tatrach w 1823 r.

jof