Od najmłodszych dzieci po "old-boyów", od remizy w Lipnicy Wielkiej po festiwalowe sceny w Europie - Orawskie Roztoki są dziś czymś więcej niż zespołem folklorystycznym. To wspólnota, w której tradycja żyje, dojrzewa i jest przekazywana dalej.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"136548"}

- Chodziło o to, aby stworzyć ciągłość - mówi Eugeniusz Karkoszka, prezes stowarzyszenia Orawskie Roztoki. - Żeby małe dzieciaczki zaczynały swoją przygodę z folklorem, potem przechodziły do zespołu młodzieżowego, a dalej do dorosłego. Tak, by nic się nie urywało. Właśnie dlatego w 2021 roku powstały Orawskie Roztoki.

Każdy ma tu miejsce

Pomysł zrodził się z doświadczenia i troski o przyszłość. W wielu zespołach młodzi w wieku 15–16 lat przestają przychodzić na próby, a całe grupy z czasem znikają. - My chcieliśmy tego uniknąć - podkreśla prezes. - Dlatego mamy też grupę prawdziwych old-boyów. Każdy ma tu swoje miejsce.

Wraz z Aleksandrą Bajus był Karkoszka pomysłodawcą założenia stowarzyszenia i zespołu. Dziś Orawskie Roztoki to kilkanaście grup ćwiczących w siedzibie mieszczącej się w remizie OSP Lipnica Wielka Przywarówka. Ponad sto osób uczy się tu gry na instrumentach ludowych, śpiewu, tańca, a także dawnych zwyczajów i obrzędów. Działają trzy grupy taneczne, a nad najmłodszymi czuwają doświadczeni instruktorzy: Dominika Żywczak, ucząca tańca, oraz Aleksandra Bajus, przekazująca tajniki muzyki.

Jedna wielka rodzina

- Jesteśmy jak jedna wielka rodzina - mówi prezes. - Ćwiczymy, ale też jeździmy po Polsce i za granicę, promując nasz region orawski. W tym roku byliśmy choćby w Macedonii, uczestniczymy w festiwalach i konkursach. Młodzi naprawdę garną się do zespołu.

Orawska tradycja wędruje dalej również dzięki warsztatom, które członkowie zespołu prowadzą w różnych miejscach kraju i Europy - m.in. w Wiedniu, Szczecinie czy Gorzowie Wielkopolskim. - Dzięki temu ta tradycja nie zaginie - dodaje Karkoszka.

Dla 63-letniego prezesa to misja na całe życie. - Nie wiem, ile jeszcze pożyję, ale za cel obrałem sobie przekazywanie folkloru młodszym pokoleniom. Chcę, żeby kiedyś, robiąc rachunek sumienia, móc spokojnie odpowiedzieć na pytanie: co po sobie zostawiłem?

Szczególny wymiar Świąt

Czas przedświąteczny ma w Orawskich Roztokach szczególny wymiar. Trwają przygotowania programu kolęd i pastorałek, z którym zespół będzie kolędował w kościołach i innych miejscach. Zaplanowane jest także spotkanie opłatkowe w siedzibie stowarzyszenia - wspólne, z rodzinami członków zespołu. - To bardzo ważne, zwłaszcza dziś, gdy wielu ludzi spędza czas z głową w smartfonie - podkreśla prezes. - Chcemy, by dzieci naprawdę chodziły po kolędzie, tak jak ja to pamiętam z własnego dzieciństwa. I to się dzieje. To mnie ogromnie cieszy.

Spokój i tradycja

Dbałość o detale dopełnia obrazu całości - także o stroje regionalne. Dzięki udziałowi w różnych projektach zespół jest w dużej mierze samowystarczalny i może wyposażać swoje grupy w tradycyjne ubiory.

- Na Nowy Rok? - uśmiecha się Eugeniusz Karkoszka. - Można nam życzyć dalszego rozwoju, wielu chętnych do wstąpienia w nasze szeregi i… świętego spokoju. Bo gdy jest spokój, tradycja może spokojnie trwać.

Paweł Pełka