Według wierzeń ludowych nazwa ,,gromnica'' wzięła się stąd, że świeca miała chronić przed gromami - piorunami.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"126386"}

2 lutego- święto Matki Bożej Gromnicznej zwane także świętem Ofiarowania Pańskiego. Według wierzeń ludowych nazwa ,,gromnica’’ wzięła się stąd, że świeca miała chronić przed gromami – piorunami.

Dawniej na Orawie świece-gromnice do poświęcenia niosły tylko kobiety. Zdobiło się je mirtem, który miał symbolizować dziewiczą czystość Matki Bożej oraz niebieską wstążką. Końcówkę świecy owijało się w białą chusteczkę ozdobioną szydełkowym wzorem.

Więcej o święcie Matki Boskiej Gromnicznej i zwyczajach z nim związanych - na stronie internetowej Muzeum - Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej - tak opowiada Zofia Warciak:

Obchody Świąt Bożego Narodzenia w Kościele Rzymskokatolickim kończą się 2 lutego wraz z nadejściem święta Matki Bożej Gromnicznej,  zwanego także świętem Ofiarowania Pańskiego. W tym dniu rozbiera się kościelne i domowe ozdoby bożonarodzeniowe, choinki i kończy śpiewanie kolęd. W polskiej tradycji 2 lutego święci się gromnice - grube świece, dawniej odlewane w blaszanych formach z wosku pszczelego przez kościelnych. Według wierzeń ludowych nazwa ,,gromnica miała chronić przed gromami - piorunami. W wierze katolickiej - poświęcona w kościele i płonąca symbolizuje Chrystusa i jest oznaką wiary, nadziei i miłości.

Świece-gromnice na Orawie do poświęcenia dawniej niosły tylko kobiety. Zdobiło się je mirtem, który miał symbolizować dziewiczą czystość Matki Bożej oraz niebieską wstążką. Końcówkę świecy owijało się w białą chusteczkę ozdobioną szydełkowym wzorem. Podczas nabożeństwa w kościele bacznie obserwowano palącą się świecę: gdy obficie kapał z niej wosk - zima miała być jeszcze długa, mroźna i dokuczliwa; skwiercząca gromnica zaś wróżyła częste letnie burze i deszcze. Po powrocie do domu płomieniem gromnicy wypalano na tragarzu znak krzyża świętego, co miało chronić dom przed uderzeniem pioruna. Później gromnicę zawiniętą w chustkę przechowywano w izbie. Często umieszczano ją za obrazami, wkładano do szuflady, ozdobnej skrzyni, kredensu, komody lub szafy. Zawsze jednak postępowano z wielkim szacunkiem.

W ten uroczysty dzień gazdowie obserwowali też pogodę. Mawiano, że jeśli dzień był pogodny, to wróżyło rok płodny i miodny. Gdy zaś był mróz, to gospodarz cieszył się, bo zbierze dużo zbóż. A także: "Gdy w Gromnicę były roztaje, to wróżyło marne urodzaje, a jak z dachu ciecze, to zima się jeszcze powlecze".

 
W malarstwie święto Matki Boskiej Gromnicznej przedstawiono malując Matkę Bożą z płonącą gromnicą, strzegącą zagrody przed wilkami.
Sama świeca była wyciągana przy różnych potrzebach, szczególnie jako ochrona w czasie burzy z piorunami. Tuż przed jej nadejściem płonącą gromnicę obnoszono procesyjnie wokół zagrody, co miało chronić ją przed niebezpieczeństwem, a następnie stawiano ją w oknie. Wierzono również, że gromnica posiada magiczną moc przepędzania wszelkiego zła. Jej blask miał odstraszać wilki i dlatego zabierano ją w niebezpieczną podróż powozem lub saniami przez las. Płonąca gromnica towarzyszyła także umierającemu - wkładano ją w ręce konającego i modlono się. Nie bez znaczenia był też fakt, że gromnice wyrabiano z wosku pszczelego - pszczoły były przez ludzi uznawane za owady święte, utrzymujące kontakt ze światem pozagrobowym.

opr. jof