W kościele w Lipnicy Wielkiej przygotowywana jest wystawa rzeźb Karola Wójciaka Heródka. W tym roku mija 45. rocznica śmierci Orawskiego Nikifora.

Obchody rocznicowe odbędą się 31 sierpnia. Przygotowują je Maja Kubacka z Krakowa, Gminne Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej i parafia św. Łukasza Ewangelisty. Zwieńczeniem będzie jednodniowa wystawa rzeźb Heródka w lipnickim kościele parafialnym. Prace wypożyczą muzeum w Rabce oraz mieszkańcy Lipnicy Wielkiej, którzy mają heródkowe rzeźby. Honorową warte będzie pełniło OSP.
Jeśli ktoś posiada rzeźby Heródka lub inne materiały i chce się przyłączyć do przygotowań obchodów proszony jest o kontakt z Orawskim Centrum Kultury w Lipnicy Wielkiej.
*
Karol Wójciak (19. X. 1892 - 19. X. 2012) odziedziczył przydomek Heródek po dziadku i ojcu. Mieszkał w Lipnicy Wielkiej. W ubiegłym roku przypadła 120. rocznica jego urodzin.

Heródek już jako dziecko - gdy zaczął pasać krowy - całymi godzinami rzeźbił figurki zwierząt, o których opowiadał proste historyjki. Z czasem zaczął tworzyć prymitywne świątki. Rozmawiał ze zwierzętami i opowiadał o raju. Niektórzy uważali go za dziwaka, ale ogólnie był lubiany pod Babia Górą.

Miał kilkanaście lat, gdy zaprzyjaźnił się z lipnickim rzeźbiarzem Przywarą. Przestał wtedy rzeźbić w korzeniach, a przerzucił się na grube polana, podobnie jak jego mistrz. Od dwudziestego piątego roku życia terminował u gospodarzy. Pasał głównie bydło. W tym okresie zaczęła się jego intensywna praca twórcza. Dziś jest uznawany za jednego z najoryginalniejszych prymitywistów.

Heródek rzeźbił nie dla pieniędzy, nie dla sławy, a dla siebie. Jego prace wzruszały naiwnością i ekspresją. Uważał je za całkowicie realistyczne. Początkowo nie malował swoich rzeźb, tylko ołówkiem zaznaczał oczy, nos i usta. Z czasem zaczął je malować. Nakładał na nie grubą warstwę olejnej farby, a jaką kto mu przyniósł, taki był okres heródkowej twórczości – czerwony, zielony, niebieski, biało-niebieski. W klocku drewna Heródek najczęściej zaznaczał kozikiem tylko głowę, która nadawała charakter figurze, lub atrybuty. Dziesięć kresek u Mojżesza symbolizowało dziesięć przykazań. Trzy kreski u Chrystusa, to trzy gwoździe, którymi został przybity do krzyża. A kółko czerwone, kolczaste – to cierniowa korona.

Heródkowa twórczość została zauważona przez znawców sztuki, którzy Karola Wójciaka stawiają na równi z Nikiforem, Jędrzejem Wawro czy Eugeniuszem Sutorem. Jego rzeźby były kilkakrotnie wystawiane. Zdobią teraz kolekcje prywatne i muzealne.

Mieszkańcy Lipnicy Wielkiej zapamiętali go jako człowieka pogodnego, o wesołych oczach. Chodził ubrany w zniszczoną marynarkę, sztruksowe spodnie, na nogach gumiaki, na głowie stara wojskowa rogatywka. Pod szyją miał zawiązanych kilka kolorowych krawatów, które kolekcjonował, tak samo jak zegarki. Nigdy nie rozstawał się z długim płaszczem, do którego doszył wielką kieszeń. Mieściły się w niej skrzypki, rzeźby i jedzenie, które dostał od ludzi. Heródek był osobą niepełnosprawną. Mówił bardzo niewyraźnie i trzeba było dobrze się wsłuchać, żeby go zrozumieć.

jof