Gmina Lipnica Wielka

Zamknij

Heródkowe zwyczaje

Jolanta Flach 11:52, 04.04.2010
Treść artykułu pod wideo ↓

Chodzenie ze śmiertecką i palenie Judasza – to dawne orawskie zwyczaje związane z Wielką Nocą, które dziś pokazuje Dziecięcy Zespół regionalny „Orawianie” im. Heródka z Lipnicy Wielkiej Przywarówki.

Zespół powstał jesienią 1973 roku przy Szkole Podstawowej nr 4 w Lipnicy Wielkiej Przywarówce. Orawskie stroje zakupił komitet rodzicielski. – W pierwszych próbach pomagał Ludwik Młynarczyk wspólnie z 72-letnim strykiem Hondrasem – tłumaczy Karolina Kowalczyk, która od półtora roku wspólnie z mężem Marcinem Kowalczykiem kieruje zespołem. Od początku prowadził go zmarły przed pięcioma laty dr Emil Kowalczyk, regionalista, nauczyciel w tamtejszej szkole. Pomagała mu żona Janina, również nauczycielka, która później przejęła kierownictwo zespołu. Pani Janina zajmowała się tańcem i śpiewem, a pan Emil przygotowywał dla zespołu zabawy, gadki i sprawował pieczę nad kapelą – przy zespole działa kapela i grupa śpiewacza.

Kiedyś nie było uroczystości i imprezy na Orawie, podczas której nie wystąpiłyby „Heródki”, bo tak w skrócie zespół jest nazywany. Do dziś urzekają przedstawieniami, podczas których prezentują dziecięce zabawy. – Zespół ma w swoim repertuarze obrzędy ludowe i zabawy pasterskie. Kiedyś dzieci pasały bydło, a przy tym się bawiły, wymyślały różne zabawy – tłumaczy Eugeniusz Karkoszka, instruktor muzyki, który również pierwsze kroki stawiał w „Heródkach”. Tutaj uczył się grać. Gdy powstał zespół, chodził do siódmej klasy. – Nie sposób zliczyć, ile osób przewinęło się przez zespół. Niektórzy są już ojcami, a nawet dziadkami. Teraz w zespole tańczą i śpiewają już ich dzieci i wnuki – dodaje.

„Heródki” pokazują m.in. zwyczaje i obrzędy związane ze Świętami Wielkanocnymi. – Kiedyś na Orawie był zwyczaj chodzenia ze śmiertecką wielkopostną i to m.in. zespół pokazuje. Dziewczynki idą z białą kukłą, a z przodu inne dzieci z koszyczkiem. Chodzą po domach, zbierają datki i śpiewają na jedną nutę „Sła śmiertecka z miasta…” Gospodynie dają jajka lub inne podarunki – opowiada Karolina Kowalczyk. Dawniej w Wielki Piątek mali chłopcy biegali z kołatkami. I ten zwyczaj przypomina zespół. Trzecim obrzędem jest palenie Judasza. – Chłopcy wynoszą kukłę Judasza na dzwonnicę, zrzucają ją, okładają kijami, rozpalają ogień i palą, dalej bijąc kijami – tłumaczy pani Karolina.

Wielkanoc kojarzy się też z palmami. – Na Orawie tradycyjne wielkanocne palmy nie były tak bogate, jak teraz – wyjaśnia Janina Karkoszka, dyrektor szkoły podstawowej w Przywarówce, w przeszłości też członkini zespołu. – Dawniej były tylko tzw. kicicki przystrojone zielenią i wstążkami. Teraz ozdabiane są kwiatami z bibułek. A jak robi się bibułkowe kwiaty, pokazują nam babcie, które zapraszamy do szkoły – dodaje.

Przywarówka to przysiółek Lipnicy Wielkiej, położony u południowych stóp Babiej Góry. Tutaj zachowało się najwięcej orawskich tradycji i zwyczajów. – Ubolewać można, że czasy się zmieniają. Kiedyś folklor był żywy, orawskie zwyczaje i obrzędy na co dzień były kultywowane w domach. Teraz dzieci trzeba wszystkiego uczyć od podstaw, chociaż tutaj, w Przywarówce, i tak zachowało się najwięcej elementów dawnej tradycji – kończy Eugeniusz Karkoszka.

Jolanta Flach
(Jolanta Flach)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%