Stanisław Wyrtel, znany malarz na szkle i laureat nagrody Gloria Artis, musiał zlikwidować swoją galerię w Muzeum – Orawskim Parku Etnograficznym w Zubrzycy Górnej.

Galeria mieściła się w „czarnej karczmie”. Tutaj od 15 lat swoje obrazy na szkle wystawiał Stanisław Wyrtel, który równocześnie jest etatowym pracownikiem muzeum. Podczas różnych imprez dodatkowo pokazywał, w jaki sposób powstają obrazy na szkle.

Niedawno – po ubiegłorocznej kontroli z Małopolskiego Urzędu Marszałkowskiego w Krakowie – do muzeum dotarły pokontrolne decyzje. W dokumencie m.in. znalazło się zalecenie, dotyczące uregulowania sprawy funkcjonowania prywatnej galerii Stanisława Wyrtla. Od 2006 roku zubrzycki skansen jest instytucją, podlegającą marszałkowi.

„Regulamin organizacyjny muzeum, pozytywnie zaopiniowany przez Zarząd Województwa Małopolskiego, nie przewidywał komórki organizacyjnej o nazwie „Galeria malarstwa na szkle Stanisława Wyrtla”. (…) Fakt funkcjonowania takiej galerii stwierdzono w trakcie kontroli okresowej” – czytamy w informacji otrzymanej z biura prasowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. W dokumencie są też zacytowane wyjaśnienia Emilii Rutkowskiej, dyrektor skansenu: „Przez lata były różne próby regulacji tej autorskiej galerii. (...) w 2006 roku w projekcie statutu zapis o prowadzeniu galerii sztuki nie został zaakceptowany, więc galeria nie została ujęta w regulaminie organizacyjnym muzeum. Prace pana Wyrtla nadal znajdowały się w formalnie nie działającej, a w rzeczywistości nadal istniejącej galerii. Próby wyprowadzenia obrazów pana Wyrtla od początku podejmowania takich działań skazane były na niepowodzenie. Zawsze w odczuciu odbiorców dyrektor przegrywa z artystą. (...) W 2007 roku pan Stanisław Wyrtel otrzymał stypendium Ministra Kultury. Jako artysta, a równocześnie pracownik muzeum, wystawił swoje prace objęte stypendium w miejscu swojej pracy, w Orawskim Parku Etnograficznym, bezpłatnie”.

Emilia Rutkowska przekonuje, że likwidacja galerii, to polecenie urzędu marszałkowskiego. Statut i regulamin takiej instytucji, jaką jest muzeum, są konsultowane z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Dyrektorka wyjaśnia, że w takim miejscu nie może istnieć prywatna galeria. Na przestrzeni tych kilkunastu lat istniały różne formy umowy ze Stanisławem Wyrtlem, ale w ostatnim czasie nie było żadnej. – Taka galeria może mogłaby funkcjonować na innych zasadach. Musiałby być ogłoszony przetarg na wynajem pomieszczeń. Natomiast nie może funkcjonować prywatna galeria pracownika muzeum. To nam zarzuciła kontrola – tłumaczy Emilia Rutkowska.

Stanisław Wyrtel oszczędnie komentuje sprawę galerii. – Galeria była wizytówką skansenu. Teraz w tych pomieszczeniach ściany są puste. Za to, że miałem tu pracownię, chciałem stworzyć dla muzeum kolekcję swoich obrazów. Część prac została przekazana – wyjaśnia orawski twórca. – Na razie nie mam miejsca na galerię. W domu mam tylko pracownię – dodaje.

jof