Muzeum – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej wzbogacił się o kościół, który został przeniesiony z Tokarni. Uroczyste otwarcie świątyni odbyło się 18 maja.

Orawski Park Etnograficzny był jedynym skansenem w Małopolsce, który nie miał obiektu sakralnego. – O przeniesieniu do muzeum jakiegoś kościoła myśleliśmy od 2004 roku, ale dopiero dwa lata później nadarzyła się okazja. W Tokarni wybudowano nową świątynię, a drewniany zabytkowy kościół przestał pełnić swoją funkcję. W 2007 roku aktem darowizny kościół przekazano skansenowi. Po zinwentaryzowaniu rozebrano go i przewieziono do Zubrzycy. Odbudowaliśmy go w ubiegłym roku – opowiada Emilia Rutkowska, dyrektor muzeum. Wraz z kościołem przeniesiono barokowy osiemnastowieczny ołtarz główny, ołtarze boczne, ambonę, ławkę kolatorską i oleodruki Drogi Krzyżowej. – W planie mamy wykonanie kopii słynącego łaskami obrazu tokarskiej Matki Boskiej Śnieżnej, który znajduje się w nowym kościele w Tokarni, a w kolejnych latach renowację kościelnego wyposażenia. Remontu wymagają też organy – wyjaśnia dyrektor. Zespół kościelny tworzą też dwie kaplice i dzwonnica.

Kościół pw. Matki Bożej Śnieżnej z Tokarni k. Myślenic postawiony został w nowym sektorze muzealnym, w pobliżu zagrody Misińców. – Miejsce lokalizacji nie jest przypadkowe. Kościół znajduje się – podobnie jak to było w Tokarni – nieopodal zabudowań dworskich, w pobliżu dworu Moniaków. Także data otwarcia kościoła nie jest przypadkowa, gdyż zbiega się z rocznicą urodzin Jana Pawła II – stwierdziła w czasie uroczystości Emilia Rutkowska. Na uroczystość otwarcia, która rozpoczęła się Mszą św., przybyło wielu gości, a wśród nich ks. Jerzy Wyporek, tokarski proboszcz. Byli też mieszkańcy Zubrzycy Górnej. Nabożeństwu przewodniczył zubrzycki proboszcz, ks. Jan Kołodziej. Homilię wygłosił ks. Stefan Misiniec, który przypomniał historię święta Matki Boskiej Śnieżnej. – Święto Matki Boskiej Śnieżnej upamiętnia poświęcenie rzymskiej bazyliki Santa Maria Maggiore. Według legendy w czasach papieża Liberiusa bogate, bezdzietne małżeństwo zwróciło się do Matki Boskiej o radę, komu pozostawić majątek. We śnie rzymski patrycjusz dowiedział się, że na zaśnieżonym wzgórzu ma wybudować świątynię. 5 sierpnia na wzgórzu Eskwilin spadł śnieg, co w samym środku lata w Rzymie było rzeczą niezwykłą. Tego dnia obchodzone jest święto Matki Boskiej Śnieżnej – mówił ks. Stefan Misiniec. Podkreślił też, że kultura czerpie inspirację z religii. – W skansenie brakowało świątyni. Mogą się tutaj odbywać koncerty – podpowiadał. Uroczystość uświetniły występy kapeli orawskiej, Scholi Przemienienia Pańskiego z Jabłonki i zubrzyckiej orkiestry dętej oraz koncert smyczkowy w wykonaniu zespołu DaCamerata.

Inwestycja finansowana była z budżetu województwa małopolskiego i realizowana w ramach programu „Rozwój Orawskiego Parku Etnograficznego”. Przedsięwzięcie zostało włączone do Wojewódzkiego Programu Inwestycyjnego na lata 2007-2013. Teraz na renowację czekają 3 ołtarze, które już zostały postawione we wnętrzu świątyni.

Projekt przeniesienia kościoła sporządził Zygmunt Lewczuk, były wojewódzki konserwator zabytków w Nowym Sączu. Kościół w Tokarni był wpisany do rejestru zabytków.

*

Kościół z Tokarni początkowo był dworską kaplicą, zbudowaną ok. 1570 roku. Najstarszy opis pochodzi z połowy XVII wieku, w którym znajduje się określenie, że jest to „jednoprzestrzenna budowla z dobudowaną zakrystią”. W XIX stuleciu kaplica została gruntownie przebudowana – najpierw dobudowano kruchtę, a następnie prezbiterium. Z czasem niewielka drewniana świątynia otrzymała status kościoła rektoralnego, pomocniczego parafii łętowskiej. Dopiero w 1961 roku została utworzona samodzielna parafia w Łętowni pw. Matki Boskiej Śnieżnej, a proboszczem przez długie lata był ks. Jan Mach, miłośnik i kolekcjoner sztuki ludowej. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Tokarskiej, wzorowanej na italobizantyjskiej ikonie czczonej w kościele Santa Maria Maggiore w Rzymie. W połowie lat 60. ubiegłego wieku kościół był gruntownie remontowany. Dobudowano do niego obszerny przedsionek i otwartą kaplicę, a także przebudowano wieżyczkę na sygnaturkę i chór muzyczny. W 1969 roku obok kościoła stanęła dzwonnica. Ostatnią Mszę św. – przed przeniesieniem do skansenu – odprawiono w nim trzy lata temu.

Jolanta Flach