Jarmark w Jabłonce jest bardziej znany na Słowacji niż w Polsce. Można tu kupić wszystko, a w dodatku "lacniej".

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"106572"}

Lacno czyli tanio. To słowo każdy tu zna, jest chyba najczęściej powtarzanym. Żeby było "lacniej" dopominają się Słowacy. Ten targ lubią też handlarze, choćby dlatego, że płacą tu za plac o wiele mniej niż na jarmarku w pobliskim Nowym Targu.

Środa to dzień jarmarku w Jabłonce. Niekończące się korki w obydwie strony, policja kieruje ruchem. - Tak jest co środę, ale dzisiaj jest jeszcze więcej Słowaków, bo w poniedziałek mieli dzień wolny, więc niektórzy sobie przedłużyli weekend do środy - mówi sympatyczny policjant z komisariatu z Jabłonki. Niecierpliwi zostawiają samochód z dala od placu targowego i ostatni kilometr przebywają na piechotę. Gorzej z powrotem, gdy wraca się z zakupami.

- Opłata targowa jest tu prawie o  połowę niższa niż w Nowym Targu - podkreśla Darek, który handluje roślinami. O godz. 10 klientami są głównie Słowacy. - Polacy przychodzą rano - tłumaczy Anna, która z oscypkami i bryndzą dociera z Leśnicy. Jest żoną bacy. - Tu jarmark jest krótszy, i wcześniej się zaczyna. O szóstej tu już trzeba być - mówi  góralka. Szybciej też jarmark się kończy, o dwunastej wszyscy się zbierają.

Na ogromnym placu łatwo się pogubić. Rząd z ciuchami nie ma końca, wystarczy zboczyć z tej ścieżki, by dojść do roślin. Tam teraz największy ruch. Słowacy z przygranicznych miejscowości po drugiej stronie granicy zaopatrują się tu w krzewy, sadzonki, jarzyn.

Każdy z handlarzy podstawy słowackiego już opanował, zdarza się, że nawet do klientów z Polski mówią w języku sąsiadów zza południowej granicy.   

Oblečenie a sadenice czyli zakupy Perera

Peter Mokrosz jest aż z okolic Bańskiej Bystrzycy. Na targ do Jabłonki przyjeżdża dwa razy do roku. Teraz głównie po sadzonki (po słowacku "sadenice"). Zdradza, że kupuje też ubrania (oblečenie). - U nas takiego wyboru nie ma, a i ceny tu lepsze - tłumaczy. - Jest lacniej - mówi. - Oj Słowacy lubią się targować, prawie każdy prosi, żeby było "lacniej" - śmieje się kobieta, która przyjeżdża co środę z roślinami aż z Bielska Białej. Krzaki, kwiaty ma z własnej szkółki. Handluje też w Bielsku. - Do nas na zakupy przyjeżdżają Czesi, ale takiego ruchu jak tu nie ma - podkreśla.

Darek jest z Nowego Targu, w rośliny zaopatruje się u kolegi. Handluje w swoim rodzinnym mieście, ale Jabłonkę woli, chociaż od pandemii - jak twierdzi - nie ma już takiego zysku. Jego zdaniem ludzie zbiednieli.

- Słowacy lubują się w ogrodach, kupują więcej roślin niż nasi. I bardziej się znają na roślinach - mówi. - Polakowi szkoda na drzewko dać pieniądze, pójdzie do lasu po "smrecka" - śmieje się. Twierdzi, że ponieważ opłaty za plac w Jabłonce są o wiele niższe niż w Nowym Targu, ruch jest większy, to i jego rośliny sprzedaje tu taniej niż w stolicy Podhala.  

Nábytok s prepravou

Część placu z meblami (nábytok) opanowali handlowcy z Kalwarii Zebrzydowskiej. Tu już nie ma tłumów, więc panowie wygrzewają się na eleganckich sofach. Najtańszą wersalkę można kupić nawet za 100 zł, ale są i rogówki za 20 tys. zł - z obiciami z naturalnej skóry, podnóżkami elektronicznie wysuwanymi. Większość klientów to Słowacy, handlarze zawożą meble pod wskazany adres. - Cena za dowóz do uzgodnienia - mówi jeden z handlarzy.

- Kiedyś zdarzyło mi się nawet jechać z meblami do Chorwacji - opowiada Dawid.

Holub, kurča, perličky

Luźniej jest też na części zwierzęcej. Można tu kupić gołębie (holub), perliczki (perličky), kurczęta (kurča), indyki czy króliki. I tu Słowacy dominują. Polacy byli rano. Małe perliczki i pościskane lądują w worku. Nie jest im wygodnie. Pan, który sprzedaje ptaki Słowaczce denerwuje się, gdy widzi fotografa. Nie jest miły.

Za to gołębie i króliki u pana Józefa Rafacza z Jabłonki mają dużo przestrzeni w klatkach. Nic dziwnego, dla pana Józefa to nie tyle biznes, ile hobby. Ma szacunek do żywych stworzeń. - Mam i takie lotne, i zwykłe mewki - zachwala. - Jak byłem zdrowy, bardziej się tym zajmowałem, teraz to już takie hobby dla siebie.

Oscypek to oscypek

Stanisław Pająk ze Starego Bystrego bacuje na Baligówce. Na jarmarku w Jabłonce sprzedaje bundz, bryńdzę i oscypki. Potężnego górala w idealnie białej góralskiej koszuli i pięknym góralskim stroju widać z daleka. Jego sery nie są najtańsze, ale jak podkreśla "czysto owcze w 1000%". Smakują wyśmienicie. Języka słowackiego nie musi się uczyć. Oscypek po słowacku to oscypek, bryndza to bryndza...

Z głośnika dobiega słowackie "disco polo". Ruch taki, że sprzedawca nie ma czasu na rozmowę. Można się tu zaopatrzyć w płyty CD słowackich i polskich artystów. Koło południa ruch powoli zamiera. Korków już nie ma. Jabłonka wraca do normalności.

Tekst i fot. Beata Zalot