Bożonarodzeniowa szopka z kukiełkami w Lipnicy Wielkiej cudem przetrwała do dziś, teraz dostała nowe życie.

W różnych regionach Polski jedną z form kolędowania było chodzenie z szopką, w której przy pomocy kukiełek szopkarze odgrywali przedstawienia podobne do jasełek. Taki obchód kolędniczy był wyczekiwanym wydarzeniem dla wioski.

 
Dawniej na Orawie szopkarze chodzili z szopkami śpiewając jeszcze po słowacku czy węgiersku.

W Lipnicy Wielkiej uchowała się jeszcze szopka, która trafiła do Zespołu "Orawianie" im. Heródka, działającego przy szkole w Przywarówce. Wiele lat temu została przypadkowo znaleziona w pewnym domostwie na strychu w Lipnicy Wielkiej.

- Tę szopkę prawdopodobnie po drugiej wojnie światowej, w latach 50. ubiegłego wieku wykonali Węgrzynowie i Warzeszakowie. Sami wystrugali nożykiem w drewnie lalki, które mają z 60 lat. To byli doskonali muzykanci, którzy ogrywali skubarki czy inne imprezy. Nic się bez nich nie odbywało - tłumaczy Eugeniusz Karkoszka, kierownik, instruktor i choreograf zespołu "Orawianie" im. Heródka.
Do szopki przynależy kilkanaście lalek. - Jest diabeł, śmierć, Herod, czyli postacie z tradycyjnego kolędowania. Ale są też kukiełki przedstawiające bednarza, guślkorkę, pilarza-drwala, druciarza, a więc postacie wzięte z codziennego życia. Szopkę znałem z opowieści mojego taty, chociaż widziałem ją jak byłem małym chłopcem. Potem znikła i po wielu latach znalazła się na tym strychu - opowiada Eugeniusz Karkoszka.

Eugeniusz Karkoszka wspomina, że kiedyś na Orawie były różne formy kolędowania. - Chodziło się kolędować tradycyjnie, czyli z diabłem, śmiercią, Żydem, gwiazdą. Oprócz tego chodziło się "po śpiewonce". Polegało to na tym, że w grupach baby lub chłopy przychodzili pod okna domów, zaśpiewali, a później dostali poczęstunek. Za mojej młodości to było tak, że w ciągu jednego dnia przychodziło nawet kilkanaście grup zaśpiewać pod oknem. To było czymś normalnym - opowiada.

Z szopką było już inaczej. Szopkarze wcześniej się zapowiadali. - Przyjście z szopką było wyróżnieniem dla gospodarza za to, że był uczynny, że dobrze żył w pospólstwie. Przedstawienie odbywało się nie tylko dla rodziny gospodarza, ale on miał prawo zaprosić sąsiadów z najbliższego otoczenia, więc w jego chałupie zbierało się kilka rodzin. Wszyscy oglądali szopkę z wielkim przejęciem, bo we wsi nie było żadnych atrakcji. Wioska nie była zelektryfikowana, w domu nie było radia ani telewizora, a zimą wcześnie zapada ciemność. Ludzie byli zachwyceni, nie mogli się na to napatrzeć - wspomina Eugeniusz Karkoszka.

Filmowa relacja z chodzenia z szopką pod linkiem: https://24tp.pl/n/89406

jof