Czy Maryna wałkiem pogoniła Janosika? Dlaczego szczyty Trzech Koron nazwano Wysoką Kaśką, Grubą Baśką i Kudłatą Maryśką? Ile zakrętów podczas Spływu Dunajcem pokonują flisackie łodzie? Pienińscy przewoźnicy to nie tylko świetni mówcy, ale także niedoścignieni kawalarze.

Na przywitanie żart. Kontrolny. Trzeba przecież wiedzieć, z kim się płynie i czy podczas opowieści można liczyć na zrozumienie.

- Może być ten o Maryśce, co wyjechała do Stanów - mówi w biegu młody flisak. - Proszę mi wybaczyć, ale za chwilę odpływam, ktoś inny go na pewno chętnie opowie... - znika na łodzi.

Na swoją kolejkę do spływu czeka grupa flisaków. Przed rejsem mają chwilę na rozmowę.

- Żart? Poszedł góral pod szpital, pod oddział porodowy, stanął pod oknem i krzyczy: "Hej, Maryśka! Jak się czujesz? Urodziłaś co?" - woła do góry. "No, no... chłopca" - słyszy osłabiony głos żony.

"A podobny do mnie?" - pyta góral. "Nie" - odpowiada żona. "To pewnie do ciebie?" - krzyczy góral.

"Nie" - odpowiada ponownie kobieta. "A do kogo?" - dopytuje się mąż. Na to żona: "Co ci bede godać .. i tak go nie znasz."

To jeden z chętnie opowiadanych przez nas dowcipów - wyjaśnia młody mężczyzna. - Oprócz żartów pasażerowie łodzi mogą usłyszeć wiele ciekawostek związanych z Pieninami - dodaje flisak.

- Tutaj, w Pieninach, niedawno archeolodzy odnaleźli ślady bytności pierwszych ludzi, zamieszkujących tereny Europy 30 tys. lat temu - mówi Henryk Kowalczyk, flisak ze Sromowiec Niżnych.

- Na Górze Aksamitce w jaskini znaleziono radiolaryt - materiał służący ludziom pierwotnym do obróbki narzędzi.

Z kolei w jaskini Obłazowej, gdzie się Pieniny zaczynają, w Przełomie Białki Tatrzańskiej odnaleziono najstarszy na świecie bumerang z ciosu mamuta. Według archeologów jaskinia służyła ludziom pierwotnym jako sanktuarium. O

dkryto w niej końcówki palców lewej dłoni: paliczka małego palca i kciuka, także amulet z kła pieśca, lisa domowego. Zebrany materiał świadczy o tym, że dokonywała się tam inicjacja wojowników. Chwalimy się tymi informacjami podczas spływu - dodaje flisak.

Gruba Baśka i król wężów

Spływ Dunajca jest niewątpliwie jedną z największych turystycznych atrakcji Pienin. Na temat powstania Przełomu Dunajca flisacy mają różne teorie.

Jedni przekonują, że wyrąbał go mieczem w skałach Bolesław Chrobry. Inni dają głowę, że to zasługa Ferkowicza, młodego człowieka, który przegonił przez Pieniny króla wężów. Wielki gad, uciekając przed nim, wyżłobił w górach wąwóz, którym popłynął Dunajec.

Flisacy od prawie 180 lat wożą turystów Dunajcem. By zostać przewoźnikiem, trzeba spełnić dwa warunki - informują górale.

Po pierwsze pochodzić ze Sromowiec, Krościenka, Szczawnicy albo Czorsztyna, a po drugie być kawalerem. - Z tym kawalerem to taka rodzinna tradycja - uśmiecha się Zdzisław Bochniak z Czorsztyna. - Mój dziadek był kawalerem, mój ojciec też był kawalerem i ja też byłem... Tak się składa, że nie mam syna, ale gdybym miał... to też byłby kawalerem i pływał na łodziach.

Podczas spływu można usłyszeć różne historie. Flisacy znają wszystkie niezwykłe opowieści związane z górami. - Patrząc z Dunajca na Trzy Korony, dostrzec można 5 szczytów.

To Dziadek, Babka i trzy wnuczki: Wysoka Kaśka (na niej znajduje się platforma widokowa), Gruba Baśka i Kudłata Maryśka. Skąd takie nazwy? Trudno dociec. Dziadek, wiadomo, jest najniższy. Dlaczego? Bo babki dziadków tak mocno przeciskają, że ci się krzywią - wyjaśnia Bochniak.

Gdy łódź wpływa do ścisłego rezerwatu, tuż poniżej Trzech Koron, na łodziach opowiada się historię Janosika. - W miejscu, gdzie Dunajec ma głębokość 12 metrów, a od jednego do drugiego brzegu jest też 12 metrów, miał skakać Janosik - mówi młody góral.

- Młody harnaś bez problemu pokonał przeszkodę. Nie dlatego, że był taki wysportowany, ale dlatego, że goniła za nim Maryna z wałkiem i teściową.Jedna z flisackich opowieści zdradza strzeżoną przez kamedułów historię Czerwonego Klasztoru.

Któregoś dnia cesarz Franciszek Józef postanowił sprawdzić, jak się jego ludziom powodzi. Przebrał się za wieśniaka i przyszedł do Leśnicy.

O zmierzchu zaczął szukać noclegu. Zapukał do drzwi ubogiej wdowy. Początkowo kobieta nie chciała go wpuścić do domu tłumacząc, że wcześnie rano musi wstać i odrobić pańszczyznę w Czerwonym Klasztorze.

Uległa dopiero, gdy cesarz obiecał odpracować za nią dniówkę. Nie przyzwyczajony jednak do wczesnego wstawiania pan zaspał i nieco później niż inni poszedł do pracy. Gdy trafił do klasztoru, mnisi ukarali go chłostą, a następnie wysłali do pola.

Gdy po fakcie dowiedzieli się, że podnieśli rękę na swego pana, ukryli się na górze Golicy i skamienieli. Do dziś w miejscu ich schronienia wystaje siedem szczytów w kształcie kapturów.

Mont Everest

- Kawał na koniec? Proszę bardzo! - mówi Kowalczyk. - Wyprowadził góral turystów na taras i mówi: "Popatrzcie, jak tu macie pięknie. Tam macie Gubałówkę, tam Kasprowy, tam Hawrań, a tam, hań, hań, Monte Everest". Turyści poszli, a szwagier, oburzony, mówi do górala: "Po pieronaś ty godoł o tym Monte Everescie!" Góral spokojnie wyjaśnia: "Gość płaci i ma prawo widzieć!"

Aneta Dusik Foto | W sobotę 12 maja w Sromowcach Kątach uroczyście otwarty został sezon na Dunajcu. Łodzie flisackie, również tę, którą w czerwcu górale popłyną do Gdańska, poświęcił ks. bp Jan Zając, kustosz Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Łagiewnikach.